દોસ્તો, એક એવો અભિનેતા જેની શખ્સિયતમાં હીરો હતો. ખાનદાનમાં દિગ્ગજો હતા. ટેલેન્ટમાં કોઈ ખોટ નહોતી. છતાં પણ તે સુપરસ્ટાર બની શક્યો નહીં. જેના કાકા દિલીપ કુમાર હતા. જેના માતા-પિતા પોતે સિનેમાના ચમકતા તારાઓ હતા. એ અયૂબ ખાનનો કરિયર શરૂઆતમાં જ કેમ થંભી ગયો?
૯૦ના દાયકામાં જ્યારે અક્ષય કુમાર, અજય દેવગન, સુનીલ શેટ્ટી અને શાહરુખ ખાન તોફાન બનીને આવ્યા, ત્યારે એ તોફાનમાં ઘણી નૌકાઓ ડૂબી ગઈ. ફિલ્મ જગતના ઇતિહાસમાં ૧૯૯૧ અને ૧૯૯૨ એ બે વર્ષ એટલા માટે યાદગાર છે કે ચાર હીરોની ધમાકેદાર એન્ટ્રીએ સમગ્ર ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ઉથલપાથલ મચાવી દીધી. આ તોફાને એક કે બે નહીં, પરંતુ નાના-મોટા લગભગ બધા જ કલાકારોના કરિયરનાં દરવાજા બંધ કરી દીધા.અક્ષય કુમાર અને અજય દેવગન ૧૯૯૧માં આવ્યા, જ્યારે સુનીલ શેટ્ટી અને શાહરુખ ખાનની પહેલી ફિલ્મો ૧૯૯૩માં રિલીઝ થઈ. તમને અજીબ લાગશે, પણ ચંકી પાંડેનો કરિયર ગળી જનાર પણ આ ચાર લોકો જ હતા. ફિલ્મ જગતના આ વિશાળ સમુદ્રમાં જેમની નૌકા ડૂબી ગઈ, તેમાં એક એવો કલાકાર પણ હતો
જેના પીઠ પાછળ દિગ્ગજોની ફોજ ઉભી હતી. એ કલાકાર હતો અયૂબ ખાન.અયૂબ ખાન દેખાવમાં બહુ જ હેન્ડસમ, સુંદર વ્યક્તિત્વ ધરાવતા અને રબાબના તારોએ જેમ માત્ર પ્રેમ અને શાંતિના સૂરો ઝંકાર્યા હોય એવું લાગતું. કારણ કે ટ્રેજેડી કિંગ દિલીપ કુમાર તેમના કાકા હતા. પિતા નાસિર ખાન પોતે એક સમયના હીરો હતા. માતા બેગમ પારાને કોણ ભૂલી શકે? બેગમ પારા તેમના સમયની ખૂબ જ સુંદર અને આધુનિક વિચારો ધરાવતી અભિનેત્રી હતી.આવા પરિવારથી આવેલા અયૂબ ખાનના કરિયરને અટકાવનાર લોકો ફિલ્મ જગત સાથે કોઈ સંબંધ જ ન ધરાવતા હતા.
તો શું એનો અર્થ એવો કે અયૂબ ખાનને અભિનય આવડતો નહોતો? બિલકુલ નહીં. અજય દેવગન અને પોતાની પહેલી જ ફિલ્મથી દિલ જીતી લેનારા સુનીલ શેટ્ટી સામે સારા-સારા કલાકારો પણ શાંત થઈ ગયા હતા. આવી પરિસ્થિતિમાં અયૂબ ખાન ઇચ્છા હોવા છતાં કંઈ કરી શક્યા નહીં.હા, એટલું જરૂર છે કે ટીવી જગતમાં અયૂબ ખાને સારું નામ બનાવ્યું હતું. પરંતુ બદલાતા સમય સાથે ટીવી ઇન્ડસ્ટ્રીએ પણ તેમનો સાથ ન આપ્યો અને ઉત્તર નામની સીરિયલ પછી તેઓ ફરી ગાયબ થઈ ગયા. હીરો તરીકે તેઓ લાંબો કરિયર ચલાવી શક્યા નહીં, પણ તેમને એ સમજ આવી ગઈ કે ક્યાંક કોઈ ખામી હતી જેના કારણે સફળતા મળી નહીં. કિસ્મતને દોષ આપવાને બદલે તેમણે પોતાને ચરિત્ર અભિનેતા અને સહ અભિનેતા તરીકે સ્વીકારી લીધા.આ વખત કિસ્મતે તેમનો સાથ આપ્યો અને એક પછી એક સુપરહિટ ફિલ્મોમાં કામ કરવાની તક મળી.
