અલ્લાહુ અકબર. અલ્લાહુ અકબર. અલ્લાહુ અકબર. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી અશાંતિ વચ્ચે, એક પ્રશ્ન ઊભો થાય છે: આ વિનાશમાં સૌથી વધુ કોણ પીડાઈ રહ્યું છે? જ્યારે અમે જવાબ જાહેર કરીશું, ત્યારે તમને પણ આશ્ચર્ય થશે. અમે વ્યૂહરચના અને ડેટા સાથે બધું સમજાવીશું. આ તે લોકોની સૌથી મોટી ભૂલ સાબિત થઈ છે જેઓ ઈરાનને નબળું માનતા હતા.
એ સ્પષ્ટ છે કે ઈરાનના નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના નિધનથી માત્ર ઈરાન જ નહીં પરંતુ વિશ્વભરના મુસ્લિમો માટે મોટો ફટકો પડ્યો છે. જોકે, શોક વ્યક્ત કરતી વખતે ઈરાન હાર માનતો નથી અને હવે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ પર હુમલો કરીને આ નુકસાનનો બદલો લઈ રહ્યો છે. હા, શરૂઆતમાં એવું લાગતું હતું કે ઈરાન પણ વેનેઝુએલા જેવા અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સમક્ષ શરણાગતિ સ્વીકારશે, કારણ કે તેની પાસે અમેરિકા જેવા શક્તિશાળી રાષ્ટ્ર સામે લડવાની ક્ષમતાનો અભાવ હતો.
પરંતુ ઈરાનના લોકો કરબલાને ભૂલ્યા નથી. તેઓ છેલ્લી ઘડી સુધી લડવા ટેવાયેલા છે, અને આ આદત હવે ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે મોંઘી સાબિત થઈ રહી છે. ઈરાન ભાવનાશીલ હતો, પરંતુ તે ખૂબ જ બુદ્ધિથી અમેરિકા પર હુમલો કરી રહ્યો હતો. પહેલા, ઈરાને તેના પડોશી દેશોમાં અમેરિકન લશ્કરી થાણાઓનો નાશ કર્યો જેથી અમેરિકા ઈરાન પર નજીકથી હુમલો ન કરે. ઈરાને આઠ દેશોમાં એક પછી એક હુમલા શરૂ કર્યા, જ્યારે અમેરિકા ભયભીત થઈને જોતું રહ્યું. લગભગ 11 દિવસ વીતી ગયા છે. અસંખ્ય અમેરિકન લશ્કરી થાણાઓનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે, જેના નિર્માણમાં અમેરિકાને અબજો ડોલરનો ખર્ચ થયો છે. અમેરિકા દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા થાણાઓનો પણ અબજો ડોલરનો ખર્ચ થયો છે. પરિસ્થિતિ એવી સ્થિતિમાં પહોંચી ગઈ છે કે અમેરિકા હવે આમાંથી ખસી જવા માંગે છે કારણ કે તેના પોતાના અધિકારીઓ તેના પર દબાણ લાવી રહ્યા છે.
અધિકારીઓ કહે છે કે સાહેબ, હવે તમારા જ લોકોએ કહ્યું છે કે તમે કોઈ કારણ વગર કોઈ દેશ પર હુમલો કરીને ખોટું કર્યું છે. ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં, અમેરિકાને પહેલા 10 દિવસમાં જ સાત સૈનિકોના મોત, 140 થી વધુ ઘાયલ અને અબજો ડોલરનું આર્થિક નુકસાન થયું છે. આ ખર્ચ આશરે 1 અબજ ડોલર એટલે કે દરરોજ ₹000 કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. જેમાં થરાદ રડાર સિસ્ટમ, ફાઇટર જેટ અને ડ્રોનનો નાશ થયો હોવાના અહેવાલ છે. આર્થિક નુકસાનની વાત કરીએ તો, અમેરિકાને લગભગ 1 અબજ ડોલર એટલે કે દરરોજ 9000 કરોડથી વધુનો ખર્ચ સહન કરવો પડી રહ્યો છે.
