વિનોદ ખન્નાનાની કઈ ભૂલ ના કારણે ત્રણેય દીકરાઓ આજે પણ કુંવારા છે?

“મારે કોઈ બાળક પેદા કરવાનો શોખ નથી. કેટલાક લોકોને ખૂબ જ શોખ હોય છે કે મારો દીકરો હોય, મારો આ પરિવાર હોય. મને કોઈ ઉતાવળ નથી અને મારે એવો કોઈ શોખ પણ નથી.”મિત્રો, બોલિવૂડના સૌથી હેન્ડસમ અને ડેશિંગ સુપરસ્ટારનો એ ભર્યો-ભાદર્યો પરિવાર, જેમનું એક સ્મિત જોઈને ક્યારેય લાખો છોકરીઓ પોતાના પ્રાણ ન્યોછાવર કરતી હતી, આખરે તેમના જ આશિયાનામાં આજ સુધી કોઈ ઢોલી કે લગ્નની શરણાઈઓ કેમ ન વાગી? જે પિતાએ પડદા પર રોમાન્સના એવા નવા કીર્તિમાન સ્થાપિત કર્યા કે જેમની સામે આખી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રી ઝૂકતી હતી, તેમના ત્રણેય ખૂબસૂરત, સફળ અને અમીર દીકરાઓ આજ સુધી વાંઢા કેમ બેઠા છે? શું આ માત્ર એક અજીબ ઈત્તેફાક છે? કે પછી આ ચમક-ધમક પાછળ કોઈ એવો ઊંડો જખમ છુપાયેલો છે જેણે ત્રણેય ભાઈઓના દિલમાંથી લગ્ન નામના સંબંધ પરનો ભરોસો જ કાયમ માટે છીનવી લીધો? આખરે એવી કઈ ચિનગારી હતી જેણે વિનોદ ખન્નાના આખા ખાનદાનને લગ્નના મંડપથી કોસો દૂર કરી દીધું?મિત્રો, આ તમામ સવાલો માત્ર ફિલ્મ ગલીયારામાં ઊડતી કોઈ મામૂલી ગોસિપ નથી, પરંતુ એક એવી દર્દનાક અને હેરાન કરી દે તેવી દાસ્તાન છે જેના તાર સીધા સંન્યાસ, તૂટેલા વાયદા, અધૂરા સંબંધો અને એકલતાની એ આગ સાથે જોડાય છે જે છેલ્લા 40 વર્ષથી આ પરિવારના સીનામાં સળગી રહી છે.આજના યુગમાં જ્યારે બોલિવૂડના મોટા-મોટા સ્ટાર કિડ્સ શાહી લગ્નોની મહેફિલો સજાવીને પોતાની જિંદગીમાં આગળ વધી રહ્યા છે, ત્યારે વિનોદ ખન્નાના ત્રણેય દીકરાઓ—

અક્ષય ખન્ના, રાહુલ ખન્ના અને તેમનો સૌથી નાનો સાવકો ભાઈ સાક્ષી ખન્ના—પોતપોતાની એકલતાની ચાદર ઓઢીને દુનિયાથી અલગ-થલગ જિંદગી વિતાવી રહ્યા છે. લોકો અવારનવાર વિચારે છે કે જેમની પાસે નામ છે, કરોડોની દોલત છે, ખાનદાની મરતબો છે અને ગજબનું ચાર્મ છે, આખરે એ ત્રણેયમાં એવી શું કમી રહી ગઈ કે કોઈનું પણ ઘર ન વસી શક્યું?આ અણઉકેલાયેલી પહેલીને સમજવા માટે આપણે એ સમયમાં પાછા વળીને જોવું પડશે જ્યારે વિનોદ ખન્નાનું નામ સાંભળતા જ બોક્સ ઓફિસ ધ્રૂજી ઊઠતી હતી, અને ત્યાંથી જ શરૂ થાય છે આ પરિવારના વિખેરાઈ જવાની અસલી કહાની.70ના દાયકામાં વિનોદ ખન્નાની લોકપ્રિયતાનો આલમ એવો હતો કે તેમને અમિતાભ બચ્ચનના સિંહાસનના એકમાત્ર અને સૌથી મજબૂત દાવેદાર માનવામાં આવતા હતા. તેમનો સ્ટાઇલ, તેમનો મર્દાના બાંધો અને બેખોફ અંદાજ દર્શકોને ઘેલા કરી ચૂક્યો હતો. એ દૌરમાં જ્યાં બાકીના સિતારાઓ દિવસ-રાત કામ કરીને નંબર વન બનવાની અંધારી દોડમાં દોડી રહ્યા હતા, વિનોદ ખન્નાએ પોતાના પરિવાર માટે એક પાકો અસૂલ બનાવી રાખ્યો હતો કે ગમે તે થઈ જાય, તેઓ રવિવારના દિવસે શૂટિંગ નહીં કરે અને પૂરો સમય પોતાની પત્ની ગીતાંજલિ અને બંને દીકરાઓ સાથે વિતાવશે.ગીતાંજલિ તલયાર ખાન એક અત્યંત ભણેલી-ગણેલી સંભ્રાંત પારસી પરિવારમાંથી આવતી હતી અને ભારતના પ્રખ્યાત ક્રિકેટ કોમેન્ટેટર એ.એફ.