ઇઝરાયલે ભારતને ધર્મસંકટમાં મુકી દીધું! પીએમ મોદી હવે શું કરશે?

:આ સમાચાર એસજીટી યુનિવર્સિટી દ્વારા પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યા છે. ભારતને ઇઝરાયેલે આપ્યો મોટો ધર્મસંકટ. ભારત પાસે ઇઝરાયેલે આખરે શું માંગી લીધું? ઇઝરાયેલની માંગ પર શું બોલ્યું ભારત? પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે ઇઝરાયેલે ભારત સામે એક બહુ મોટો રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક ધર્મસંકટ ઊભો કરી દીધો છે. ઇઝરાયેલે ભારત પાસે એક એવી માંગણી કરી છે જેને માનવી કે ન માનવી બંને પરિસ્થિતિમાં ભારત માટે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના સંતુલનને જાળવી રાખવું અત્યંત મુશ્કેલ બનવાનું છે. વાસ્તવમાં ઇઝરાયેલે સત્તાવાર રીતે ભારત સરકારને એવો આગ્રહ કર્યો છે કે તે ઇરાનની આઇઆરજીસી એટલે કે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સને એક આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કરે અને તેના પર કડક સજાત્મક પ્રતિબંધો લગાવે. ઇઝરાયેલના વિદેશ મંત્રાલયે આ મુદ્દો ઔપચારિક રીતે નવી દિલ્હીમાં ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય સામે ઉઠાવ્યો છે. હવે સવાલ એ છે કે ઇઝરાયેલ આખરે ભારત પર આ દબાણ કેમ બનાવી રહ્યું છે? ઇઝરાયેલી અધિકારીઓની જે દલીલ છે તે મુજબ આઇઆરજીસી માત્ર મિડલ ઇસ્ટ માટે નહીં પરંતુ લાંબા ગાળે ભારત જેવા લોકતાંત્રિક અ

ને બિનસાંપ્રદાયિક દેશોના વ્યૂહાત્મક હિતો માટે પણ એક બહુ મોટો ખતરો બની શકે છે. જો કે ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ભારત તરફથી આવું કોઈ પગલું ભરવાના સંકેત મળ્યા નથી. ભારત હાલમાં આઇઆરજીસીને પોતાની સુરક્ષા માટે પ્રત્યક્ષ ખતરો નથી માનતું. સાથે જ ઇરાન સાથેના તેના જૂના સાંસ્કૃતિક, આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો પણ આ બાબતને અત્યંત સંવેદનશીલ બનાવે છે. ભારત અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે આતંકવાદ વિરોધી સહયોગ ઘણો મજબૂત છે. બંને દેશો નિયમિતપણે ગુપ્ત માહિતી શેર કરતા રહે છે. ઇઝરાયેલ પહેલા પણ ભારતને હમાસ પર પ્રતિબંધ લગાવવાનો આગ્રહ કરી ચૂક્યું છે. પરંતુ ભારતે એવું પગલું નહોતું ભર્યું. વાસ્તવમાં, ભારતીય અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ એક જટિલ મુદ્દો છે. ભારતે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોની સાથે-સાથે ઇરાન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે સંતુલન પણ જાળવી રાખવાનું છે. અમેરિકન પ્રતિબંધો હોવા છતાં ભારત અને ઇરાન વચ્ચે સતત સંપર્ક ચાલુ છે. તાજેતરમાં જ બ્રિક્સ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન ઇરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ સરાક્ષીએ ભારતની મુલાકાત લીધી હતી અને પીએમ નરેન્દ્ર મોદી સાથે તેમની મુલાકાત પણ થઈ હતી અને અનેક મુદ્દાઓ પર વાતચીત પણ થઈ હતી. હવે ભારત સામે બે સૌથી મોટા મુદ્દા છે. પહેલો ઊર્જા સુરક્ષા.