ચોરી-ચોરી નજર મિલા કે, ગંગાજલ જેવી બ્લોકબસ્ટર ફિલ્મમાં અજય દેવગન સાથે કામ કર્યા પછી તો લોકો તેમને ઓળખવા લાગ્યા. મેલા ફિલ્મ ફ્લોપ હતી, છતાં ૨૦૦૦ના દાયકામાં ટીવી પર વારંવાર બતાવવામાં આવી. આ ફિલ્મનું એક ગીત, જે અયૂબ ખાન પર ફિલ્માયું હતું, લોકોને બહુ ગમ્યું. મેલા દિલોં કા આતા હૈ એક બાર.એલઓસી અને કયામત જેવી મોટી બજેટની ફિલ્મોમાં પણ તેમણે નાના પરંતુ મહત્વપૂર્ણ રોલ કર્યા. અંતે અયૂબ ખાને જીવનમાં દરેક પ્રકારના પાત્રો ભજવીને પોતાને અભિનય સાથે જોડીને રાખ્યા. તેમણે લગભગ ૫૦ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. જેમાંથી ૭ ફિલ્મોમાં તેઓ મુખ્ય ભૂમિકામાં હતા
અને બાકીમાં સહ અભિનેતા તરીકે.લીડ એક્ટર તરીકે તેમની ફિલ્મો હતી માશૂક ૧૯૯૨, સલામી ૧૯૯૪, સંજય ૧૯૯૫, મૃત્યુદંડ ૧૯૯૭, સલમા પે દિલ આ ગયો ૧૯૯૭, ખોટા સિક્કે ૧૯૯૮ અને એક ગુજરાતી ફિલ્મ સાચો સાતવારો સજન ૨૦૦૦. આ પણ નોંધપાત્ર છે કે સલમા પે દિલ આ ગયો સાવન કુમારે બનાવી હતી અને મૃત્યુદંડ પ્રકાશ ઝાએ. આવા મોટા ફિલ્મકારો પણ અયૂબ ખાનનો કરિયર સંભાળી શક્યા નહીં અને દર્શકોએ તેમને સંપૂર્ણ રીતે સ્વીકાર્યા નહીં.કહેવાય છે કે અયૂબ ખાને ફિલ્મ જગતમાં પ્રવેશ મોડો કર્યો હતો.
૨૩ ફેબ્રુઆરી ૧૯૬૯ના રોજ નાસિકમાં તેમનો જન્મ થયો હતો. અભ્યાસ દરમિયાન તેઓ એરફોર્સમાં જવા માગતા હતા, પરંતુ માતા બેગમ પારા તેમને અભિનેતા તરીકે જોવું ઇચ્છતી હતી. માતાના કહ્યાથી તેમણે એરફોર્સનો સપનો છોડીને અભિનય તરફ ધ્યાન આપ્યું. પરિવારના કારણે ૧૯૯૨માં મશૂક ફિલ્મથી શરૂઆત તો સરળ થઈ, પરંતુ આગળનો રસ્તો તેમને એકલાએ જ નક્કી કરવો પડ્યો.એક ઇન્ટરવ્યુમાં અયૂબ ખાને કહ્યું હતું કે ફિલ્મ જગતમાં આવવું મુશ્કેલ નહોતું, પરંતુ અહીં ટકીને રહેવું સૌથી મોટો સંઘર્ષ હતો. બદલાતા સમયમાં હીરોની વ્યાખ્યા બદલાઈ ગઈ હતી. ૯૦નો દાયકો સ્લિમ-ફિટ, બોડીબિલ્ડર અને એક્શન-કોમેડી હીરોનો હતો.
સુનીલ શેટ્ટી બોડી બતાવવાનો ટ્રેન્ડ લાવનાર માનવામાં આવે છે. આ બધા ગુણ અક્ષય, અજય, સુનીલ અને શાહરુખમાં હતા. આ યાદીમાં અયૂબ ખાન ફિટ થતા નહોતા.વ્યક્તિગત જીવનની વાત કરીએ તો અયૂબ ખાનનો સંબંધ નिहारિકા ભસીન સાથે હતો. કોલેજકાળનો પ્રેમ, પછી અલગાવ, પછી બંનેની અલગ-અલગ શાદીઓ અને તલાક. અંતે ફરી મિત્રતા પ્રેમમાં બદલાઈ અને ૨૦૦૦માં બંનેએ લગ્ન કર્યા. આ લગ્નથી બે દીકરીઓ થઈ. સમય જતાં સંબંધોમાં તણાવ આવ્યો અને ૨૦૧૬માં બંનેનો તલાક થયો. અયૂબ ખાને ખૂબ સંવેદનશીલ રીતે કહ્યું હતું કે જો તમારી પાર્ટનર કોઈ બીજા સાથે ખુશ છે તો એ કોઈ ગુનો નથી.
અયૂબ ખાનની આ કહાની આપણને એક કડવો સત્ય શીખવે છે. બોલિવૂડમાં માત્ર ટેલેન્ટ પૂરતું નથી. સમય, ઈમેજ અને ટ્રેન્ડ પણ એટલાં જ મહત્વના છે. અયૂબ ખાન જેવા સોફ્ટ અને સેન્સિટિવ કલાકારો એ દોડમાં પાછળ રહી ગયા. છતાં તેમણે હાર માની નહીં. હીરોમાંથી સાઈડ રોલ સુધીનો સફર કર્યો અને અભિનય સાથે જોડાયેલા રહ્યા. આ કહાની માત્ર અયૂબ ખાનની નથી, પરંતુ દરેક એવા માણસની છે જે ટેલેન્ટ ધરાવે છે, પરંતુ સમય સાથે પોતાને બદલી શકતો નથી.