એસ. તલયાર ખાનની દીકરી હતી. કોલેજના દિવસોનો આ પ્રેમ વર્ષ 1971માં લગ્નના બંધનમાં બંધાયો અને આ ખૂબસૂરત જોડીના ઘરે પહેલા રાહુલ ખન્ના અને પછી અક્ષય ખન્નાનો જન્મ થયો. બધું જ કોઈ પરીઓની વાર્તા જેવું ચાલી રહ્યું હતું. દોલત કદમોમાં હતી, શોહરત માથે ચડીને બોલતી હતી અને ઘરમાં બે સુંદર માસૂમ બાળકો રમી રહ્યા હતા. પણ કોને ખબર હતી કે આ ખુશહાલ જિંદગી પાછળ એક એવું વંટોળ જન્મ લઈ રહ્યું હતું જે આ આખા આશિયાનાને તણખલાની જેમ ઉડાવી જવાનું હતું.1975ની આસપાસ વિનોદ ખન્નાનો ઝુકાવ અચાનક આધ્યાત્મ અને આચાર્ય રજનીશ એટલે કે ઓશો તરફ વધવા લાગ્યો. શરૂઆતમાં તો પરિવારને લાગ્યું કે આ માત્ર કામના તણાવમાંથી રાહત મેળવવાનું એક સાધન છે. પરંતુ ધીમે-ધીમે આ આધ્યાત્મિક શોધ એક એવા ઝૂનૂનમાં બદલાઈ ગઈ જેની કોઈએ અપેક્ષા પણ નહોતી કરી.1982માં જ્યારે વિનોદ ખન્ના પોતાના કરિયરના સૌથી ઊંચા શિખર પર ઊભા હતા, ત્યારે તેમણે અચાનક એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ બોલાવી અને આખી ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીની સાથે-સાથે પોતાના પરિવારના હોશ ઉડાવી દીધા. તેમણે જાહેરાત કરી દીધી કે તેઓ આ ચમક-ધમક, ફિલ્મો અને પોતાની તમામ દોલતનો ત્યાગ કરીને અમેરિકાના ઓરેગોનમાં બનેલા રજનીશપુરમ આશ્રમ જઈ રહ્યા છે. એક સુપરસ્ટારે પલક વારમા પોતાની ખૂબસૂરત પત્ની અને બે નાના બાળકોને છોડીને ભગવા વસ્ત્ર ધારણ કરી લીધા. જે અભિનેતાની આગળ-પાછળ નિર્માતાઓની લાઈનો લાગતી હતી, તે ઓરેગોનના આશ્રમમાં જઈને એક સામાન્ય માળી બની ગયો. છોડવાઓને પાણી આપવા લાગ્યો, વાસણ ઘસવા લાગ્યો અને ટોયલેટ સાફ કરવા લાગ્યો.જરા એ દર્દની કલ્પના કરો જે એ સમયે મુંબઈના તેમના ઘરમાં વ્યાપેલું હશે. રાહુલ ખન્ના એ સમયે માંડ 10 વર્ષના હતા અને નાના અક્ષય ખન્ના તો માત્ર 5 વર્ષના એક માસૂમ બાળક હતા. એક 5 વર્ષનું બાળક જે ગઈકાલ સુધી પોતાના સુપરસ્ટાર પિતાની આંગળી પકડીને ફરતું હતું, અચાનક એક દિવસ સોઈને ઊઠે છે અને તેને ખબર પડે છે કે તેના પિતા હવે ક્યારેય પાછા નહીં આવે કારણ કે તેમણે સંન્યાસ લઈ લીધો છે.વર્ષો પછી આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં અક્ષય ખન્નાએ પોતે આ વાતનો સ્વીકાર કર્યો કે એ કાચી ઉંમરમાં સંન્યાસની વાતને સમજવી તેમના માટે અશક્ય હતી. તેમના માટે સંન્યાસ કોઈ મહાન ત્યાગ નહોતો પરંતુ એ તો પોતાના પિતા દ્વારા વિના વાંકે છોડી દેવાયાનો એક ભયાનક આઘાત હતો. અમેરિકાથી ક્યારેક-ક્યારેક આવતા ફોન કોલ્સ એ પિતાની જગ્યા ક્યારેય ન લઈ શક્યા અને આ ખાલીપાએ બંને માસૂમોના દિલ પર એક એવો ઊંડો મનોવૈજ્ઞાનિક ઘા કરી દીધો જે આગળ જતાં તેમની આખી વિચારસરણીને બદલી નાખવાનો હતો.પિતાના અચાનક ચાલ્યા ગયા પછી ઘરની આખી ધરી હલી ગઈ અને તમામ જવાબદારી એકલી ગીતાંજલિના નાજુક ખભા પર આવી પડી. ગીતાંજલિએ એ સમયમાં જે દર્દ સહન કર્યું તેની મિસાલ મળવી મુશ્કેલ છે. એક તરફ સમાજ અને મીડિયા તેમના તૂટેલા સંબંધ પર ભાત-ભાતની વાર્તાઓ બનાવી રહ્યું હતું અને બીજી તરફ તેમને પોતાના બંને દીકરાઓને એકલા મોટા કરવાના હતા. લગભગ 3 વર્ષ સુધી એ અનિશ્ચિતતામાં જીવ્યા પછી જ્યારે એ સાફ થઈ ગયું કે વિનોદ હવે પોતાના સાંસારિક જીવનમાં પાછા નથી ફરવાના, તો 1985માં બંનેના કાનૂની રીતે છૂટાછેડા થઈ ગયા.ગીતાંજલિ ઈચ્છત તો પોતાની નવી દુનિયા વસાવી શકતી હતી,