લશ્કરી સાધનોની વાત કરીએ તો, કતાર અને જોર્ડનમાં થર્ડ ડિફેન્સ સિસ્ટમને નુકસાન થયું છે. કુવૈતમાં, 3F15E ફાઇટર જેટ અને 3M9 રીપર્સને નુકસાન થયું છે. વધુમાં, અમેરિકાના ઘણા હેતુવાળા લક્ષ્યોને નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યા છે.
શરૂઆતમાં ઈરાનના પરમાણુ સ્થળોને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરવાની યોજના હતી. જોકે, ઈરાનના પરમાણુ સ્થળો પર હુમલો થયો હોવાના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી. આનું કારણ એ છે કે ઈરાન હંમેશા અમેરિકાના ઇરાદાઓનો અંદાજ રાખતો હતો. તેથી, તેણે પહેલાથી જ તેના સ્થળો સુરક્ષિત કરી લીધા હતા. વધુમાં, હાર પછી, અમેરિકાને આશા હતી કે ઈરાનમાં વ્યવસ્થા બદલાશે. લોકો રસ્તા પર ઉતરશે, અને ઇસ્લામિક શાસનનો અંત આવશે. પરંતુ એવું કંઈ થયું નહીં. લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા, પણ ફક્ત શોક કરવા માટે.
કેટલાક લોકો ઉજવણી કરી રહ્યા હતા, પરંતુ તે પણ અમેરિકા દ્વારા એક ચાલાકી માનવામાં આવી રહી છે. ઉજવણી કરતી મોટાભાગની મહિલાઓ ઈરાનની બહાર આવા પ્રદર્શનો કરીને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ટેકો આપી રહી હતી. પરંતુ જ્યારે વિશ્વભરના મુસ્લિમોએ ખામેનીના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચોંકી ગયા. તેમનું માનવું હતું કે ઈરાનમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ઇચ્છા અનુસાર સરકાર બનશે, અને તેઓ જેને પસંદ કરશે તેને સત્તા સોંપશે.
પરંતુ ઈરાને મુસ્તબા ખામેનીને પોતાના નવા નેતા તરીકે પસંદ કર્યા છે, અને અમેરિકાની યોજનાઓ નિષ્ફળ ગઈ છે. ટ્રમ્પે જાણી જોઈને આ યુદ્ધમાં કૂદવાનું કારણ માત્ર સાકાર થયું નથી, પરંતુ અમેરિકાને અબજોનું નુકસાન પણ ભોગવવું પડી રહ્યું છે. હવે, ટ્રમ્પ પર આ યુદ્ધ બંધ કરવા માટે દબાણ છે, પરંતુ ઈરાન તેમ કરવાનો ઇનકાર કરે છે. ઈરાન આ યુદ્ધને લંબાવવા માંગે છે.
ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી અલી લારીજાનીએ 2 માર્ચે આ જ ભાવના વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાને, અમેરિકાથી વિપરીત, લાંબા યુદ્ધ માટે પોતાને તૈયાર કર્યા છે.
તેમણે વાટાઘાટોની શક્યતાને પણ નકારી કાઢી. અધિકારીએ એમ પણ કહ્યું કે યુએસ-ઇઝરાયલ પ્રતિભાવ માટે કોઈ નિર્ધારિત સમયમર્યાદા નથી. ઈરાનની વ્યૂહરચના સીધી જીત મેળવવાની નથી પરંતુ ધીમે ધીમે દુશ્મનને ખતમ કરવાની છે. ઘણા લશ્કરી વિશ્લેષકો આને એટ્રિશન વોર કહે છે. આ વ્યૂહરચના હેઠળ, ઈરાની દળો સતત મિસાઇલો છોડી રહ્યા છે અને મધ્ય પૂર્વમાં ઇઝરાયલી લક્ષ્યો અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના લશ્કરી થાણાઓ પર હુમલા કરી રહ્યા છે.