ભારત પોતાની ઊર્જા અને તેલની જરૂરિયાતો માટે હંમેશાથી પશ્ચિમ એશિયા પર નિર્ભર રહ્યું છે. જો તણાવ વધે છે અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં આ તણાવ બનેલો રહે છે તો તેનું મોટું નુકસાન ભારતને ભોગવવું પડશે. હોર્મુઝમાં કોઈપણ તણાવની સીધી અસર ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા પર પડી શકે છે. બીજો મુદ્દો છે ચાબહાર બંદર. ચાબહાર બંદર પ્રોજેક્ટ પણ ભારતની વ્યૂહાત્મક યોજનાઓનો મહત્વનો હિસ્સો છે. આ જ કારણે ભારત હાલમાં આઇઆરજીસીને પ્રતિબંધિત કરીને ઇરાન સામે મોરચો ખોલવાથી બચતું દેખાઈ રહ્યું છે. અને આ જ કારણ છે કે ભારત હાલમાં આઇઆરજીસી એટલે કે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ પર પ્રતિબંધ લગાવીને ઇરાન સામે સીધી રીતે કોઈ નવો મોરચો ખોલવાનું ટાળી રહ્યું છે. ઇઝરાયેલે આ પહેલા ભારત પાસે હમાસ પર પ્રતિબંધ લગાવવાની માંગ પણ કરી હતી. પરંતુ ત્યારે પણ ભારતે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને સર્વોપરી રાખીને સંતુલન જાળવી રાખ્યું હતું. બીજી તરફ ઇઝરાયેલી અધિકારીઓનું એ વાત પર ભાર છે કે પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે બંને દેશો વચ્ચે ઊંડી સમજણ અને સંકલનની અત્યંત જરૂરિયાત છે.

વળી પોતાની વાતને સાચી સાબિત કરવા માટે ઇઝરાયેલે ભારતને ઓસ્ટ્રેલિયાનું ઉદાહરણ પણ આપ્યું અને ઉદાહરણ આપતા ઇઝરાયેલી અધિકારીઓએ વાસ્તવમાં ભારત સામે એ વાત મૂકી હતી કે શરૂઆતમાં ઓસ્ટ્રેલિયાએ પણ આઇઆરજીસીને લઈને ઇરાનના જે આગ્રહ છે અથવા તો તેમની જે ચેતવણીઓ છે તેને પૂરતી ગંભીરતાથી લીધી નહોતી. પરંતુ બાદમાં એ સાબિત થઈ ગયું કે ઇરાની સૈન્ય એજન્સીએ ઓસ્ટ્રેલિયાની અંદર યહૂદી સમુદાય પર આતંકવાદી ઘટનાઓમાં મદદ કરી હતી. વર્ષ ૨૦૨૪માં સિડની અને મેલબોર્નમાં થયેલા હુમલા બાદ ઓસ્ટ્રેલિયાએ નવેમ્બર ૨૦ animation ૨૦૨૫માં

આઇઆરજીસીને રાજ્ય પ્રાયોજિત આતંકવાદના પ્રાયોજક તરીકે જાહેર કરી દીધું હતું. ઇઝરાયેલી ગુપ્તચર એજન્સી મોસાદે પણ આ ઘટનાઓ સાથે જોડાયેલા આઇઆરજીસી કમાન્ડરોના નામ જાહેર કર્યા હતા. ઇઝરાયેલના જણાવ્યા અનુસાર અત્યાર સુધીમાં વિશ્વના ૪૪ દેશો આઇઆરજીસી પર પ્રતિબંધ લગાવી ચૂક્યા છે. જેમાં અમેરિકાએ તેને ૨૦૧૯માં જ વિદેશી આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કરી દીધું હતું. ભારત પાસે ઇઝરાયેલની આ અપીલ હાલમાં જે પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે તેમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ આખા મામલા પર તમારો શું અભિપ્રાય છે? શું ભારતે ઇઝરાયેલની વાત માનીને આઇઆરજીસી પર બેન લગાવવો જોઈએ કે પછી ઇરાન સાથેના પોતાના સંબંધોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ? કોમેન્ટ સેક્શનમાં અમને જરૂર જણાવજો. બાકી દેશ અને વિદેશના તમામ સમાચારો માટે તમે જોતા રહો દૈનિક જાગરણ. નમસ્કાર