પણ તેમણે એવું બિલકુલ ન કર્યું. તેમણે પોતાની જુવાની અને પોતાની આખી જિંદગી માત્ર ને માત્ર રાહુલ અને અક્ષયના ઉછેર માટે સમર્પિત કરી દીધી. તેમણે મુંબઈ અને અલીબાગમાં રહીને એકલા હાથે બંને બાળકોને પાળ્યા. તેમના માટે મા અને બાપ બંનેનો છાંયડો બન્યા અને પોતાના છેલ્લા શ્વાસ સુધી એકાંતમાં જ રહ્યા. બંને દીકરાઓએ પોતાની આંખો સામે પોતાની માનો આ મૂંગો સંઘર્ષ અને ત્યાગ જોયો હતો અને અહીંથી જ તેમના અર્ધજાગ્રત મનમાં એ વાત ઘર કરી ગઈ કે લગ્ન એવું બંધન છે જે અંતમાં માત્ર ને માત્ર અલગતા અને દર્દ આપે છે.પરંતુ આ પારિવારિક ડ્રામામાં સૌથી મોટો વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે 1985-86માં અમેરિકી સરકાર સાથે થયેલા વિવાદો પછી ઓશોનો ઓરેગોન આશ્રમ પૂરી રીતે વિખેરાઈ ગયો. જે સંન્યાસ માટે વિનોદ ખન્નાએ પોતાના પરિવારને છોડ્યો હતો, એ આશ્રમ તૂટી ગયા પછી 1987માં તેઓ ભારત પાછા ફરી આવ્યા. પાછા ફરતા જ તેમણે ફરીથી ફિલ્મોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું અને તેમનો સ્ટારડમ ફરી ચમકવા લાગ્યો.પરંતુ જે વાતથી બંને મોટા દીકરાઓનું દિલ સૌથી વધુ છિન્નભિન્ન થયું, તે હતી 1990માં વિનોદ ખન્નાના બીજા લગ્ન. 43 વર્ષની ઉંમરે વિનોદ ખન્નાએ ઉદ્યોગપતિ શરયૂ દફતરીની દીકરી કવિતા દફતરી સાથે લગ્ન કરી લીધા. જેનાથી આગળ જતાં તેમના ત્રીજા દીકરા સાક્ષી ખન્ના અને દીકરી શ્રદ્ધાનો જન્મ થયો.હવે જરા બંને દીકરાઓની નજરે આ સ્થિતિને જુઓ. જે પિતાએ અધ્યાત્મના નામે તેમની મા અને તેમને બેસહારા છોડી દીધા હતા, એ જ પિતા પાછા ફરીને એક નવો ભર્યો-ભાદર્યો પરિવાર વસાવી ચૂક્યા હતા. જ્યારે તેમની મા આજે પણ એકલતાના એ જ અંધારામાં જીવી રહી હતી. આ ઘટનાએ રાહુલ અને અક્ષયના દિલમાં લગ્ન નામની વ્યવસ્થા પ્રત્યે બચેલો-કુચેલો રોમાન્સ પણ કાયમ માટે ખતમ કરી દીધો.આ જ કડવા યથાર્થની છાયામાં મોટા થયેલા અક્ષય ખન્ના, જેમનો સ્વભાવ શરૂઆતથી જ બોલિવૂડના બાકીના સ્ટાર કિડ્સથી એકદમ જુદો રહ્યો. જ્યારે તેમણે ફિલ્મોમાં કદમ મૂક્યો તો પડદા પર તેમનો અભિનય જોઈને લોકોને એ જ જૂના વિનોદ ખન્ના યાદ આવી ગયા. ‘બોર્ડર’, ‘તાલ’, ‘દિલ ચાહતા હૈ’, ‘હમરાજ’ અને ‘હલચલ’ જેવી ફિલ્મો દ્વારા તેમણે સાબિત કરી દીધું કે અદાકારી તેમના લોહીમાં દોડે છે. પણ જ્યાં બાકીના ફિલ્મી સિતારાઓ સાંજ ઢળતા જ પાર્ટીઓ, ગોસિપ અને ચમક-ધમકનો હિસ્સો બની જતા હતા, અક્ષય ખન્ના હંમેશા પોતાની એક અલગ જ શાંત દુનિયામાં સમેટાયેલા રહ્યા. તેમનો આ સંકોચી અને પ્રાઇવેટ સ્વભાવ જોઈને લોકો દંગ રહી જતા હતા.પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ જે હંમેશા તેમને પૂછવામાં આવતો રહ્યો તે એ જ હતો કે આટલો સફળ અને હેન્ડસમ હીરો આખરે આજ સુધી વાંઢો કેમ છે? અક્ષયે ક્યારેય આ સવાલ પર કોઈ પડદો ન નાખ્યો, બલકે કેટલાય ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે ખુલ્લીને કહ્યું કે તેઓ લગ્ન કરવા લાયક માણસ જ નથી. અક્ષયની ફિલોસોફી એ છે કે લગ્ન એક એવી વ્યવસ્થા છે જે માણસ પાસેથી તેની સૌથી કિંમતી ચીજ છીનવી લે છે, અને તે છે તેની પોતાની આઝાદી અને પોતાની જિંદગી પર તેનો પૂરો નિયંત્રણ.તેમણે બહુ બેબાકપણે કહ્યું હતું કે જ્યારે તમે કોઈની સાથે લગ્ન કરો છો તો તમારે પોતાની જિંદગીના દરેક નાના-મોટા નિર્ણયમાં સામેવાળાને ભાગીદાર બનાવવો પડે છે. અક્ષયના મતે તેઓ પોતાની આઝાદી અને પોતાની અંગત સીમાઓને કોઈ પણ કિંમતે વહેંચવા તૈયાર નથી, કારણ કે એ સ્તરનું સમજૂતી તેમના માટે ઘુટન જેવું હશે. તેમને એક બેપરવાહ અને જવાબદારીથી મુક્ત જિંદગી જીવવાનું પસંદ છે, જ્યાં તેમને સવારે ઊઠીને કોઈને સફાઈ ન આપવી પડે. પત્ની અને બાળકોની જવાબદારી ઉપાડવી તેમના માટે કોઈ ખુશી નથી પરંતુ એક એવું ભારે સામાજિક ઉત્તરદાયિત્વ છે જેના માટે તેઓ માનસિક રીતે ક્યારેય તૈયાર જ ન થઈ શક્યા. તેમણે પોતે સ્વીકાર્યું કે ઉંમર વધવાની સાથે તેઓ વધુ કમિટમેન્ટ ફોબિક થતા ગયા, કારણ કે તેમને પોતાની એકલતામાં એટલી શાંતિ મળવા લાગી કે હવે કોઈ બીજાનું તેમની જિંદગીમાં આવવું તેમને પોતાના સુકૂનમાં દખલ જેવું લાગે છે.જોકે એવું નહોતું કે અક્ષયની જિંદગીમાં ક્યારેય પ્રેમે દસ્તક નહોતી દીધી. 90ના દાયકાના છેલ્લા વર્ષોમાં બોલિવૂડના ગલીયારામાં એક એવા સમાચાર ઊડ્યા હતા જેણે સૌને ચોંકાવી દીધા હતા. રણધીર કપૂર પોતાની દીકરી કરિશ્મા કપૂરના લગ્ન અક્ષય ખન્ના સાથે કરાવવા માગતા હતા. રણધીર કપૂર પોતે વિનોદ ખન્ના પાસે લગ્નનો પાકો પ્રસ્તાવ લઈને ગયા હતા અને બંને પરિવારો વચ્ચે વાતચીત લગભગ નક્કી માનવામાં આવતી હતી.પરંતુ ત્યારે જ આ સંબંધની વચ્ચે આવીને ઊભા રહી ગયા કરિશ્માના મા બબિતા કપૂર. બબિતાએ આ સંબંધ પર પૂરી રીતે વીટો લગાવી દીધો અને સાફ ઇનકાર કરી દીધો. કારણ એ હતું કે એ સમયે કરિશ્મા કપૂર પોતાના કરિયરના શિખર પર હતી અને બોલિવૂડની નંબર વન હિરોઈન હતી. જ્યારે અક્ષય પોતાના કરિયરની શરૂઆત જ કરી રહ્યા હતા. બબિતા નહોતા ઇચ્છતા કે તેમની દીકરી એ મોડ પર લગ્ન કરીને પોતાના ફૂલતા-ફાલતા કરિયરને દાવ પર લગાવે. એ સંબંધ ત્યાં જ પૂરો થઈ ગયો, અને આ નિષ્ફળતાએ કદાચ અક્ષયના દિલ પર એવો ઘા કર્યો જેના પછી તેમણે લગ્ન વિશે વિચારવાનું જ બંધ કરી દીધું.આ પછી તેમનું નામ કેટલીય મોટી અભિનેત્રીઓ સાથે જોડાયું. ઐશ્વર્યા રાય સાથે તેમની નિકટતાની અફવાઓ ઊડી. પણ અક્ષયે માત્ર એક જ સંબંધને સાર્વજનિક રૂપે સ્વીકાર્યો અને તે હતો અભિનેત્રી તારા શર્મા સાથેનો તેમનો સંબંધ. બંને વચ્ચે એક ઊંડો લગાવ હતો, પણ જ્યારે વાત લગ્નના મોડ સુધી પહોંચી, તો અક્ષય એકવાર ફરી પાછા હટી ગયા. અલગ થયા પછી પણ બંને વચ્ચે સારી દોસ્તી જળવાઈ રહી, પણ અક્ષયે આ પછી કોઈને પણ પોતાના દિલની આટલું નજીક આવવા ન દીધા.