રશિયાએ 4 મહિના માટે પેટ્રોલ નિકાસ બંધ કરી: 1 એપ્રિલથી અમલમાં; ભારત પર ઓછી અસર, ચીન, તુર્કી અને બ્રાઝિલ પર વધુ. રશિયાએ 1 એપ્રિલથી 31 જુલાઈ સુધી પેટ્રોલ નિકાસ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. નાયબ વડા પ્રધાન એલેક્ઝાન્ડર નોવાકે ઉર્જા મંત્રાલયને દરખાસ્ત તૈયાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે. રશિયાના મતે, આ પગલું સ્થાનિક પુરવઠો જાળવવા અને કિંમતોને નિયંત્રિત કરવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણય ચીન, તુર્કી, બ્રાઝિલ, આફ્રિકા અને સિંગાપોરને અસર કરી શકે છે. આ દેશો રશિયન તેલ ઉત્પાદનોના મુખ્ય ખરીદદારો છે. ભારતને ઓછી અસર થશે કારણ કે તે પેટ્રોલ નહીં પણ ક્રૂડ તેલ ખરીદે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ભારત પેટ્રોલ જેવા ફિનિશ્ડ ઇંધણ પર સીધું નિર્ભર નથી, પરંતુ ક્રૂડ તેલ પર આધારિત છે.
ઈરાન યુદ્ધને કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં અંધાધૂંધી વચ્ચે, સમાચાર આવ્યા છે કે રશિયા ચાર મહિના સુધી કોઈપણ દેશને પેટ્રોલ વેચશે નહીં. રશિયાએ 1 એપ્રિલથી 31 જુલાઈ સુધી પેટ્રોલ નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય લીધો છે.રશિયાના નાયબ વડા પ્રધાન એલેક્ઝાન્ડર નોવાકે આ પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવા માટે ઉર્જા મંત્રાલયને પહેલેથી જ સૂચના આપી દીધી છે.
રશિયાની આ જાહેરાતથી વિશ્વભરમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. પરંતુ આ સ્થિતિમાં પણ ભારત જીતી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે. આ કેવી રીતે થશે તે અમે પછીથી સમજાવીશું. રશિયાએ જણાવ્યું છે કે તે દેશમાં પુરવઠો જાળવવા અને કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે આ નિર્ણય લઈ રહ્યું છે. પરંતુ રશિયાએ પેટ્રોલ પ્રતિબંધની જાહેરાત કરતાની સાથે જ, હંમેશની જેમ, ભારતમાં કોંગ્રેસ પાર્ટી અને ₹150 પર ટ્વીટ કરનારા મોદી-દ્વેષી સમર્થકોએ ગુપ્ત રીતે આનંદ કર્યો, વિચાર્યું કે હવે પીએમ મોદી અને ભારત બંને મુશ્કેલીમાં મુકાશે. પરંતુ બરાબર વિરુદ્ધ થયું.
તમને જણાવી દઈએ કે રશિયાના આ નિર્ણયની સૌથી વધુ અસર ચીન, તુર્કી, બ્રાઝિલ, આફ્રિકા અને સિંગાપોર પર પડશે. જોકે, ભારતને બહુ અસર થશે નહીં. ચાલો સમજાવીએ કે આવું કેમ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. વાસ્તવમાં, ભારત પર અસર ઓછી હશે કારણ કે ભારત રશિયા પાસેથી પેટ્રોલ નહીં, પણ ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદે છે. નોંધ લો કે રશિયાએ પેટ્રોલ નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારત પેટ્રોલ જેવા ફિનિશ્ડ ઇંધણ પર સીધો નિર્ભર નથી. ભારત ક્રૂડ ઓઇલ પર નિર્ભર છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલ ક્રૂડ ઓઇલ રિફાઇન કરીને બનાવવામાં આવે છે. ભારત તેની જરૂરિયાતના લગભગ 80% ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે, જેમાંથી લગભગ 20% રશિયાથી આવે છે.
ભારત ખૂબ જ ઓછું પેટ્રોલ કે અન્ય ફિનિશ્ડ પ્રોડક્ટ્સ ખરીદે છે. તેના બદલે, ભારત પેટ્રોલ અને ડીઝલનું ઉત્પાદન કરવા માટે ભારતમાં મોટી રિફાઇનરીઓ દ્વારા ક્રૂડ ઓઇલનું પ્રોસેસિંગ કરે છે. એક આંકડા મુજબ, ભારત દરરોજ આશરે 5.6 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલનું રિફાઇનિંગ કરે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ પ્રક્રિયા દ્વારા ભારત માત્ર તેની સ્થાનિક જરૂરિયાતો જ પૂરી કરતું નથી પરંતુ બાકીના ફિનિશ્ડ પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પણ કરે છે. તમને જણાવી દઈએ કે ભારત તેલ માટે કોઈ એક દેશ કે કોઈ એક માર્ગ પર નિર્ભર નથી. આ સાથે, ભારત વિવિધ રાજ્યો દ્વારા પેટ્રોલની આયાત કરે છે.
