શું આરબીઆઈ ફરીથી નોટબંધી કરવાની તૈયારી કરી રહી છે?નવી નોટોની એન્ટ્રીએ લોકોને ડરાવી દીધા છે. પરંતુ સચ્ચાઈ શું છે? આવો જાણીએ.મિત્રો, જરા વિચારો કે જો આવતીકાલે સવારે તમે ઉઠો અને તમારા પર્સમાં પડેલી ૫૦૦ની નોટ જોઈને કોઈ કહી દે કે “ઝડપથી વાપરી નાખો, આ નોટો બંધ થવાની છે”, તો શું થશે? કદાચ એ જ થશે જે ૮ નવેમ્બર ૨૦૧૬ની રાત્રે થયું હતું. એટીએમ (ATM) બહાર લાંબી લાઈનો, બેંકોમાં ભીડ, લોકોના ચહેરા પર ગભરાટ અને આખા દેશમાં માત્ર એક જ સવાલ—*
*શું ફરીથી નોટબંધી થવાની છે?**### સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓનું બજાર ગરમછેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા પર એક સમાચાર આગની જેમ ફેલાઈ રહ્યા છે. દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે આરબીઆઈ (RBI) જૂની નોટો હટાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. કેટલાક લોકો કહી રહ્યા છે કે ૫૦૦ની નોટો ધીમે-ધીમે ખતમ કરી દેવામાં આવશે. કેટલાક લોકો બોલી રહ્યા છે કે એટીએમમાંથી ૫૦૦ની નોટો મળવાની બંધ થઈ જશે અને કેટલાક લોકો તો નવી નોટબંધીની તારીખ પણ જણાવવા લાગ્યા છે
.પરંતુ સવાલ એ છે કે શું ખરેખર આરબીઆઈ કંઈક મોટું કરવા જઈ રહી છે કે પછી આ માત્ર એક અફવા છે? આજની આ રિપોર્ટમાં અમે તમને પૂરી સચ્ચાઈ જણાવીશું. આખરે આરબીઆઈ નવી નોટો કેમ લાવી રહી છે? જૂની નોટોનું શું થશે? અને શું તમારે અત્યારથી જ કોઈ તૈયારી કરવી જોઈએ? વિડીયોને અંત સુધી જુઓ, કારણ કે અંતમાં જે માહિતી સામે આવશે તે કદાચ તમારી વિચારસરણી બદલી નાખશે.### શું છે આ સમાચારોની અસલી સચ્ચાઈ?મિત્રો, તાજેતરમાં જ આરબીઆઈ સાથે જોડાયેલા કેટલાક અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે
કે ભારતીય રિઝર્વ બેંક નવી ટેકનોલોજીવાળી નોટો લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ નોટોમાં નવી સિક્યોરિટી ટેક્નોલોજી હશે, નોટો વધુ મજબૂત હશે અને નકલી નોટોની ઓળખ કરવી સરળ બનશે.બસ, અહીંથી જ અફવાઓનું બજાર ગરમ થઈ ગયું! લોકોએ કહેવાનું શરૂ કરી દીધું કે જ્યારે નવી નોટો આવશે ત્યારે જૂની નોટો બંધ થઈ જશે. પરંતુ સચ્ચાઈ આટલી સીધી નથી. વાસ્તવમાં, આરબીઆઈએ ક્યાંય પણ એવું નથી કહ્યું કે હાલની ૫૦૦ની નોટો બંધ કરી દેવામાં આવશે. **પીઆઈબી ફેક્ટ ચેક (PIB Fact Check) એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાઈ રહેલા આ સમાચાર તદ્દન ફેક (નકલી) છે.*
* ૫૦૦ની નોટો અત્યારે પણ સંપૂર્ણપણે માન્ય છે અને ભવિષ્યમાં પણ ચાલુ રહેશે.### તો પછી આરબીઆઈ નવી નોટો કેમ લાવી રહી છે?આનો જવાબ નકલી નોટોના કારોબારમાં છુપાયેલો છે. આરબીઆઈના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, બેંકિંગ સિસ્ટમમાં પકડાયેલી નકલી નોટોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. સૌથી વધુ ચિંતા ૫૦૦ની નકલી નોટોને લઈને છે, જેમાં મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે. એટલે કે, બજારમાં જેટલી વધુ નકલી નોટો આવશે, એટલી જ વધુ જરૂરિયાત નવા સિક્યોરિટી ફીચર્સવાળી નોટોની ઊભી થશે. આ જ કારણ છે કે આરબીઆઈ નોટોને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માંગે છે.કેટલાક અહેવાલોમાં તો એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતમાં પ્લાસ્ટિક એટલે કે **
પોલિમર નોટો (Polymer Notes)** નું ટ્રાયલ શરૂ થઈ શકે છે. હવે વિચારો, જો એવું થશે તો ભારતનું કરન્સી સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે બદલાતું જોવા મળી શકે છે. આ નોટો લાંબા સમય સુધી ચાલશે, જલ્દી ફાટશે નહીં અને નકલી નોટો બનાવવી પહેલા કરતાં વધુ મુશ્કેલ થઈ જશે.### નોટબંધીનો જૂનો ડરપરંતુ મિત્રો, અહીં એક રસપ્રદ વાત એ છે કે ૨૦૧૬ની નોટોબંધીનો ડર આજે પણ લોકોના મગજમાં જીવંત છે. જેવા ‘નવી નોટ’ શબ્દો સંભળાય છે, લોકોને લાગે છે કે કદાચ ફરીથી એવું જ કંઈક થવાનું છે. કદાચ ફરી રાતોરાત કોઈ મોટો નિર્ણય આવી જશે. પરંતુ અત્યાર સુધી આવો કોઈ સત્તાવાર સંકેત મળ્યો નથી. આરબીઆઈ અને સરકાર બંનેએ ૫૦૦ની નોટ બંધ થવાની વાતને નકારી કાઢી છે.હા, જો ભવિષ્યમાં સુરક્ષાના કારણે નવી ડિઝાઈનવાળી નોટો આવે છે, તો જૂની નોટો પણ અમુક સમય સુધી સાથે-સાથે ચાલુ રહી શકે છે. ભૂતકાળમાં પણ આવું ઘણી વખત થઈ ચૂક્યું છે. તેથી હાલમાં ગભરાવાની કોઈ જરૂર નથી.> **યાદ રાખો:** ભારતની કરન્સીમાં બદલાવની પ્રક્રિયા સતત ચાલતી રહે છે. આરબીઆઈ સમયસમય પર નોટોની ડિઝાઈન બદલતી રહે છે, નવી સુરક્ષા ટેકનોલોજી ઉમેરે છે અને નકલી નોટો સામે પગલાં લે છે. એટલે કે બદલાવ તો થશે, પણ જરૂરી નથી કે દરેક બદલાવનો અર્થ નોટબંધી જ હોય