આજે અક્ષય મુંબઈની ભાગદોડથી દૂર અલીબાગના સમુદ્ર કિનારે બનેલા પોતાના શાંત ફાર્મ હાઉસ પર પોતાનો મોટાભાગનો સમય વિતાવે છે. તાજેતરમાં તેમણે દક્ષિણ મુંબઈના ખૂબ જ મોંઘા મલબાર હિલ વિસ્તારમાં આશરે ₹33 કરોડનો એક આલીશાન અパートમેન્ટ જરૂર ખરીદ્યો છે. પણ તેમની આ એકલતા કોઈ લાચારી કે ડિપ્રેશનનું પરિણામ નથી, આ તેમનો બહુ વિચારેલો-સમજેલો અને દાર્શનિક નિર્ણય છે, જ્યાં તેમણે દુનિયાના બનાવેલા નિયમો પર ચાલવાને બદલે પોતાની આંતરિક શાંતિને પ્રાથમિકતા આપી છે.અક્ષયના આ એકાંતપ્રિય જીવનથી આગળ વધીને જ્યારે આપણે તેમના મોટા ભાઈ રાહુલ ખન્નાની જિંદગી પર નજર નાખીએ છીએ તો ત્યાંની કહાની વધુ અનોખી અને રસપ્રદ દેખાય છે. રાહુલ ખન્ના ક્યારેય બોલિવૂડની એ પરંપરાગત અને શોરબકોર વાળી દુનિયાનો હિસ્સો બનવા નહોતા માગતા. જ્યારે તેમણે MTV પર વીજે (VJ) તરીકે પોતાના કરિયરની શરૂઆત કરી હતી તો તેમનો અંદાજ, તેમની નફાસત અને તેમનું અંગ્રેજી સાંભળીને લોકો તેમના કાયલ થઈ ગયા હતા. દીપા મહેતાની પ્રખ્યાત ફિલ્મ ‘અર્થ’માં તેમના અભિનયની જબરદસ્ત પ્રશંસા થઈ.

પણ તેમણે ક્યારેય કોમર્શિયલ હીરો બનવાની અંધારી દોડમાં પોતાને સામેલ ન કર્યા. રાહુલે પોતાને એક અભિનેતા, લેખક, મોડેલ અને લક્ઝરી સ્ટાઈલ આઈકોન તરીકે સ્થાપિત કર્યા. તેમની છબી બોલિવૂડના એક અત્યંત નફીસ જેન્ટલમેનની રહી છે.પરંતુ આટલા આકર્ષક અને સફળ હોવા છતાં રાહુલે પણ ક્યારેય લગ્નની રાહ ન પસંદ કરી. અને તેમના વાંઢાપણા પાછળ તેમનું એક અત્યંત કડક અને અનોખું અનુશાસન છુપાયેલું છે. રાહુલ ખન્નાની દિનચર્યા અને તેમના રહેવાની ઢબ એટલી અનુશાસિત છે કે કોઈ પણ સામાન્ય માણસ તેમની સાથે તાલમેલ બેસાડવામાં મુશ્કેલી અનુભવે. તેમના વિશે આ વાત મશહૂર છે કે તેઓ અસ્તવ્યસ્તતામાં વિચારી પણ શકતા નથી. તેઓ દુનિયાના કોઈ પણ ખૂણામાં હોય, કોઈ મોટી ફાઈવ સ્ટાર હોટેલમાં રોકાયા હોય કે પોતાના ઘરે, સવારે ઊઠીને પોતાનું પલંગ પોતે વ્યવસ્થિત સરખું કરવું તેમનો અનિવાર્ય નિયમ છે. રાત્રે સૂતા પહેલાં જ્યાં સુધી તેમના રસોડાનો એક-એક ખૂણો અરીસાની જેમ ચમકે નહીં અને દરેક વસ્તુ પોતાની નક્કી કરેલી જગ્યાએ મુકાયેલી ન હોય, ત્યાં સુધી તેમને ઊંઘ નથી આવતી. તેમનું આ કડક આત્મ-અનુશાસન એ સાફ દર્શાવે છે કે તેમને પોતાના અંગત માહોલ પર પૂરો નિયંત્રણ જોઈએ છે, જ્યાં કોઈ બીજા માણસની અવ્યવસ્થા કે દખલગીરીની કોઈ ગુંજાઈશ નથી બચતી.જ્યારે રાહુલને લગ્ન અને એકલતા પર તેમનો દ્રષ્ટિકોણ પૂછવામાં આવ્યો તો તેમણે એક એવી વાત કહી જે સમાજની વિચારસરણીને સીધો અરીસો બતાવે છે. રાહુલનું માનવું છે કે એકલા રહેવું કોઈ નબળાઈ કે કમનસીબીની વાત નથી. તેમનું કહેવું છે કે એક માણસ પોતાની એકલતાને તો પોતે સંભાળી શકે છે, પણ જો જિંદગીમાં કોઈ ખોટો સાથી આવી જાય, તો તેના કારણે મળતો માનસિક તણાવ અને ક્લેશ કોઈ પણ એકલતા કરતાં હજાર ગણો વધુ ભયાનક હોય છે. તેમણે સમાજના એ દબાણને મૂળમાંથી ફગાવી દીધું કે ખુશ રહેવા માટે લગ્ન કરવા જરૂરી છે.ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીના ગલીયારામાં તેમની અંગત જિંદગી અને તેમના સંબંધોને લઈને જાત-જાતની ચર્ચાઓ થતી રહી છે, પણ રાહુલે હંમેશા એક અત્યંત ગરિમાપૂર્ણ ચૂપકીદી સાધી રાખી. તેમણે પોતાની જિંદગીને પુસ્તકો, કળા, ડિઝાઇન અને એકલતાની આસપાસ એવી રીતે સજાવી લીધી છે કે તેમને કોઈ સામાજિક સમજૂતી કે લગ્નની કોઈ જરૂરિયાત અનુભવાતી નથી.બંને મોટા ભાઈઓના આ સંયમિત અને એકાંત જીવન પછી હવે વળીએ વિનોદ ખન્નાના ત્રીજા અને સૌથી નાના દીકરા સાક્ષી ખન્ના તરફ, જેમની કહાની પોતાના બંને સાવકા ભાઈઓ કરતાં પણ વધુ ઉતાર-ચઢાવ ભરેલી અને નાટકીય રહી છે.સાક્ષી ખન્ના જે વિનોદ ખન્નાની બીજી પત્ની કવિતા દફતરીના દીકરા છે, વર્ષ 1991માં જન્મ્યા હતા. આ એ સમય હતો જ્યારે વિનોદ ખન્ના અમેરિકાથી પાછા ફરીને ફરીથી ફિલ્મો અને રાજનીતિમાં પોતાની નવી ઈનિંગ રમી રહ્યા હતા. પરિવાર સાથે જોડાયેલા વાવડ મુજબ સાક્ષીનું નામ જ વિનોદ ખન્નાએ ઓશોના ‘સાક્ષી ભાવ’ એટલે કે જોનારી ચેતનાના આધારે રાખ્યું હતું. જેનાથી એ સાફ ઝલકતું હતું કે વિનોદના ભીતરમાં ઓશોની અસર ક્યારેય ખતમ નહોતી થઈ.સાક્ષીનો ચહેરો-મોહરો, તેમની આંખો અને તેમની બનાવટ પોતાના પિતા વિનોદ ખન્ના સાથે એટલી બધી મળતી આવતી હતી કે જે પણ તેમને જોતું એ જ કહેતું કે વિનોદ ખન્નાની જુવાની પાછી આવી ગઈ છે. દરેકને પાકો વિશ્વાસ હતો કે

આ છોકરો બોલિવૂડનો આગામી મોટો સુપરસ્ટાર બનવા જઈ રહ્યો છે. એટલા માટે સાક્ષી અમેરિકા જઈને અભિનયની બારીકીઓ શીખ્યા. ભારત પાછા ફરીને રોશન તનેજાની પ્રખ્યાત એક્ટિંગ સ્કૂલમાંથી ટ્રેનિંગ લીધી અને બોલિવૂડમાં પોતાના કદમ જમાવવાની પૂરી તૈયારી કરી લીધી.ઈન્ડસ્ટ્રીના સૌથી મોટા નિર્દેશકો તેમનો હાથ પકડવા તૈયાર હતા. તેમણે શરૂઆતમાં મિલન લુથરિયા સાથે ‘વન્સ અપોન અ ટાઈમ ઈન મુંબઈ દોબારા’માં અને પછી સંજય લીલા ભણસાલી સાથે ‘બાજીરાવ મસ્તાની’ જેવી વિશાળ ફિલ્મમાં સહાયક નિયામક (અસિસ્ટન્ટ ડિરેક્ટર) તરીકે કામ કર્યું જેથી ફિલ્મ મેકિંગની સમજ કેળવી શકાય.વર્ષ 2013થી 2017 વચ્ચે દરેક ફિલ્મી મેગેઝિનમાં સાક્ષીના ગ્રાન્ડ ડેબ્યૂના સમાચાર છપાતા રહ્યા. પહેલા મિલન લુથરિયા તેમને લઈને એક રોમેન્ટિક ફિલ્મ બનાવવાના હતા, પણ અચાનક સ્ક્રિપ્ટમાં આવેલી अडचणीઓને કારણે એ પ્રોજેક્ટ ઠંડા કલેકટરમાં જતો રહ્યો. આ પછી પોતે સંજય લીલા ભણસાલીએ જાહેરાત કરી કે તેઓ સાક્ષીને મુખ્ય અભિનેતા તરીકે લોન્ચ કરશે અને મુકેશ છાબડા એ ફિલ્મનું નિર્દેશન કરશે. પણ કિસ્મતની રમત જુઓ, ભણસાલી પોતાની ફિલ્મોમાં એટલા ઉલઝી ગયા કે સાક્ષીનો લોન્ચ પાછો ઠેલાઈ ગયો. ત્યાં સુધી કે ધર્મા પ્રોડક્શન્સમાં પણ તેમના સ્ક્રીન ટેસ્ટ અને સારા અલી ખાન સાથે તેમના ડેબ્યૂની ચર્ચાઓ ઊડી, પણ કોઈ પણ ફિલ્મ ફ્લોર પર ન આવી શકી.