‘કોઈ કામ નાનું કે મોટું નથી હોતું, પણ કામ કરનાર હોવા જોઈએ. તેમાં હવે મહિલાઓ પણ પાછળ નથી.’આ શબ્દો છે, પરમજિતકોરના છે.હરિયાણાના કુરુક્ષેત્રમાં પરમજિતકોર ગાયના છાણમાંથી ખાતર બનાવે છે.પરમજિતકોરે આ વ્યવસાય તેમના પતિ સાથે મળીને પંદરથી વીસ હજાર રૂપિયામાં શરૂ કર્યો હતો.જોકે હવે તેમને આ વ્યવસાયમાંથી સારી એવી કમાણી થઈ રહી છે. તેમનો દાવો છે કે તેમનું વાર્ષિક ટર્નઓવર અંદાજે પચાસ લાખ રૂપિયા છે.તેઓ ખાતર બનાવે છે અને તેને પૅક કરીને વિવિધ રાજ્યોમાં વેચે છે.જાણો તેમણે કેવી રીતે શરૂઆત કરી અને તેમણે કેવી રીતે આ સફળતા મેળવી?
હરિયાણાના કુરુક્ષેત્રમાં રહેતાં આ મહિલાએ ગાયના છાણમાંથી એવી વસ્તુ બનાવી કે લોકો તેને ખરીદવા લાઈનો લગાવે છે. આખરે છાણમાંથી એ વસ્તુ બનાવવાનો વિચાર આવ્યા પછી તેણે કેવી રીતે તેનો વેપાર શરૂ કર્યો અને આજે તે લાખોની કમાણી કરી રહ્યાં છે ત્યારે
-કચરામાંથી કમાણી: વર્મી કમ્પોસ્ટ ખાતર બનાવીને આ મહિલાએ કમાયા લાખો રૂપિયાઆજના સમયમાં જ્યાં લોકો નોકરી માટે શહેરોમાં ભટકે છે, ત્યાં એક મહિલાએ ગામમાં રહીને એવો બિઝનેસ ઉભો કર્યો કે લોકો આશ્ચર્યમાં પડી ગયા. ઘરનાં કચરામાંથી વર્મી કમ્પોસ્ટ ખાતર બનાવીને આ મહિલા દર વર્ષે લાખો રૂપિયાની કમાણી કરી રહી છે.શરૂઆત બહુ સામાન્ય હતીઆ મહિલાની શરૂઆત સામાન્ય ખેડૂત પરિવારથી થઈ. ઘરમાં રોજ નીકળતો શાકભાજીનો કચરો, સૂકા પાંદડા અને ગાય-ભેંસનું છાણ જોતા તેમને વિચાર આવ્યો કે આ બધું ફેંકવાને બદલે કોઈ ઉપયોગમાં કેમ ન લઈએ. ત્યારબાદ તેમણે વર્મી કમ્પોસ્ટ વિશે જાણકારી મેળવી અને નાનકડી લેવલે કામ શરૂ કર્યું.શું છે વર્મી કમ્પોસ્ટ?
વર્મી કમ્પોસ્ટ એટલે કે કીડાઓની મદદથી બનાવાતું સંપૂર્ણ ઓર્ગેનિક ખાતર. આ ખાતર જમીનની ઉર્વરતા વધારે છે, પાકની ગુણવત્તા સુધારે છે અને રાસાયણિક ખાતર કરતાં ઘણી વધારે ફાયદાકારક છે. આજકાલ ખેડૂતોમાં તેની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે.ઓછા ખર્ચે મોટો નફોશરૂઆતમાં માત્ર થોડા હજાર રૂપિયાનું રોકાણ કરીને તેમણે 2–3 વર્મી બેડ તૈયાર કર્યા. ઘરનો જ કચરો ઉપયોગમાં લેવાતા ખર્ચ લગભગ નગણ્ય રહ્યો. થોડા મહીનામાં તૈયાર થયેલું ખાતર સ્થાનિક ખેડૂતોને વેચવાનું શરૂ કર્યું. ધીમે ધીમે માંગ વધી અને ઉત્પાદન પણ વધાર્યું.આજે લાખોમાં આવકઆજે આ મહિલા દર મહિને હજારો કિલો વર્મી કમ્પોસ્ટ ખાતર વેચે છે. સ્થાનિક બજાર ઉપરાંત નર્સરી,
ઓર્ગેનિક ખેતી કરનાર ખેડૂતો અને કૃષિ મેળાઓમાં પણ તેમનું ખાતર વેચાય છે. આ બિઝનેસમાંથી તેઓ વર્ષે લાખ રૂપિયા કરતાં વધુની કમાણી કરી રહી છે.અન્ય મહિલાઓ માટે પ્રેરણાઆ મહિલા આજે ગામની અન્ય મહિલાઓ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બની છે. ઘણી મહિલાઓએ તેમની પાસેથી તાલીમ લઈને પોતાનો વર્મી કમ્પોસ્ટ બિઝનેસ શરૂ કર્યો છે. ઘર બેઠાં રોજગાર અને સ્વાવલંબનનું આ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.નિષ્કર્ષવર્મી કમ્પોસ્ટ માત્ર ખેતી માટે લાભદાયક નથી, પરંતુ આવકનું મજબૂત સાધન પણ બની શકે છે. સાચી જાણકારી, થોડી મહેનત અને ધીરજ રાખવામાં આવે તો ઘરનાં કચરામાંથી પણ લાખોની કમાણી શક્ય છે. આ મહિલાની સફળતા એ સાબિત કરે છે કે અવસર દરેક જગ્યાએ છે, જરૂર છે તો માત્ર તેને ઓળખવાની