આ હુમલાઓનો એક મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકા અને ઇઝરાયલી હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને સતત સક્રિય રાખવાનો છે. અમેરિકાની પેટ્રિઅટ સિસ્ટમ અને થર્ડ ડિફેન્સ સિસ્ટમને વિશ્વની સૌથી અદ્યતન પ્રણાલીઓ માનવામાં આવે છે. જો કે, તેમની મુખ્ય નબળાઈ તેમની કિંમત છે. ઘણીવાર, ડ્રોન અથવા ઇન્ટરસેપ્ટરને તોડી પાડવાની કિંમત ઇન્ટરસેપ્ટરની કિંમત કરતા અનેક ગણી વધારે હોય છે.
અર્થ સ્પષ્ટ છે: ઈરાનના સસ્તા ડ્રોન દુશ્મનને ભારે કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે. વધુમાં, આ વારંવારના હુમલાઓ ઇન્ટરસેપ્ટર સ્ટોક, લોજિસ્ટિકલ સપ્લાય અને લશ્કરી તૈયારીઓ પર દબાણ લાવી શકે છે. જો આ પરિસ્થિતિ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, તો તે વિરોધી પક્ષ માટે ખર્ચ અને યુદ્ધનો પડકાર બંનેમાં વધારો કરે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે 1980 ના દાયકાના ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધ પછી ઈરાને આ દિશામાં તેની લશ્કરી વ્યૂહરચના ઘડી હતી.
ઈરાન જાણતું હતું કે તે પરંપરાગત લશ્કરી તાકાતમાં પશ્ચિમી દેશોથી પાછળ છે. તેથી, તેણે એવી વ્યૂહરચના પર રોકાણ કર્યું જે મર્યાદિત સંસાધનો ધરાવતા શક્તિશાળી દુશ્મનનો સામનો કરી શકે. આ વ્યૂહરચનાનો હેતુ સંપૂર્ણ વિજય મેળવવાનો નહોતો, પરંતુ યુદ્ધને લાંબું, ખર્ચાળ અને અનિશ્ચિત બનાવ્યું. આ દરમિયાન, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી, જે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે, જેના દ્વારા વિશ્વના તેલનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે.
જો આ માર્ગ લાંબા સમય સુધી અવરોધિત રહેશે, તો તેની માત્ર સંકળાયેલા દેશો પર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ વિનાશક અસરો પડી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ઘણા દેશો હવે શાંતિથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર આ સંઘર્ષને ઝડપથી સમાપ્ત કરવા માટે પગલાં લેવા દબાણ કરી રહ્યા છે.
પરંતુ એવા સંકેતો પણ મળી રહ્યા છે કે ઈરાન દબાણમાં પાછળ હટવાના મૂડમાં નથી. ટ્રમ્પ હવે આ યુદ્ધમાંથી બહાર નીકળવા માટે બહાના બનાવી રહ્યા છે. હા, તેઓ એવા નિવેદનો આપી રહ્યા છે જાણે તેઓ ભાગી જવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હોય. તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અનેક નિવેદનો આપ્યા હતા જેનો ઈરાને એવી રીતે જવાબ આપ્યો હતો કે એવું માનવામાં આવે છે કે ઈરાન અમેરિકાને યુદ્ધના મેદાનમાંથી ભાગવા દેશે નહીં. ભલે અમેરિકાએ શરૂઆત કરી હોય, પરંતુ ઈરાન નક્કી કરશે કે ક્યારે તેનો અંત લાવવો. હકીકતમાં, તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાન સામે ચાલી રહેલ યુદ્ધ હવે લગભગ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ ગયું છે.
પરંતુ હવે ઈરાન તેની બધી શક્તિથી અમેરિકા પાછળ પડી ગયું છે. ઈરાને ફરી એકવાર ટ્રમ્પના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા, અને કહ્યું કે તેનો અંત ક્યારે લાવવો તે અમેરિકા નહીં, ઈરાન નક્કી કરશે. તો, તમે સાંભળ્યું છે કે ઈરાન આ રીતે પોતાની વ્યૂહરચના બનાવી રહ્યું છે. તે અમેરિકાને થાકી રહ્યું છે. એકલું ઈરાન આઠ દેશો પર કાબુ મેળવી રહ્યું છે. તો હવે તમારે સમજવું જોઈએ કે ઈરાનને મોટું નુકસાન થયું છે. તેણે પોતાનો નેતા ગુમાવ્યો છે.
