આજે આ દાસ્તાન છે ભારતીય હિન્દી સિનેમાના 70થી 90ના દાયકાના આ માસૂમ અને પ્રિય બાળ કલાકારોની, જેમની ભૂમિકા ફિલ્મોમાં અત્યંત મહત્વની હતી. તેઓ ભીખ માંગતા ન હતા, મહેનત કરતા હતા. હાથમાં પૈસા આપીને કમાવતા હતા. ફિલ્મોમાં ચાઇલ્ડ આર્ટિસ્ટ તરીકે આ બાળકો એટલી શક્તિશાળી એક્ટિંગ કરતા કે મોટા મોટા અભિનેતા, અભિનેત્રીઓ અને ફિલ્મ નિર્માતાઓ પણ તેમના ટેલેન્ટના કાયલ બની જતા.80ના દાયકાની હિન્દી ફિલ્મોમાં ઘણીવાર બાળ કલાકારોની કહાની દુઃખથી શરૂ થતી.
ફિલ્મના વિલન તેમના પરિવારને બરબાદ કરી દેતા, માતા પિતાની હત્યા થઈ જતી અને એ જ બાળકો મોટા થઈને પોતાના બાળપણના અન્યાયનો બદલો લેતા. આવી ઘટનાઓ પરથી જ ઘણી સફળ ફિલ્મોની પાયા રચાતી. એ સમયમાં એક સારી ફિલ્મ માટે બાળ કલાકારનું મહત્વ અને કિંમત બહુ વધારે હતી.એ સમય એવો હતો જ્યારે પરિવાર આધારિત ફિલ્મો ખૂબ લોકપ્રિય હતી. દાદી, અಮ್ಮા, ભાઈ બહેન, પ્રેમ અને સંબંધો દરેક રંગમાં રજૂ થતા. આ ફિલ્મોના કેન્દ્રમાં ઘણી વખત બાળ કલાકાર જ હોતો. હીરો હિરોઈન જેટલી જ લોકપ્રિયતા તેમને મળતી.
કેટલાક બાળ કલાકારો તો સુપરસ્ટાર જેટલા ચાહિતાં હતા.પરંતુ સમય સાથે ઘણાં બાળ કલાકારો મોટા થયા અને ધીમે ધીમે સિનેમાથી ગાયબ થઈ ગયા. લોકો આજે પણ તેમના ચહેરા યાદ રાખે છે, પરંતુ તેમના અસલી નામ અને જીવનકથાથી અજાણ છે. આજે આપણે એવા જ કેટલાક પ્રસિદ્ધ બાળ કલાકારોની વાત કરીએ છીએ, જેમણે પોતાના અભિનયથી અમિટ છાપ છોડી, પરંતુ પછી ગૂમનામીમાં ખોવાઈ ગયા.સૌપ્રથમ વાત કરીએ માસ્ટર બિટ્ટુ ઉર્ફે વિશાલ દેસાઈની. 1970માં ફિલ્મ પતિ પત્ની ઔર વો થી તેમણે કારકિર્દી શરૂ કરી. સંજીવ કુમાર અને વિદ્યા સિન્હા સાથે તેમણે પોતાની માસૂમ એક્ટિંગથી લોકોના દિલ જીતી લીધા. કાલિચરણ, ધ બર્નિંગ ટ્રેન, અમર અકબર એન્થની, અમર પ્રેમ, નટવરલાલ, યારાના જેવી ફિલ્મોમાં તેમણે શાનદાર કામ કર્યું. મોટા થયા પછી તેઓ કેમેરા સામે નહીં, પરંતુ ફિલ્મ નિર્માણ ક્ષેત્રમાં જોડાયા.
હેમા માલિની અને બી આર ચોપડા સાથે સહાયક નિર્માતા તરીકે કામ કર્યું અને આજે એક મોટા એન્ટરટેઇનમેન્ટ ચેનલના ક્રિએટિવ ડાયરેક્ટર છે.બીજા નંબર પર આવે છે જુનિયર મહમૂદ, જેમનું અસલી નામ નઈમ સઈદ હતું. માત્ર 9 વર્ષની ઉંમરે ફિલ્મોમાં પ્રવેશ કર્યો અને થોડી જ વારમાં સુપરસ્ટાર જેટલી લોકપ્રિયતા મેળવી. બ્રહ્મચારી, દો રસ્તે, હાથી મેરે સાથી જેવી ફિલ્મોમાં તેમની એક્ટિંગ બહુ વખણાઈ. મોટા થયા પછી પણ તેમણે ફિલ્મો અને ટીવીમાં કામ ચાલુ રાખ્યું. 2023માં કેન્સર સામે લડતા લડતા તેમનું અવસાન થયું, પરંતુ તેમનું કામ આજે પણ યાદગાર છે.
ત્રીજા બાળ કલાકાર હતા માસ્ટર રાજૂ ઉર્ફે ફહીમ અજાની. માત્ર 5 વર્ષની ઉંમરે ફિલ્મોમાં આવ્યા અને લગભગ 100થી વધુ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. ચિતચોર માટે તેમને નેશનલ એવોર્ડ મળ્યો. અભિમાન, બાવર્ચી, ખટ્ટા મીઠા જેવી ફિલ્મોમાં તેમની માસૂમિયત આજે પણ લોકોના દિલમાં વસે છે. સમય બદલાતા કામ ઓછું મળ્યું અને આજે તેઓ ગૂમનામીનું જીવન જીવે છે.ચોથા નંબર પર માસ્ટર અલંકાર ઉર્ફે અલંકાર જોશી આવે છે. દીવાર ફિલ્મમાં અમિતાભ બચ્ચનના બાળપણનું પાત્ર ભજવીને પ્રસિદ્ધ થયા. સીતાઔર ગીતા, શોલે, ડોન જેવી ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. પરંતુ 90ના દાયકામાં કામ બંધ થયું. પછી આઈટી ક્ષેત્રમાં ગયા અને આજે અમેરિકા સ્થાયી સફળ ઉદ્યોગપતિ છે.પાંચમા નંબર પર માસ્ટર સત્યજીત ઉર્ફે સત્યજીત પુરી આવે છે.
બાળપણથી લઈને સાઈડ એક્ટર સુધીનો તેમનો સફર લાંબો રહ્યો. ખિલૌના, હરે રામા હરે કૃષ્ણા, ત્રિદેવ જેવી ફિલ્મોમાં તેમણે યાદગાર ભૂમિકાઓ ભજવી. આજે તેઓ ફિલ્મ નિર્માણ સાથે જોડાયેલા છે.આ બધા બાળ કલાકારોએ હિન્દી સિનેમાને પોતાની માસૂમિયત, દુઃખ અને સંઘર્ષથી સમૃદ્ધ બનાવ્યો. આજે ભલે તેઓ પડદા પરથી દૂર હોય, પરંતુ તેમની એક્ટિંગ અને યાદો હંમેશા દર્શકોના મનમાં જીવંત રહેશે.
