મિડલ ઈસ્ટમાં ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલો ભીષણ સંઘર્ષ હવે ૧૯મા દિવસમાં પ્રવેશ કરી ચૂક્યો છે. સતત હુમલાઓ, વળતી કાર્યવાહી અને વધતા તણાવ વચ્ચે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે. આ દરમિયાન ભારતે એક મહત્વપૂર્ણ માનવીય પહેલ કરતા યુદ્ધગ્રસ્ત ઈરાનની મદદ માટે મોટું પગલું ભર્યું છે જે વૈશ્વિક સ્તરે પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. હકીકતમાં ભારતે બુધવારે તેહરાન માટે મેડિકલ સહાયનો પ્રથમ જથ્થો રવાના કર્યો છે જેને યુદ્ધથી પ્રભાવિત લોકો માટે મોટી રાહત માનવામાં આવે છે.
આ સહાય એવા સમયે મોકલવામાં આવી છે જ્યારે ઈરાનમાં સતત મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓને કારણે આરોગ્ય સેવાઓ પર ભારે દબાણ છે. ભારત તરફથી મોકલવામાં આવેલી મદદમાં જીવનરક્ષક દવાઓ, જરૂરી મેડિકલ ઉપકરણો અને અન્ય આરોગ્ય સામગ્રી સામેલ છે, જેથી ઘાયલોની સારવાર થઈ શકે અને હોસ્પિટલોની અછત પૂરી કરી શકાય. ઈરાન સ્થિત દૂતાવાસે આ સહાય માટે ભારત અને ભારતની જનતાનો આભાર માન્યો છે. દૂતાવાસના જણાવ્યા અનુસાર આ મેડિકલ સહાય સફળતાપૂર્વક ઈરાનિયન રેડ ક્રેસન્ટ સોસાયટી સુધી પહોંચી ગઈ છે અને તેનો ઉપયોગ જરૂરિયાતમંદોની સારવારમાં કરવામાં આવશે. તેઓએ આગળ એમ પણ કહ્યું કે આ મદદ એવા સમયે આવી છે જ્યારે દેશની હોસ્પિટલો પર ભારે દબાણ છે અને સંસાધનોની અછત સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. ભારતીય સરકાર દ્વારા આ પહેલ માનવીય ધોરણે કરવામાં આવી છે જેથી સંકટમાં ફસાયેલા લોકોને તાત્કાલિક રાહત મળી શકે. ભારતની આ પહેલને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સકારાત્મક પગલું માનવામાં આવે છે કારણ કે તે યુદ્ધની વચ્ચે માનવીય સહાયનો સંદેશ આપે છે.બીજી તરફ વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો સંઘર્ષ સતત તેજ થઈ રહ્યો છે. તેના જવાબમાં ઈરાને ઈઝરાયેલ અને ખાડી વિસ્તારમાં અનેક સ્થળો પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા તેજ કરી દીધા છે. આ વધતા ટકરાવે સમગ્ર ક્ષેત્રને અસ્થિર કરી દીધું છે. સ્થિતિ ત્યારે વધુ બગડી જ્યારે ઈરાને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર રોકી દીધી.
આ માર્ગ વિશ્વના તેલ વેપારનો મોટો હિસ્સો સંભાળે છે. એવામાં તે પ્રભાવિત થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉર્જા સંકટની આશંકા ઘેરી બની છે. તેની અસર ભારત સહિત અનેક દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર પણ પડી શકે છે. આ સંકટ વચ્ચે ભારતનું આ પગલું માત્ર રાજદ્વારી નહીં પરંતુ માનવીય દૃષ્ટિકોણથી પણ અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે. ભારત સિવાય અન્ય દેશોએ પણ ઈરાનની મદદ માટે હાથ લંબાવ્યા છે. ચીને માનવીય સહાય મોકલવાની જાહેરાત કરી છે, જ્યારે રશિયાએ તબીબી સહયોગ અને ઈમરજન્સી ઉપકરણો પૂરા પાડવાની વાત કરી છે. કેટલાક ખાડી દેશોએ પણ મર્યાદિત સ્તરે દવાઓ અને રાહત સામગ્રી મોકલીને સહયોગ આપ્યો છે. કુલ મળીને જ્યાં એક તરફ યુદ્ધને કારણે સ્થિતિ દિવસેને દિવસે ગંભીર બની રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ ભારત જેવા દેશો માનવીય સહાય દ્વારા સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આવનારા દિવસોમાં એ જોવું મહત્વનું રહેશે કે આ સંઘર્ષ કઈ દિશામાં જાય છે. શું રાજદ્વારી પ્રયાસો આ સંકટને ઘટાડી શકશે કે સ્થિતિ વધુ બગડશે. હાલમાં આ રિપોર્ટ પર તમારો જે પણ અભિપ્રાય હોય તે કોમેન્ટ કરીને જરૂર જણાવો. બનેલા રહો લાઈવ હિન્દુસ્તાન સાથે.