ભારતીય કેરીઓને લઈને આજકાલ સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ સમાચારો ચાલી રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારને આ અંગે નિવેદન પણ આપવું પડ્યું છે. વિતેલા દિવસોમાં એવી ચર્ચા જોરશોરથી ચાલી રહી હતી કે જાપાન પછી નેપાલે પણ ભારતીય કેરીઓ પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. જોકે, જેવો આ સમાચાર કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલય સુધી પહોંચ્યા, તેમણે તરત જ એક્શન લઈને સ્પષ્ટતા કરી કે એવું કંઈ નથી. સવાલ એ થાય છે કે જાપાને આખરે ભારતીય કેરી પર શા માટે પ્રતિબંધ મૂક્યો?
અને નેપાલે કેરી ન ખરીદવાની વાત કહી, એ સમાચાર આવ્યા ક્યાંથી?હકીકતમાં મામલો એવો છે કે જાપાન પછી નેપાળ માટે પણ આ સમાચાર ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યા હતા કે નેપાળ તરફથી ભારતીય કેરીઓ પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે. કેટલાક મીડિયા અહેવાલોમાં આવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયે હવે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આયાત પર કોઈ પ્રકારનો પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો નથી. ભારત અને નેપાળ બંનેએ આ સમાચારની પુષ્ટિ પણ કરી છે. કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ભારતની કેરી નેપાળમાં વેચાઈ રહી છે અને વેચાતી રહેશે.આ પહેલા ગત મંગળવારે એવી વાત સામે આવી હતી કે નેપાલે પણ ભારતથી કેરીની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે
, જેની પાછળનું કારણ કેરીઓ પર જંતુનાશકોનું વધુ પ્રમાણ હોવાનું કહેવાયું હતું. આ સમાચાર સામે આવ્યા બાદ આખા બજારમાં હલચલ મચી ગઈ હતી. ભારતના ખેડૂતોથી લઈને નેપાળના વેપારીઓ સુધીના તમામ લોકોએ આ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, હવે ભારત સરકાર અને નેપાળ સરકાર બંનેએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવી કોઈ વાત નથી. કેન્દ્ર સરકારે નેપાળમાં ભારતીય કેરીની આયાત પર પ્રતિબંધના સમાચારોને તથ્યાત્મક રીતે ખોટા અને ભ્રામક ગણાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે નેપાળમાં કોઈ પણ અડચણ વિના નિકાસ સતત ચાલુ છે.કૃષિ મંત્રાલયે નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું કે નેપાળના પ્લાન્ટ ક્વોરેન્ટાઇન અને જંતુનાશક વ્યવસ્થાપન કેન્દ્રે પોતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતીય કેરીઓ પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી. હકીકતમાં નેપાલે તાજેતરમાં જ આયાતના નિયમોમાં થોડા ફેરફાર કર્યા છે,
જે અંતર્ગત ફળો અને અન્ય કૃષિ ઉત્પાદનોની સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે કેટલાક ખાસ ઉપાયો જરૂરી ગણાવ્યા છે. સરકારે કહ્યું કે ભારતની કેરી હજુ પણ તમામ માપદંડો પર ખરી ઉતરે છે. જોકે, ભારતે એ વાત પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે નવા નિયમો કોઈ પણ ચર્ચા વગર લાગુ કરી દેવામાં આવ્યા છે અને ભારત આ મામલે ડબલ્યુટીઓ (WTO) સમક્ષ પોતાની વાત રાખશે. નેપાલે પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આયાત માટે નક્કી કરાયેલા ફાઇટો સેનિટરી એટલે કે છોડની સંભાળ સાથે જોડાયેલા નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી રહેશે અને જરૂરી શરતો પૂરી થવા પર ત્યાંના અધિકારીઓ કેરીની આયાતની પરમિટ આપી રહ્યા છે.તમને જણાવી દઈએ કે પ્રતિબંધના સમાચારથી વેપારીઓમાં ચિંતા વધી ગઈ હતી, કારણ કે જો આયાત બંધ થાય તો બજારમાં હોબાળો મચી જાય. નેપાળના વેપારીઓનું પણ કહેવું હતું કે ત્યાંના લોકોની માંગ પૂરી કરવા માટે ભારતથી કેરીની આયાત જરૂરી છે. ભારત દુનિયાનો સૌથી મોટો કેરી ઉત્પાદક દેશ છે અને તે પોતાની કુલ ઉપજનો એક હિસ્સો વૈશ્વિક બજારોમાં નિકાસ કરે છે.
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર ભારતીય કેરી દુનિયાના 50થી વધુ દેશોમાં મોકલવામાં આવે છે. મુખ્ય દેશોની વાત કરીએ તો ખાડી દેશો જેવા કે યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા, કતાર, કુવૈત, ઓમાન અને બહેરીનમાં તેની ભારે માંગ છે. પાડોશી દેશો નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને ભૂટાનમાં રોડ માર્ગે મોટા પાયે કેરી જાય છે. આ સિવાય બ્રિટન, જર્મની, ફ્રાન્સ, નેધરલેન્ડ, અમેરિકા અને કેનેડાના બજારોમાં પણ ભારતીય કેરી ખૂબ લોકપ્રિય છે.ગયા મહિને જાપાને ચોક્કસપણે ભારતીય કેરીની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. જાપાની સત્તાવાળાઓને તપાસ દરમિયાન ભારતના ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટરોમાં કીટ નિયંત્રણ (પેસ્ટ કંટ્રોલ) પ્રક્રિયાઓમાં ખામી જોવા મળી હતી. લગભગ બે દાયકામાં આવું પહેલીવાર બન્યું છે જ્યારે જાપાને ભારતીય કેરીઓ પર આવો પ્રતિબંધ મૂક્યો હોય. જોકે, જાપાનના પ્રતિબંધ બાદ એવી ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ કે નેપાળ અને અન્ય દેશોએ પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, પરંતુ હાલમાં કૃષિ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જાપાન સિવાય અન્ય કોઈ દેશ એવો નથી જેણે ભારતથી કેરીની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હોય.
