પાકિસ્તાન ઈરાન વિરુદ્ધ કાર્યવાહીમાં કૂદી પડશે. સાઉદી અરેબિયાએ તેના સંરક્ષણ કરારનો ઉપયોગ કરવાની જાહેરાત કરી. સાઉદી અરેબિયા હુમલાઓથી ચિંતિત છે. મુનીર સાથે ચર્ચા. આજે ઈરાન સામે અમેરિકા અને ઇઝરાયલી હુમલાઓનો આઠમો દિવસ છે. આનો અર્થ એ થયો કે હુમલાઓ આઠ દિવસથી અવિરત ચાલુ છે. અને આ હુમલાઓ ક્યાં સુધી ચાલુ રહેશે? હાલ કહેવું અશક્ય છે.
૨૮ ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા ખામેનીનું મોત થયું હતું. અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ત્રણ દિવસમાં ૫,૦૦૦ થી વધુ બોમ્બ ફેંક્યા હતા, જેમાં ઈરાનમાં ૧,૨૦૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. આ હુમલાઓ હજુ પણ તીવ્ર બની રહ્યા છે, ફક્ત ઈઝરાયલ અને અમેરિકા તરફથી જ નહીં, પણ ઈરાન તરફથી પણ.
ઘણા મુસ્લિમ દેશો ઈરાન તરફથી હુમલાઓ માટે સંવેદનશીલ છે, જેમાં સાઉદી અરેબિયા સૌથી અગ્રણી છે. ખતરો અનુભવી રહેલા સાઉદી અરેબિયા હવે આ યુદ્ધમાં જોડાવા માટે તેના સંરક્ષણ ભાગીદાર પાકિસ્તાન તરફ જોઈ રહ્યું છે. સાઉદી અરેબિયાએ જાહેરાત કરી છે કે તે પાકિસ્તાન સાથેના તેના સંયુક્ત વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ કરારનો ઉપયોગ કરશે. આ જાહેરાત સાઉદી સંરક્ષણ પ્રધાન ખાલિદ બિન સલમાને કરી હતી.
પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરને મળ્યા બાદ તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટમાં આ જાહેરાત કરી. તેમણે લખ્યું, “પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અને ડિફેન્સ ફોર્સના ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર સાથે મુલાકાત થઈ. અમે કિંગડમ પર ઈરાની હુમલાઓ અને અમારા સંયુક્ત વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ કરારના માળખામાં તેમને રોકવા માટેના જરૂરી પગલાં અંગે ચર્ચા કરી.”
અમે ભાર મૂક્યો હતો કે આવી કાર્યવાહી પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને સ્થિરતાને નબળી પાડે છે અને આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ઈરાની પક્ષ સમજદારીપૂર્વક કાર્ય કરશે અને ખોટી ગણતરીઓ ટાળશે. તો, શું હવે પાકિસ્તાન ઈરાન સામે મેદાનમાં ઉતરશે?શું પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાને ટેકો આપવા માટે મજબૂર થઈ ગયું છે? અને જો પાકિસ્તાન આ યુદ્ધમાં કૂદી પડે તો તેનું શું થશે? યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ સાથે ચાલી રહેલા ઇરાન-ઇઝરાયલ જોડાણથી એવી શક્યતા ઉભી થાય છે કે સાઉદી અરેબિયા પણ તેમાં સંપૂર્ણપણે સામેલ થઈ જશે.સાઉદી અરેબિયા પર સતત હુમલાઓ અને સાઉદી અરેબિયાની અમેરિકન સંપત્તિઓ, જેમાં તેની તેલ કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે, તેને ધ્યાનમાં રાખીને, સાઉદી અરેબિયાને ડર છે કે તેના નાગરિકો અને સાઉદી શાહી પરિવારને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે સાઉદી સંરક્ષણ પ્રધાને પાકિસ્તાન સાથે સંરક્ષણ કરાર લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી છે અને પાકિસ્તાનના મુનીર સાથે પણ મુલાકાત કરી છે. હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શું પાકિસ્તાન આ યુદ્ધમાં જોડાશે?