ઈરાને એલાન કરી દીધું છે કે દેશની સુપ્રીમ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલ, જે સીધી સુપ્રીમ લીડરને જવાબદાર છે, તેના ચીફ અલી લારીજાની શહીદ થયા છે. ઈરાની મીડિયા મુજબ અલી લારીજાની ઈરાનના મોટા નેતા અને વ્યૂહરચનાકાર હતા. પરંતુ ઈરાનનો દરેક નેતા અત્યારે શહાદતના જુસ્સામાં રંગાયેલો છે. આ એક મોટી ઐતિહાસિક લડાઈ છે અને કુદસની છેલ્લી જંગ છે. દેખીતી રીતે આમાં મોટા બલિદાનો આપવા પડશે. ઈરાન આ યુદ્ધ જીતીને જ રહેશે. આ માટે તેની પાસે બીજા ૧૦૦૦ લારીજાની તૈયાર છે. ઈરાની મીડિયા કહી રહ્યું છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ આ યુદ્ધમાં ઈરાનને ઘૂંટણિયે લાવી શકશે નહીં. તેઓ કોઈપણ સંજોગોમાં આવું કરી શકશે નહીં
અને એક પછી એક શહાદત વ્હોરવા માટે તૈયાર ઉભા છે. આ સાથે જ ઈરાને તેના મિસાઈલના જથ્થામાંથી એવી મિસાઈલ કાઢી છે જે ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાની ડિફેન્સ સિસ્ટમની પકડમાં આવતી જ નથી. જી હા, જંગના ૧૯મા દિવસે ઈરાને ‘હજ કાસિમ’ મિસાઈલની લહેર છોડી દીધી છે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ઈરાને હજ કાસિમનો ઉપયોગ કર્યો છે. IRGC એ હુમલાનો વીડિયો જાહેર કરીને પુષ્ટિ કરી છે કે હજ કાસિમ મિસાઈલ લાંબા અંતર સુધી એકદમ સચોટ નિશાન લગાવી શકે છે. અલ્લાહુ અકબર… અલ્લાહુ અકબર…ઈરાનની હજ કાસિમ એક એડવાન્સ મીડિયમ રેન્જ બેલેસ્ટિક મિસાઈલ છે જે સોલિડ ફ્યુઅલ (ઘન બળતણ) થી ચાલે છે, જેનું ૨૦૨૦માં અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું. તે ૧૪૦૦ કિલોમીટરથી વધુની રેન્જ ધરાવે છે અને અત્યંત ચોકસાઈથી લક્ષ્યને ભેદવામાં સક્ષમ છે. આ મિસાઈલ ખાસ કરીને આયર્ન ડોમ અને પેટ્રિયોટ જેવી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને છેતરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. ‘હુસૈન હુસૈન શિયા એમા શહાદત ઈફ્તેખાર એમા’ ના નારા સાથે આ મિસાઈલો છોડવામાં આવી રહી છે, જેનો અર્થ છે ‘ઈમામ હુસૈન અમારા માર્ગદર્શક છે અને તેમની શહાદત અમારું ગૌરવ છે.’ આ નારો ઈમામ હુસૈનની કરબલાની શહાદતની યાદમાં તેમના બલિદાનને સર્વોચ્ચ સન્માન અને માર્ગદર્શન માનવા માટે લગાવવામાં આવે છે. જે હજ કાસિમ મિસાઈલ ઈરાને છોડી છે, તેનું નામ ૨૦૨૦માં અમેરિકા દ્વારા માર્યા ગયેલા ઈરાની કુદસ ફોર્સના કમાન્ડર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીના નામ પર રાખવામાં આવ્યું છે
અને તે ભારે તબાહી મચાવવા માટે જાણીતી છે. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ઈઝરાયેલથી લઈને વિસ્તારમાં રહેલા અમેરિકી ઠેકાણાઓને આ મિસાઈલ દ્વારા જ ઈરાન ધ્વસ્ત કરવાની તૈયારીમાં છે. હવે ઓપરેશન ‘ટ્રુ પ્રોમિસ-૪’ ની દરેક લહેરમાં તે એવી મિસાઈલો છોડી રહ્યું છે જે ઈઝરાયેલ-અમેરિકાની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને થકવી રહી છે. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સના કમાન્ડર-ઈન-ચીફના સલાહકાર ઈબ્રાહિમ જબારીના જણાવ્યા મુજબ તેહરાન પાસે મિસાઈલોની નવી અને અદ્યતન પેઢી મોજૂદ છે, જેનો અત્યાર સુધી યુદ્ધમાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો. જબારીએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન લાંબા સમય સુધી યુદ્ધ લડવાની ક્ષમતા રાખે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર વિસ્તારમાં આવેલા અમેરિકાના સૈન્ય માળખા પર કરવામાં આવેલા હુમલામાં લગભગ ૭૦ ટકા અમેરિકી ઠેકાણાઓ અને હેડક્વાર્ટરને નુકસાન પહોંચ્યું છે. અત્યાર સુધી ઈરાન સિજીલ, ફતેહ, ખૈબર શિકન, ઝુલ્ફીકાર, કાયમ, શહાબ, ઈમાદ અને ગદીર જેવી મિસાઈલોનો ઉપયોગ કરી ચૂક્યું છે, જેનાથી મિડલ ઈસ્ટમાં તૈનાત મોંઘી અમેરિકી ડિફેન્સ સિસ્ટમ ‘થાડ’ (THAAD) ને ભારે નુકસાન થયું છે.
