તમે આ કહેવત ઘણી વાર સાંભળી હશે. પણ આજે, તે ભારત અને બાંગ્લાદેશના સંબંધો સાથે સંપૂર્ણ રીતે બંધબેસે છે. હા, આપણે એક એવા પત્ર વિશે વાત કરવા જઈ રહ્યા છીએ જેણે અચાનક દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણમાં હલચલ મચાવી દીધી.
શું બાંગ્લાદેશે ફરી એકવાર ભારત તરફ મિત્રતાનો હાથ લંબાવ્યો છે? શું ઈદના અવસર પર શરૂ કરાયેલી આ રાજદ્વારી સંબંધોને પાટા પર લાવી શકે છે? ચાલો શરૂઆતથી જ આખી વાર્તા જાણીએ. એક સમય હતો જ્યારે બાંગ્લાદેશ અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોને અનુકરણીય માનવામાં આવતા હતા, ખાસ કરીને જ્યારે શેખ હસીના સત્તામાં હતા. તે સમયે, બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ ચરમસીમાએ હતો. આતંકવાદ સામે સાથે મળીને કામ કરવું, સરહદી વિવાદોનું નિરાકરણ કરવું અને આર્થિક સહયોગ. બંને દેશો વચ્ચે મજબૂત ભાગીદારી બની હતી. પરંતુ પછી ઓગસ્ટ 2024 આવ્યો, જ્યારે વિદ્યાર્થી આંદોલને બધું બદલી નાખ્યું. સરકાર બદલાઈ ગઈ.
શેખ હસીનાને પદ છોડવાની ફરજ પડી, અને નવી વચગાળાની સરકારની રચના થઈ. આ પછી, પરિસ્થિતિ ધીમે ધીમે બગડતી ગઈ. ભારત વિરોધી નિવેદનો, હિન્દુ સમુદાય પર હુમલાના અહેવાલો અને પરસ્પર અવિશ્વાસ. સંબંધોમાં ઉષ્મા ઠંડી પડી ગઈ. પછી બાંગ્લાદેશમાં ચૂંટણીઓ યોજાઈ, અને BNP સત્તામાં આવી, જેમાં એક નવો ચહેરો સામે આવ્યો: તારિક રહેમાન. તારિક રહેમાન વડા પ્રધાન બન્યા પછી, પરિસ્થિતિ બદલાવા લાગી. ભારતનું વલણ નરમ પડ્યું. વાતચીત શરૂ થઈ, અને રાજદ્વારી સંકેતો વહેવા લાગ્યા. હવે, ચાલો સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા તરફ વળીએ.
સમાચાર આવ્યા કે બાંગ્લાદેશના પ્રધાનમંત્રીએ ભારતના પ્રધાનમંત્રીને એક ખાસ પત્ર લખ્યો છે. તે ફક્ત ઔપચારિક પત્ર નહોતો, પરંતુ તેમાં એક શક્તિશાળી સંદેશ હતો: “અમે અમારા સંબંધો સુધારવા માંગીએ છીએ.”પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારત અને બાંગ્લાદેશનો સંબંધ ઐતિહાસિક છે. બંને દેશો વચ્ચે ગાઢ સાંસ્કૃતિક જોડાણ છે, અને હવે તેને વધુ મજબૂત બનાવવાનો સમય છે. આ સમગ્ર વિકાસને ઈદ રાજદ્વારી કહેવામાં આવી રહી છે. બંને દેશોના નેતાઓએ ઈદના અવસરે શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી. બાંગ્લાદેશના વડા પ્રધાને તેમના પત્રમાં લખ્યું હતું કે ઈદ તેમને એકતા, કરુણા અને ભાઈચારાની યાદ અપાવે છે, અને આ સંદેશ તેમના સંબંધોને લાગુ પડે છે. બીજી તરફ, ભારતે સકારાત્મક પ્રતિભાવ આપ્યો, તહેવાર દ્વારા સંબંધો સુધારવાના પ્રયાસનું સૂચન કર્યું. હવે, મામલો હવે પત્રો સુધી મર્યાદિત નથી. બંને વડા પ્રધાનોએ ફોન દ્વારા વાત કરી. તે સ્તરે વાતચીત સ્પષ્ટ હતી, અને સૌથી મોટો સંકેત શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા લોકસભા સ્પીકરની હાજરી હતી.
આ બધું દર્શાવે છે કે ભારત પણ સંબંધો સુધારવા માટે તૈયાર છે. આ પત્રમાં ત્રણ મુખ્ય સંકેતો હતા: પહેલો, ઇતિહાસ અને વિશ્વાસ. સંબંધનો પાયો મજબૂત છે, પરંતુ તેને ફરીથી જાગૃત કરવાની જરૂર છે. બીજું, લોકો માટે સહકાર. બંને દેશોએ સંયુક્ત રીતે એવા પગલાં લેવા જોઈએ જેનાથી સામાન્ય લોકોને ફાયદો થાય. ત્રીજું, ભવિષ્યની ભાગીદારી. આપણે શાંતિ, સ્થિરતા અને વિકાસ માટે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ અચાનક પરિવર્તન કેમ? બાંગ્લાદેશની આર્થિક જરૂરિયાતો આ પરિવર્તન પાછળનું પ્રેરક બળ છે. ભારત સાથે વેપારનું મહત્વ અને પ્રાદેશિક સંતુલન એ બીજું એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે: ચીનનો વધતો પ્રભાવ. પરિણામે, બાંગ્લાદેશ ભારતથી પોતાને દૂર રાખી શકે તેમ નથી. બાંગ્લાદેશ ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં કનેક્ટિવિટી, સરહદ સુરક્ષા, વેપાર અને વ્યૂહાત્મક સંતુલન બંને દેશોના એકબીજા સાથે જોડાયેલા હિતો છે. જો આ “બિટ ડિપ્લોમસી” સફળ થશે, તો સંબંધોમાં સુધારો થશે.
