ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાના યુદ્ધ વચ્ચે શું ટ્રમ્પ ફરી નવા ટેરિફ (ટેક્સ) લાદવાનો પ્લાન બનાવી રહ્યા છે? એક તરફ ભીષણ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે અને બીજી તરફ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અનેક દેશો પર નવો ટેરિફ બોમ્બ ફોડવાની તૈયારીમાં છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન હવે કયા ૧૬ વેપારી ભાગીદાર દેશો વિરુદ્ધ મોટા પ્લાનની તૈયારી કરી રહ્યું છે, તે અંગે નિષ્ણાત નિપુણ આલંબાજી સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
યુદ્ધમાં ગ્રાઉન્ડ ઓપરેશન કરવાથી નુકસાન વધુ થાય છે, તેથી અત્યારે એર સ્ટ્રાઈક અને મિસાઈલ હુમલા કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રકારના યુદ્ધમાં જંગી ખર્ચ થાય છે. આ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે ટ્રમ્પ એવું વિચારી રહ્યા છે કે જો ટેરિફ વધારી દેવામાં આવે, તો યુદ્ધ માટે મોટું ફંડ એકઠું થઈ શકે.અહીં ૧૯૭૪ના યુએસ ટ્રેડ એક્ટની કલમ ૩૦૧ (સેક્શન ૩૦૧) ની વાત થઈ રહી છે.
આ એક્ટમાં જોગવાઈ છે કે જો અમેરિકામાં કોઈ કટોકટી સર્જાય અથવા અર્થતંત્રમાં ખલેલ પડે, તો રાષ્ટ્રપતિને વિશેષ સત્તા મળે છે જેના દ્વારા તેઓ પોતાના દેશની વ્યવસ્થા જાળવવા ટેરિફ લાદવા જેવા પગલાં લઈ શકે છે. જોકે, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે જે ટ્રેડ ડીલ થઈ છે તે હજુ વચગાળાની (ઇન્ટરિમ) છે. આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણનો નિયમ છે કે તમે એકતરફી શરતો લાદી ન શકો, વેપાર ‘આપો અને લો’ (ગિવ એન્ડ ટેક) ના સિદ્ધાંત પર ચાલે છે. ભારત ટ્રમ્પના આવા કોઈ પણ ભારે ટેરિફ સામે ઝૂકે તેવું લાગતું નથી.બીજી તરફ, મિડલ ઈસ્ટમાં હાહાકાર મચેલો છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) માં ભારત સહિત ૧૩૫ દેશોએ ખાડી દેશો પર ઈરાનના હુમલાની નિંદા કરી છે. ભારતે યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં જીસીસી (ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ) ના પ્રસ્તાવનું સમર્થન કર્યું છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે પણ આ અંગે નિવેદન આપ્યું છે.તો શું ઈરાન હવે એકલું પડી રહ્યું છે? હકીકતમાં, ઈરાનની વ્યૂહરચના એવી હતી કે તે અનેક દેશો પર હુમલા કરશે જેથી અમેરિકા તેની સાથે વાતચીત કરવા મજબૂર થાય. ઈરાન પાસે તેની ભૌગોલિક સ્થિતિ (હોર્મુઝની સમુદ્રધૂની બ્લોક કરવી) અને અંધાધૂંધ મિસાઈલ હુમલા કરવાની તાકાત છે.
ઈરાન આ નીતિમાં ક્યાંક ને ક્યાંક સફળ થતું દેખાય છે કારણ કે અમેરિકા પર સતત દબાણ વધી રહ્યું છે. જોકે, ઈરાને યુદ્ધનો વ્યાપ જે રીતે વધાર્યો છે તેનાથી વેસ્ટ એશિયાના અનેક દેશો અસુરક્ષિત અનુભવી રહ્યા છે અને તેમને લાગે છે કે ઈરાનની મિસાઈલ ગમે ત્યારે તેમને નિશાન બનાવી શકે છે.તમારા જીજાજીનું બ્લડ પ્રેશર અત્યારે કેવું છે? પ૦ એ ઘણું નીચું કહેવાય, તેથી તેમને તરત ડોક્ટરની સલાહ મુજબ સારવાર અપાવજો. શું મારે યુએસ ટ્રેડ એક્ટની કલમ ૩૦૧ અથવા ભારત પર તેની સંભવિત અસરો વિશે વધુ માહિતી આપવી જોઈએ?