સંરક્ષણ કરાર મુજબ, પાકિસ્તાન પાસે જોડાવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. પાકિસ્તાન સૌથી ફાયદાકારક સ્થાને છે, ઈરાનની નજીક. પહેલાથી જ એવું માનવામાં આવતું હતું કે ઈરાન સાથે યુદ્ધ એવી પરિસ્થિતિ તરફ દોરી જશે કે પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં ઉતરવા માટે મજબૂર થશે. આનો સામનો કરવા માટે અમેરિકા પણ પાકિસ્તાન સાથે સતત સારા સંબંધો બનાવી રહ્યું હતું. તેથી, હું માની રહ્યો છું કે પાકિસ્તાન પાસે ઈરાન વિરુદ્ધ જવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. આપણે કહી શકીએ છીએ કે પાકિસ્તાને ઈરાન વિરુદ્ધ જવું પડશે, ભલે તે સાઉદી અરેબિયાની તરફેણ કરે કે અમેરિકાની, પરંતુ પાકિસ્તાને જવું પડશે. પાકિસ્તાન પાસે કોઈ વિકલ્પ નથી.સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાને ગયા સપ્ટેમ્બરમાં સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર હેઠળ, એક દેશ પર હુમલો બીજા દેશ પર હુમલો માનવામાં આવશે. હવે, સાઉદી સંરક્ષણ પ્રધાને આ કરારનો ઉપયોગ કરવાની જાહેરાત કરી છે. સાઉદી સંરક્ષણ પ્રધાનની અસીમ મુનીર સાથેની મુલાકાત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે સાઉદી શાહી પરિવારને ડર છે કે ઈરાન ગમે ત્યારે તેમને નિશાન બનાવી શકે છે, કારણ કે ઈરાન હાલમાં ગભરાટની સ્થિતિમાં છે. ખાવાનના મૃત્યુ પછી, ઈરાન નિરંતર છે અને બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લઈ રહ્યું છે.
મિડલ ઇસ્ટ આઈ અખબાર નોંધે છે કે તાજેતરના અશાંતિએ પાકિસ્તાનને ખૂબ જ સંવેદનશીલ સ્થિતિમાં મૂકી દીધું છે.ઈરાન સામે યુએસ-ઇઝરાયલના સંયુક્ત હુમલાઓ અને ત્યારબાદ તેના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીની હત્યા, જેના કારણે તેહરાને સાઉદી અરેબિયા સહિત અનેક ખાડી દેશોને નિશાન બનાવીને બદલો લેવાની ફરજ પડી, જેના કારણે પાકિસ્તાનમાં તાજેતરમાં રિયાધ સાથે થયેલા વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ કરારમાં સમાવિષ્ટ જવાબદારીઓ અંગે નવા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.દરમિયાન, સંયુક્ત આરબ અમીરાતની નેશનલ ડિફેન્સ કોલેજમાં સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક અભ્યાસના સહયોગી પ્રોફેસર ઝાહિદ શાહાબ અહેમદે મિડલ ઇસ્ટ આઇને જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન સ્ટેન્ડબાય મોડમાં છે અને સાઉદી અરેબિયાને સહાયનો ઇનકાર કરવાની સ્થિતિમાં નથી.તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો લડાઈ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો સાઉદી અરેબિયા પાકિસ્તાન પાસેથી લશ્કરી મદદ માંગી શકે છે. સાઉદી સંરક્ષણ પ્રધાનની ઇસ્લામાબાદ મુલાકાત સહાયની વિનંતીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. સાઉદી અરેબિયાને ટેકો આપવા માટે પાકિસ્તાન શું વલણ અપનાવે છે અને શું ઈરાન બદલો લેશે તે જોવાનું બાકી છે.
