ચૂઝ ઍન ઓનલાઈન ડિગ્રી જે તમારા મહત્ત્વાકાંક્ષાઓને મળે છે. શ્રેષ્ઠ માન્યતાઓ અને વૈશ્વિક રેન્કિંગ્સથી સમર્થિત. એવી સ્કિલ્સ શીખો જે કરિયર ગ્રોથને આગળ ધપાવે. ഇപ്പോ જ અરજી કરો.
મણિપુરમાં ચાલુ યુદ્ધ હવે માત્ર મિસાઇલ અને નિવેદનો સુધી સીમિત નથી રહ્યું. હવે આ જંગ સીધું વિશ્વની એનર્જી લાઇફલાઇન પર આવી પહોંચ્યું છે. ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્વના સમુદ્રી માર્ગ હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને મોટો નિવેદન આપ્યું છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાક્શીએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ સંપૂર્ણપણે બંધ નથી, પરંતુ દુશ્મનો માટે રસ્તો બંધ છે. એટલે કે હવે આ માત્ર સમુદ્રી માર્ગ નહીં પરંતુ વ્યૂહાત્મક હથિયાર બની ચૂક્યું છે.
શું છે આખું મામલું? કેટલો મોટો છે તેનો અસર? અને ભારતે કર્યા શું પગલાં?
જંગના માહોલમાં ઈરાને પોતાની રણનીતિ વધુ આક્રમક બનાવવાની જાહેરાત કરી. વિશ્વના સૌથી મહત્વના તેલ માર્ગ હોર્મુઝ પર ઈરાને પસંદગીયુક્ત નિયંત્રણ લાગુ કર્યું છે. વિદેશ પ્રધાન અરાક્શીએ જણાવ્યું કે જળમાર્ગ બંધ નથી પણ અમારા દુશ્મનો અને તેમની મદદગાર રાષ્ટ્રો માટે રસ્તો બંધ છે. એટલે કે અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને તેમના સાથી દેશોના જહાજો અહીંથી પસાર થઈ શકશે નહીં. પરંતુ ચીન, ભારત, રશિયા, ઇરાક અને પાકિસ્તાન જેવા દેશો માટે માર્ગ ખુલ્લો રહેશે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ દ્વારા વિશ્વના આશરે 20 ટકાનો તેલ અને ગેસ વેપાર થાય છે. અહીં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં હાહાકાર મચી ગયો છે. તેલના ભાવોમાં ઉછાળો, શિપિંગ કંપનીઓમાં ડર અને વિશ્વભરમાં ઊર્જા સંકટની આશંકા વધતી દેખાઈ રહી છે. ઈરાન પહેલાથી જ ચેતવણી આપી ચૂક્યું છે કે દુશ્મનો માટે એક બૂંદ પણ તેલ નહીં નીકળે અને હવે આ ચેતવણી હકીકત બની રહી છે.
ઈરાન સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યું છે કે હાલ તેની નીતિ પ્રતિરોધની છે અને વાતચીત કરવાનો કોઈ ઈરાદો નથી. એટલે તણાવ ઓછો નહીં પરંતુ વધુ વધી શકે છે.
આ દરમિયાન ભારતે પણ મોટું પગલું લીધું છે. ભારતીય નૌસેનાએ ઓપરેશન ઊર્જા સુરક્ષા શરૂ કર્યું છે. પાંચથી વધુ યુદ્ધપોતો તૈનાત રહેશે અને તેલ, ગેસ તથા જરૂરી સામાન લાવતા જહાજોની સુરક્ષા કરશે. કચા તેલ, એલપીજી અને એલએનજીની સપ્લાય સુરક્ષિત રાખવી હવે અત્યંત જરૂરી છે. ભારતનું આ પગલું દર્શાવે છે કે સ્થિતિ કેટલી ગંભીર છે.
મધ્ય પૂર્વનો આ સંઘર્ષ હવે માત્ર પ્રાદેશિક નહીં પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મોટો પડકાર બની ગયો છે. ઊર્જા સુરક્ષાનું મોટું સંકટ ઊભું થયું છે અને હોર્મુઝ સ્ટેટ હવે માત્ર માર્ગ નહીં પરંતુ શક્તિનું પ્રતિક બની ગયું છે.
પરંતુ આ જંગ વચ્ચે ભારત સહિત પાંચ દેશો માટે એક મોટી રાહતની ખબર આવી છે. ઈરાનના આ નવા નિવેદનને કારણે આ પાંચ દેશોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે કારણ કે તેમના માટે હોર્મુઝ ખુલ્લો છે.
સ્પષ્ટ છે કે મધ્ય પૂર્વનો આ સંઘર્ષ હવે આખી દુનિયાને અસર કરી રહ્યો છે. હોર્મુઝ પર વધતો તણાવ કોઈપણ સમયે મોટા આર્થિક સંકટમાં ફેરાઈ શકે છે. હવે જોવાનું રહેશે કે પરિસ્થિતિ વધુ બગડે છે કે રાજનૈતિક પ્રયત્નો આ આગને શાંત કરે છે.