કરિયરની આ મથામણ વચ્ચે સાક્ષીની જિંદગીમાં એક એવો ભયાનક વળાંક આવ્યો જેણે તેમના પૂરા ભવિષ્યને હલાવીને મૂકી દીધું. જૂન 2011માં મહારાષ્ટ્રના રાયગઢ જિલ્લાના ખાલાપુરમાં એક રિસોર્ટ પર પોલીસે અચાનક એક મોટી રેવ પાર્ટી પર દરોડો પાડ્યો. એ પાર્ટીમાંથી પકડાયેલા આશરે 300 યુવક-યુવતીઓમાં સૌથી મોટું અને ચોંકાવનારું નામ સામે આવ્યું—સુપરસ્ટાર વિનોદ ખન્નાના દીકરા સાક્ષી ખન્નાનું. મેડિકલ તપાસમાં તેમના નશીલા પદાર્થોના સેવનની પુષ્ટિ થવાના સમાચારે મીડિયામાં એવી સનસનાટી ફેલાવી કે એક ઊભરતા અભિનેતા તરીકે તેમની છબી લીરેલીરા થઈ ગઈ.આના કેટલાક સમય પછી તેમનું નામ મોડેલ પૂનમ પાંડે સાથે પણ જોડાયું અને તેમના અફેર્સના ચટપટા સમાચાર છાપામાં છપાવા લાગ્યા. પિતાના આટલા મોટા નામનું ભારે દબાણ, ફિલ્મોમાં લોન્ચ ન થઈ શકવાની હતાશા અને મીડિયામાં થયેલી આ બદનામીએ સાક્ષીને અંદરથી તોડી નાખ્યા અને તેમનો બોલિવૂડની આ ચમક-ધમક પરથી ભરોસો ઊઠી ગયો.પરંતુ ભાંગી પડીને વિખેરાઈ જવાના બદલે સાક્ષી પોતાની દિશા બદલી. તેમણે પોતાના દોસ્ત ધીર મોમાયા અને યુક્રેની ફિલ્મકાર દારિયા ઘઈ સાથે મળીને ‘જુગાડ મોશન પિક્ચર્સ’ નામની એક પ્રોડક્શન કંપની બનાવી. તેમણે મસાલા ફિલ્મોના બદલે ગંભીર સિનેમા પર ધ્યાન આપ્યું. તેમના બેનર હેઠળ બનેલી ફિલ્મો જેવી કે ‘નામદેવ ભાઉ’ અને ‘3/2’ એ આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સમાં ખૂબ વાહવાહી મેળવી અને એક નિર્માતા તરીકે સાક્ષીની કળાની પ્રશંસા થઈ.પરંતુ જ્યારે દુનિયાને લાગ્યું કે સાક્ષી હવે પોતાની ઓળખ બનાવી ચૂક્યા છે, ત્યારે જ તેમના અંદરનું એ લોહી જાગી ઊઠ્યું જે તેમને પોતાના પિતા તરફથી વારસામાં મળ્યું હતું. વર્ષ 2019ની આસપાસ સાક્ષી ખન્નાએ પણ બરાબર એ જ રસ્તો પસંદ કરી લીધો જે આશરે 40 વર્ષ પહેલાં તેમના પિતા વિનોદ ખન્નાએ પસંદ કર્યો હતો. તેમણે ફિલ્મોની આ દુનિયા, આખો કારોબાર અને શહેરની જિંદગી છોડીને ઓશો ઈન્ટરનેશનલનો હાથ પકડી લીધો અને પૂરી રીતે સંન્યાસ અને આધ્યાત્મની રાહ પર નીકળી પડ્યા. જે રીતે ક્યારેય વિનોદ ખન્ના બધું ત્યાગીને ઓશોના આશ્રમમાં રમી ગયા હતા, એવી જ રીતે તેમનો સૌથી નાનો દીકરો પણ એ જ શરણમાં પહોંચી ગયો.આજે લગભગ 35 વર્ષની ઉંમરે સાક્ષી ખન્ના પણ પૂરી રીતે અવિવાહિત છે અને તેમણે લગ્ન કે ગૃહસ્થીના કોઈ પણ સામાજિક બંધનમાં બંધાવાથી પોતાને મુક્ત કરી લીધા છે. જે વૈરાગ્ય તેમના પિતાના ભીતરમાં હતો, એ જ વૈરાગ્ય અંતતઃ તેમના સૌથી નાના દીકરાના કદમોને પણ એ જ રાહ પર ખેંચી ગયો.જ્યારે આપણે આ ત્રણેય ભાઈઓના જીવનને એક દોરામાં પરોવીને જોઈએ છીએ, તો આ વાત કાચની જેમ સાફ થઈ જાય છે કે તેમનું વાંઢા રહેવું કોઈ ઈત્તેફાક કે સામાન્ય મરજી નથી, પરંતુ આની પાછળ પેઢીઓથી ચાલ્યો આવતો એ મનોવૈજ્ઞાનિક આઘાત છે જે આ પરિવારના લોહીમાં વહી રહ્યો છે. બાળ મનોવિજ્ઞાનનો સીધો નિયમ છે કે જ્યારે બાળપણમાં કોઈ પિતા અચાનક પોતાના પરિવારને બેસહારા છોડીને ગાયબ થઈ જાય છે તો બાળકોના અર્ધજાગ્રતમાં આ વાત કાયમ માટે બેસી જાય છે કે સંબંધો ગમે તેટલા મજબૂત દેખાય, ગમે ત્યારે તૂટી શકે છે.