હાં, હું તમારી આખી વાતને ધ્યાનમાં રાખીને મુદ્દાવાર રીતે સ્પષ્ટ જવાબ ગુજરાતી ભાષામાં આપી રહ્યો છું.અમેરિકા જેવા દેશોમાં રાષ્ટ્રપતિનો નિર્ણય સિદ્ધાંતરૂપે સ્વતંત્ર માનવામાં આવે છે, પરંતુ હકીકતમાં તે સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર હોય એવું માનવું વાસ્તવિક નથી. લોકશાહી દેશમાં ચૂંટણી, ફંડિંગ, લોબીંગ, મીડિયા, ઉદ્યોગપતિઓ અને હથિયાર ઉત્પાદક કંપનીઓનો પ્રભાવ અનિવાર્ય રીતે રહે છે. અમેરિકામાં ઇઝરાઇલ લોબી, ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રી, એનર્જી કંપનીઓ અને મોટા કોર્પોરેટ હાઉસીસ નીતિ ઘડવામાં અસર કરે છે.
એટલે વ્હાઇટ હાઉસમાં લેવાતા ઘણા નિર્ણયો સીધા કે આડકતરી રીતે દબાણ હેઠળ જ લેવાતા હોય છે.ઇઝરાઇલનો મામલો ખાસ છે. અમેરિકાની રાજકીય વ્યવસ્થા, કોંગ્રેસ, મીડિયા અને ડિફેન્સ પોલિસીમાં ઇઝરાઇલનું પ્રભાવ ખૂબ ઊંડું છે. તેથી ઇઝરાઇલ તરફથી જો કોઈ મોટું વ્યૂહાત્મક દબાણ બને તો અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ તેને અવગણી શકતા નથી, ભલે જાહેર રીતે તે સ્વતંત્ર નિર્ણય તરીકે રજૂ કરવામાં આવે.સાઉદી અરેબિયા બાબતે તમારી વાત ઘણી હદ સુધી સાચી છે. સાઉદી અરેબિયા અમેરિકાનો વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર છે, પરંતુ સ્વતંત્ર શક્તિ નથી. તેના મોટા ભાગના નિવેદનો અને ચાલ અમેરિકા સાથે સંકલનથી જ થાય છે.
એટલે સાઉદી તરફથી આવતું દબાણ હકીકતમાં અમેરિકાનું જ વિસ્તરણ ગણાય.યુરોપિયન યુનિયનનું અમેરિકા સાથે અચાનક તાલમેલ સાધવું માત્ર વિચારધારાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક હિતો સાથે જોડાયેલું છે. જો મધ્ય પૂર્વમાં મોટો સંઘર્ષ થાય તો એનર્જી, પુનર્નિર્માણ, હથિયાર વેચાણ અને કોન્ટ્રાક્ટ્સમાં ભાગીદારી મેળવવા યુરોપ પણ પાછળ રહેવા માગતું નથી. તેથી અમેરિકા સાથે સૂર મિલાવવો એ વ્યવહારિક નિર્ણય છે.ઈરાનના મુદ્દે હાલની સ્થિતિ એવી છે કે અમેરિકા સમય લઈ રહ્યું છે તૈયારી માટે, હુમલો ન થાય એવું નહીં. એરક્રાફ્ટ કેરિયર, સબમરીન, ટોમાહોક મિસાઈલ્સ, એર બેસીસનું સિક્યોરિટી કવર આ બધું બતાવે છે
કે અમેરિકા ખાલી હાથ પાછું ફરવા તૈયાર નથી. જો આ સમયે હુમલો ન થયો, તો ભવિષ્યમાં ઈરાન પર હુમલો કરવો અમેરિકાને ઘણી વધારે મુશ્કેલ બની જશે, ખાસ કરીને જો ઈરાન ન્યુક્લિયર ક્ષમતાની નજીક પહોંચી જાય.ચીન અને રશિયાની ભૂમિકા સીધી લડાઈમાં નહીં પરંતુ ટેકનોલોજી, હથિયાર, એર ડિફેન્સ અને ઇન્ટેલિજન્સ સપોર્ટ સુધી સીમિત રહેશે. ઈરાન આ મદદથી પોતાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઈરાન વેનેઝુએલા નથી. તેનું ભૂગોળ વિશાળ છે, મિસાઇલ સાઇટ્સ વિખરાયેલી છે અને એર ડિફેન્સ બહુસ્તરીય છે.
સંપૂર્ણપણે તેને નિષ્ક્રિય કરવું અમેરિકાને પણ ભારે ખર્ચાળ પડશે.જો યુદ્ધ થાય તો તે આધુનિક યુદ્ધ હશે. સાઇબર એટેક, ડ્રોન, મિસાઇલ્સ, સબમરીન લોન્ચ હુમલા, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં માઇનિંગ, રેડ સી અને ગલ્ફ ઓફ ઓમાનમાં અસ્થિરતા જોવા મળશે. તેનો સીધો અસર વૈશ્વિક વેપાર પર પડશે. તેલ અને એલએનજીના ભાવ વધશે, ઇન્ફ્લેશન વધશે અને ભારત સહિત આખી દુનિયાની અર્થવ્યવસ્થા પર અસર થશે.સારાંશમાં, અમેરિકા પર દબાણ અસરકારક બને છે, ખાસ કરીને ઇઝરાઇલ જેવા દેશોના મામલે. સાઉદી અરેબિયા સ્વતંત્ર ખેલાડી નથી. ઈરાન પર હુમલો થાય તેવી સંભાવના નકારી શકાય નહીં. હાલની પરિસ્થિતિમાં અમેરિકાનું મેસેજ સ્પષ્ટ છે. હવે નહીં તો કદાચ ક્યારેય નહીં.
