લખે જો ખત તુઝે, એ તો તારી યાદોમાં હજારો રંગોના ચાંદ જેવો હસીન ચહેરો અને હરણ જેવી નશીલી આંખો ધરાવતી એવી એક અભિનેત્રીની દાસ્તાન છે કે જે જ્યારે હિન્દી સિનેમાના પડદે આવી, ત્યારે સૌના હોશ ઉડી ગયા. સંસ્કારી વહુ અને પ્રેમિકાની ભૂમિકાઓના યુગમાં, પોતાની અદાઓ, ગ્લેમર અને અદભુત સૌંદર્યથી જેમણે હિન્દી સિનેમાની દિશા જ બદલી નાંખી.
આ છે 60 અને 70ના દાયકાની નંબર વન અભિનેત્રી આશા પારેખની કહાણી. એવી અભિનેત્રી, જેને તે સમયના તમામ સુપરસ્ટાર્સ લગ્ન કરવા માગતા હતા, પરંતુ જે આખી જિંદગી કુંવારી રહી.આશા પારેખ જ્યારે પણ રૂપહાળા પડદે મનમોહક અંદાજમાં થિરકતી, ત્યારે દર્શકો મંત્રમુગ્ધ થઈ જતા. તેમના દરેક સંવાદ પર થિયેટરમાં તાળીઓ ગુંજતી. તેમની અભિનયશૈલી એટલી સહજ હતી કે લાગતું કે ભૂમિકા ખાસ તેમના માટે જ લખાઈ હોય.
ઓછી જ વારમાં તેઓ દરેક દિલની પ્રિય બની ગઈ અને પોતાના સમયની સૌથી વધુ ફી લેતી અભિનેત્રી પણ બની.આટલી સફળતા છતાં આશા પારેખનું અંગત જીવન એકાંતથી ભરેલું રહ્યું. આખરે એવું શું થયું કે 80ની ઉપર ઉંમર થવા છતાં તેઓ કુંવારી અને એકલી છે. કેવી રીતે એક પરિણીત ફિલ્મ નિર્માતા સાથે તેમના નામને જોડીને તેમને જીવનભર એકલા રહેવું પડ્યું. અને કેમ તેમણે ક્યારેય દિલીપ કુમાર સાથે કામ ન કર્યું, જ્યારે તે સમયની બધી અભિનેત્રીઓ તેમની સાથે કામ કરવા આતુર રહેતી હતી.આશા પારેખનો જન્મ 2 ઑક્ટોબર 1942ના રોજ ગુજરાતના મહુવા ખાતે એક સામાન્ય મધ્યવર્ગીય પરિવારમાં થયો.
તેમના પિતા બચ્ચુભાઈ પારેખ અને માતા સલમા હતા, જે લગ્ન પછી સુધા પારેખ તરીકે ઓળખાયા. તેમની માતા સ્વતંત્રતા સેનાની પણ રહ્યા હતા. આશા પોતાના માતા-પિતાની એકમાત્ર સંતાન હતી. બાળપણમાં તેઓ ડૉક્ટર બનવા માગતા હતા, પરંતુ માતાની ઈચ્છાથી તેમણે ભારતીય શાસ્ત્રીય નૃત્ય શીખ્યું અને નાની ઉંમરે જ ઉત્તમ નૃત્યાંગના બની.એક સ્ટેજ પ્રોગ્રામ દરમિયાન ફિલ્મ નિર્માતા વિમલ રોયે તેમનો નૃત્ય જોયો અને ફિલ્મમાં કામ કરવાની તક આપી. 1952માં ફિલ્મ માં દ્વારા આશા પારેખે બાળ કલાકાર તરીકે ડેબ્યૂ કર્યું. ત્યારબાદ કેટલીક બાળ ભૂમિકાઓ કર્યા પછી તેમણે અભ્યાસ માટે ફિલ્મોથી વિરામ લીધો.16 વર્ષની ઉંમરે ફરીથી ફિલ્મોમાં આવવાનો નિર્ણય કર્યો. શરૂઆતમાં નિરાશા મળી, પરંતુ નસીર હુસૈનની દિલ દે કે દેખો ફિલ્મે તેમનું ભાગ્ય બદલી નાંખ્યું.
આ ફિલ્મ સુપરહિટ સાબિત થઈ અને આશા પારેખ એક ઝાટકે સ્ટાર બની ગઈ. પછી હમ હિંદુસ્તાની, ઘુંઘટ, તીસરી મંજિલ, લવ ઇન ટોક્યો, કટી પતંગ, મેરા ગાંવ મેરા દેશ જેવી એક પછી એક હિટ ફિલ્મો આપીને તેમણે સુવર્ણ યુગ રચ્યો. તેમની મોટાભાગની ફિલ્મો સિલ્વર જુબિલી રહી, તેથી તેમને હિન્દી સિનેમાની પહેલી જુબિલી ગર્લ કહેવાયા.કારકિર્દી શિખરે હતી, પરંતુ દિલમાં એક ખાલીપો હતો. નસીર હુસૈન સાથે તેમને સાચો પ્રેમ થયો, પરંતુ તેઓ પહેલેથી જ પરિણીત હોવાથી આશાએ પોતાના પ્રેમનું બલિદાન આપ્યું. તેમણે નક્કી કર્યું કે જો નસીર હુસૈન સાથે લગ્ન ન થઈ શકે, તો તેઓ ક્યારેય લગ્ન નહીં કરે. આ નિર્ણય સાથે તેઓ આખી જિંદગી અડગ રહ્યા.80ના દાયકામાં નવી અભિનેત્રીઓ આવી અને આશાને મુખ્ય ભૂમિકાઓ મળવી બંધ થઈ. ત્યારબાદ તેમણે માતા, બહેન અને ભાભી જેવા પાત્રો ભજવ્યા. આશા પારેખે લગભગ 90 ફિલ્મોમાં કામ કર્યું અને લગભગ 25 વર્ષ સુધી ટોચની અભિનેત્રી રહી. તેમણે ગુજરાતી, કન્નડ અને પંજાબી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય કર્યો.
1991માં માતાના અવસાનથી તેઓ અત્યંત દુઃખી થયા અને થોડો સમય ડિપ્રેશનમાં પણ રહ્યા. 1995ની આંદોલન તેમની છેલ્લી ફિલ્મ બની. ત્યારબાદ તેમણે ફિલ્મોથી સંન્યાસ લીધો. તેમણે સિનિયર આર્ટિસ્ટ્સ એસોસિએશનની પ્રમુખ અને સેન્સર બોર્ડની પહેલી મહિલા અધ્યક્ષ તરીકે પણ સેવા આપી, તે પણ કોઈ વેતન લીધા વિના.આજે આશા પારેખ સમાજસેવા અને નૃત્ય અકાદમી સાથે જોડાયેલા છે. તેમના યોગદાન બદલ તેમને ફિલ્મફેર એવોર્ડ, પદ્મશ્રી, લાઇફટાઇમ અચીવમેન્ટ અને દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.આ છે આશા પારેખની જીવનકથા. એક એવી અભિનેત્રી, જેઓએ સફળતા, પ્રેમ, ત્યાગ અને એકાંત બધું જોયું, છતાં હંમેશા પોતાની શરતો પર જીવી. હિન્દી સિનેમાને અમૂલ્ય ભેટ આપનાર આ મહાન અભિનેત્રીને દિલથી સલામ.