રાહુલ અને અક્ષયે પોતાની સૌથી નાજુક ઉંમરમાં પોતાના માતા-પિતાના એ ખૂબસૂરત પ્રેમ લગ્નને એક ઝાટકે વિખેરાતા જોયા હતા. તેમના ભીતરમાં એ ડર બેસી ગયો કે કોઈ બીજા માણસને પોતાની જિંદગીનો હક આપવો એટલે પોતાને ફરીથી એ જ દર્દની ભઠ્ઠીમાં નાખવું. આની સાથે જ તેમની મા ગીતાંજલિનો એ મૂંગો ત્યાગ બંને મોટા દીકરાઓના દિલ પર એક એવું દેવું બની ગયો જેને તેઓ ક્યારેય ભૂલી ન શક્યા.ગીતાંજલિએ પોતાના પતિના ચાલ્યા ગયા પછી ક્યારેય કોઈ બીજા પુરુષને પોતાની જિંદગીમાં જગ્યા ન આપી. તેમણે કોઈ પણ ફરિયાદ વિના પોતાની આખી જિંદગી બંને દીકરાઓના નામે કરી દીધી અને ડિસેમ્બર 2018માં અલીબાગના ફાર્મ હાઉસ પર હાર્ટ એટેક આવવાથી તેમનું એકલતામાં જ નિધન થઈ ગયું. વિનોદ ખન્નાના ગયાના બરાબર 1 વર્ષ પછી પોતાની માની આ એકલતા અને કુરબાની જોઈને અક્ષય અને રાહુલના મનમાંથી લગ્નની દરેક રોમાન્ટિક તસવીર કાયમ માટે ભૂંસાઈ ગઈ. તેઓ એ ભલીભાંતિ સમજી ચૂક્યા હતા કે લગ્નની આ રમતમાં સૌથી ભારે કિંમત હંમેશા એ માણસે ચૂકવવી પડે છે જે પાછળ છૂટી જાય છે, અને એટલા માટે જ તેમણે કોઈને પાછળ છોડવાના કે પોતે પાછળ છૂટી જવાના આ આખા ચક્રવ્યૂહથી જ કિનારો કરી લીધો.બીજી તરફ વિનોદ ખન્ના દ્વારા જે ઓશોનું દર્શન આ પરિવારમાં આવ્યું હતું તેણે ત્રણેય દીકરાઓની વિચારસરણીને ઊંડાણપૂર્વક પ્રભાવિત કરી. ઓશોની આખી ફિલોસોફી એ જ કહે છે કે પરંપરાગત લગ્ન અને સમાજના બનાવેલા કરારો માણસને બાંધે છે,

જ્યારે અસલી મુક્તિ એકલતામાં અને સાક્ષી ભાવમાં જીવવાથી મળે છે. અક્ષય ખન્ના આજે પણ ઓશોના વિચારોને સાંભળે છે અને તેમની સમજણનો આદર કરે છે, જ્યારે સાક્ષી ખન્નાએ તો સીધેસીધું એ જ સંન્યાસને પોતાની જિંદગી બનાવી લીધી. ત્રણેય ભાઈઓએ સમાજની એ બળજબરીથી ઠોપી બેસાડેલી શરતને પૂરી રીતે ફગાવી દીધી જે કહે છે કે લગ્ન કર્યા વગર માણસની જિંદગી અધૂરી હોય છે.બોલિવૂડના આ સૌથી રૂપવાન અને પ્રભાવશાળી પરિવારનું ઘર ન વસવાનું કારણ કોઈ મજબૂરી કે નિષ્ફળતા નહોતી, પરંતુ આ તેમનો પોતાના અસ્તિત્વને બચાવવા માટે લેવાયેલો એક અત્યંત સાહસિક અને વિચારેલો-સમજેલો નિર્ણય હતો. અક્ષય ખન્નાનું અલીબાગના સમુદ્ર કિનારે બેસીને પોતાની શરતો પર ચેનનો શ્વાસ લેવો, રાહુલ ખન્નાનું પોતાના આલીશાન આશિયાનામાં પોતાના કડક અનુશાસન સાથે એકલા મલકાવું અને સાક્ષી ખન્નાનું ઓશોના આશ્રમમાં જઈને ધ્યાનમાં લીન થઈ જવું—આ ત્રણેય ખરેખર એ જ એક મોટા પારિવારિક દર્દની અલગ-અલગ શાખાઓ છે.વિનોદ ખન્નાએ 70ના દાયકામાં જ્યારે પોતાની ભરી-ભાદરી ગૃહસ્થી છોડીને ભગવો ચોળો પહેર્યો હતો તો તેમને કદાચ એ ખ્યાલ નહીં હોય કે તેમના એ એક કદમનો પડઘો તેમના ત્રણેય દીકરાઓની જિંદગીમાં આ કદર ગુંજશે કે તેમના આંગણામાં ક્યારેય લગ્નની શરણાઈઓ નહીં વાગે. આ અનોખા પરિવારની આ દાસ્તાન આપણને શીખવે છે કે ક્યારેક-ક્યારેક એકલા રહેવું કોઈ બદનસીબી નથી હોતું, પરંતુ ખોટા અને ફોકળ બંધનોથી પોતાને સુરક્ષિત રાખવાનું સૌથી મોટું સાધન બની જાય છે.