મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધની આગ પહેલાથી જ સળગી રહી હતી, હવે તેમાં તેલની ધાર પડતી દેખાઈ રહી છે. આ તણાવપૂર્ણ માહોલ વચ્ચે ઈરાને એવો નિર્ણય લીધો છે જેણે સમગ્ર વિશ્વની ઉર્જા સુરક્ષા પર સવાલો ઉભા કરી દીધા છે. તેહરાને જાહેરાત કરી છે કે હવે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Hormuz Strait) માંથી માત્ર ચીની જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. એટલે કે દુનિયાના સૌથી મહત્વના તેલ માર્ગ પર એક રીતે પસંદગીની રોક લગાવવામાં આવી છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે
કે આ પગલું ચીનના સમર્થનના સન્માનમાં લેવામાં આવ્યું છે. યુદ્ધ દરમિયાન બેઇજિંગને સાથ આપવા બદલ તેહરાને તેને વિશ્વસનીય ભાગીદાર ગણાવ્યો છે. બીજી તરફ ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોપ્સ (IRGC) ના અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો પશ્ચિમી દેશો કે તેમના સહયોગીઓના ટેન્કરો આ જળડમરુમધ્યમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેમને રોકવામાં આવશે અને જરૂર પડ્યે નિશાન પણ બનાવવામાં આવશે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ IRGC કમાન્ડર ઇબ્રાહિમ જબારીએ જણાવ્યું કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બંધ છે અને જો કોઈ પસાર થવાનો પ્રયત્ન કરશે
તો રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ તે જહાજોને આગ લગાવી દેશે.આ નિર્ણય માત્ર રાજદ્વારી સંદેશ નથી પરંતુ આર્થિક ફટકો પણ છે, કારણ કે દુનિયાના ૨૦% થી વધુ કાચા તેલની સપ્લાય આ સાંકડા દરિયાઈ માર્ગેથી થાય છે. ભારત જેવા દેશો માટે આ ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે તેની તેલની જરૂરિયાતો આ માર્ગ દ્વારા જ પૂરી થાય છે. આ રસ્તો બંધ થવાથી વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં ઉછાળો આવવો નક્કી છે. આ દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ વળતો સંકેત આપતા કહ્યું છે કે જરૂર પડ્યે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ નેવીને તૈનાત કરવામાં આવશે અને તેલ પુરવઠો ખોરવાય નહીં તે માટે અમેરિકી સરકાર શિપિંગ કંપનીઓને વીમો પણ પૂરો પાડશે. અહેવાલો મુજબ ખાડી વિસ્તારમાં અત્યારે ૨૦૦ જેટલા કાચા તેલના ટેન્કરો ફસાયા છે
અને કેટલાક જહાજો પર ગોળીબારની ઘટનાઓ પણ સામે આવી છે.દરમિયાન મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલો આ સંઘર્ષ હવે વધુ ખતરનાક વળાંક લઈ રહ્યો છે. ઈરાને વળતી કાર્યવાહી કરતા કતરમાં આવેલા અમેરિકાના સૌથી મહત્વના સૈન્ય મથકો પૈકીના એકને નિશાન બનાવ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર ઈરાને કતરના ‘અલ-ઉદૈદ’ એરબેઝ પાસે લાગેલા અમેરિકી બેલેસ્ટિક મિસાઉલ અર્લી વોર્નિંગ રડાર સિસ્ટમ પર ડ્રોન અને મિસાઇલોથી હુમલો કર્યો છે. સેટેલાઇટ તસવીરોના આધારે દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ હુમલામાં અમેરિકી સ્પેસ ફોર્સની ‘AN/FPS-132’ રડાર સિસ્ટમને ભારે નુકસાન થયું છે. આ રડારની કિંમત લગભગ ૯૦૦૦ કરોડ રૂપિયા છે અને તે ૫૦૦૦ કિલોમીટર દૂરથી આવતી મિસાઇલોને શોધી કાઢવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ઈરાની મીડિયાના જણાવ્યા મુજબ આ ઓપરેશનને ‘ટ્રુ પ્રોમિસ-૪’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. કતરના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સ્વીકાર્યું છે
કે હુમલામાં નુકસાન થયું છે અને ઓછામાં ઓછા આઠ લોકો ઘાયલ થયા છે.નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ રડાર સિસ્ટમ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે તો અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓની મિસાઇલ ચેતવણી ક્ષમતા નબળી પડી જશે. ઈરાન અત્યારે અમેરિકા અને આરબ દેશોમાં આવેલા તેના સૈન્ય ઠેકાણાઓને સતત નિશાન બનાવી રહ્યું છે. દુબઈ, બહેરીન, કુવૈત અને સાઉદી અરેબિયાના અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર એલર્ટ વધારી દેવામાં આવ્યું છે. આ દરમિયાન અમેરિકામાં પણ આ યુદ્ધને લઈને રાજકીય વિવાદ છેડાયો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોના નિવેદનો અલગ-અલગ જોવા મળી રહ્યા છે, જેના કારણે અમેરિકાની ઈરાન સામેની અસલી રણનીતિ પર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.શું મારે આ લશ્કરી હુમલાઓની વધુ ટેકનિકલ વિગતો અથવા વૈશ્વિક તેલના ભાવ પર થતી અસર વિશે વધુ માહિતી આપવી જોઈએ?
