ઈરાનની જે કોમ છે તે લડાયક કોમ છે, તે પાછળ હટશે નહીં અને જ્યાં સુધી તેમનામાં જીવ છે ત્યાં સુધી તેઓ લડતા રહેશે. આ પ્રકારની તે કોમ છે અને આ પ્રકારના તે લોકો છે. આનું ખામિયાજું દરેક દેશે ભોગવવું પડશે અને તેના માટે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ, ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂ અને હિન્દુસ્તાનના વડાપ્રધાન મોદી જવાબદાર છે. ઈરાન જે હંમેશા આપણું મિત્ર રાષ્ટ્ર રહ્યું છે,
તેમના સુપ્રીમ લીડરનું અવસાન થાય છે અને આપણે શોક સંવેદના પણ વ્યક્ત નથી કરતા? આ કેવી વાત છે? આ યુદ્ધ ચાર થી પાંચ અઠવાડિયા નહીં, પણ એક વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી પણ ચાલી શકે છે. હું ઈતિહાસનો વિદ્યાર્થી રહ્યો છું એટલે મને ખબર છે કે ઈરાનની જનતા લડાયક છે. મને લાગે છે કે આ યુદ્ધની ચિંગારી સમગ્ર વિશ્વમાં ભડકશે અને
તેનું નુકસાન બધાએ ભોગવવું પડશે.જ્યારે કોઈ સ્વતંત્ર રાષ્ટ્રના સુપ્રીમ લીડરની હત્યા થાય કે તેમનું મૃત્યુ થાય, ત્યારે આપણે શોક સંવેદના વ્યક્ત કરવી જોઈએ, તે એક શિષ્ટાચાર છે. આપણા ઘણા શત્રુ રાષ્ટ્રો છે, ભલે તે ચીન હોય કે પાકિસ્તાન, ત્યાં પણ જ્યારે કોઈ પ્રમુખ નેતાનું અવસાન થયું છે ત્યારે આપણે શોક વ્યક્ત કર્યો છે. ભલે તે બેનઝીર ભુટ્ટો હોય કે ઝિયા ઉલ હક. ઈરાન જે હંમેશા આપણું મિત્ર રહ્યું છે, ત્યાં આપણે સંવેદના કેમ વ્યક્ત નથી કરતા? ભારતની અત્યારે કોઈ વિદેશ નીતિ રહી નથી.
પંડિત નેહરુ, ઈન્દિરા ગાંધી અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના સમયમાં ભારતની વિદેશ નીતિનું સમગ્ર વિશ્વ સન્માન કરતું હતું.તેલના ભાવ આસમાને પહોંચશે ત્યારે શું માત્ર ‘જય શ્રી રામ’ બોલવાથી તેલના ભાવ ઘટી જશે, અનાજ મળી જશે કે રોજગાર મળી જશે? અમેરિકાની હઠધર્મી સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. ઈરાન સાથે ભારતના પરંપરાગત અને ઐતિહાસિક સંબંધો રહ્યા છે, છતાં આપણી સરકારે સંવેદના વ્યક્ત ન કરી તેનો અફસોસ છે. આ યુદ્ધ માત્ર ગલ્ફ દેશો પૂરતું સીમિત નહીં રહે, તેની અસરો વૈશ્વિક હશે. હવે સુપ્રીમ લીડરના પુત્ર મોજતબા ખામેનેઈને ગાદી મળી છે, તે કેટલા સક્ષમ સાબિત થશે તે તો સમય જ બતાવશે.ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે ઈરાનની અંદરની જ કોઈ વ્યક્તિ શાસન માટે વધુ યોગ્ય રહેશે. ૧૫૦થી વધુ માસૂમ બાળકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે,
જેમને સ્કૂલેથી ઘરે આવવાનું હતું તેઓ સીધા કબ્રસ્તાન પહોંચ્યા છે. આ માટે જવાબદારી કોની નક્કી થશે? મારે ચિંતા માત્ર એટલી જ છે કે વડાપ્રધાનજીએ તમામ દેશો સાથે વાત કરી છે, ઈરાનની અંદર પણ આપણા ઘણા નાગરિકો છે. આપણા નાગરિકોની સુરક્ષા અને આપણી નૈતિક વિરાસત જાળવવી જોઈએ. શક્તિશાળી દેશોને કહેવું જોઈએ કે આ ઠીક નથી થઈ રહ્યું. અમેરિકા નક્કી ન કરી શકે કે આપણે ક્યાંથી તેલ ખરીદવું અને ક્યાંથી નહીં. ભારતે પોતાની ગરિમા, સાર્વભૌમત્વ અને પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા સાથે ક્યારેય સમજૂતી ન કરવી જોઈએ.શું મારે આ ઘટના અંગે અન્ય વૈશ્વિક નેતાઓના પ્રતિસાદ વિશે વધુ માહિતી આપવી જોઈએ?
