૧૦ દિવસ થઈ ગયા છે, ન તો કોઈ મેસેજ મળી રહ્યો છે કે ન તો કોઈ જવાબ. અરે, કોઈ તો મેસેજ આપો. મોટી મુશ્કેલીએ બે સિલિન્ડર મળ્યા છે. લંચ અવર છોડીને અમે હવે રાતનું કામ શરૂ કરી રહ્યા છીએ કારણ કે રમઝાનનો મહિનો છે. પહેલા તો અમે રાત્રે ઓર્ડર આપતા અને બીજા દિવસે સિલિન્ડર આવી જતું, પણ હવે તો આજે ઓર્ડર આપીએ તો ૧૫ દિવસે પણ મળશે કે નહીં તેની ખાતરી નથી. અમને ચિંતા છે કે અમારી હોટલ ખુલ્લી રહેશે કે નહીં. કંપની અત્યારે કોને સપ્લાય આપશે તે કશું ખબર નથી,
હાલમાં કમર્શિયલ સિલિન્ડર આપવાનું ટોટલી બંધ કરી દેવાયું છે. જોકે સરકારે કમિટી બનાવી છે, એટલે લાગે છે કે તેઓ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.પરંતુ શું દેશ ખરેખર એલપીજી કટોકટીના આરે ઊભો છે? શું આગામી દિવસોમાં ગેસ સિલિન્ડર માથાનો દુખાવો બનશે? શું ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાના યુદ્ધની અસર આપણા રસોડા સુધી પહોંચી ગઈ છે? આ સવાલો એટલા માટે થઈ રહ્યા છે કારણ કે દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાં હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ એસોસિએશનો કહી રહ્યા છે
કે તેમની પાસે સિલિન્ડર ખતમ થઈ ગયા છે. સરકારે એલપીજીની સપ્લાય જાળવી રાખવા માટે ‘એસેન્શિયલ કોમોડિટીઝ એક્ટ’ (આવશ્યક વસ્તુ ધારો) લાગુ કરવો પડ્યો છે.બેંગલુરુ, ચેન્નાઈ, મુંબઈ અને પુણે જેવા શહેરોમાં સિલિન્ડરની ભારે અછત છે. મુંબઈમાં ૨૦% રેસ્ટોરન્ટ બંધ થઈ ગયા છે અને આગામી દિવસોમાં આ આંકડો ૭૦% સુધી પહોંચી શકે છે. ૧૮૪૦ રૂપિયાનું સિલિન્ડર ૩૦૦૦ રૂપિયામાં બ્લેક માર્કેટમાં વેચાઈ રહ્યું છે. દિલ્હીમાં પણ કમર્શિયલ સિલિન્ડર મળવાનું બંધ થઈ ગયું છે
. લખનઉમાં તો લોકો લાકડાના ચૂલા પર રસોઈ કરવા મજબૂર બન્યા છે.સ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે સરકારે એસ્મા (ESMA) લાગુ કર્યો છે અને રિફાઈનરીઓને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ એલપીજીનું ઉત્પાદન વધારે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં ઘરેલું (ડોમેસ્ટિક) ગ્રાહકો, હોસ્પિટલો અને શિક્ષણ સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. સરકારે ગેસ સપ્લાયને ચાર કેટેગરીમાં વહેંચી છે, જેમાં સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા ઘરો માટેની પાઈપ્ડ ગેસ (PNG) અને સીએનજી (CNG) ને આપવામાં આવી છે.
બીજી પ્રાથમિકતા ફર્ટિલાઈઝર કારખાનાઓને અને ત્યારબાદ ઉદ્યોગોને સ્થાન અપાયું છે.ભારતમાં ૩૩ કરોડથી વધુ એલપીજી ગ્રાહકો છે. વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં આપણે ૩૧.૩ મિલિયન ટન એલપીજી વાપર્યો, જેમાંથી માત્ર ૧૨.૮ મિલિયન ટન જ દેશમાં બન્યો હતો, બાકીનો બધો આયાત કરવામાં આવ્યો હતો. આપણી ૯૦% આયાત સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશોમાંથી થાય છે, જેનો રસ્તો ‘હોર્મુઝની સમુદ્રધૂની’ થી પસાર થાય છે,
જેને અત્યારે ઈરાને બ્લોક કરી દીધો છે. આ જ કારણે યુદ્ધના ૧૦ જ દિવસમાં ભારત એલપીજી કટોકટીમાં ફસાયું છે.ઉત્તર પ્રદેશ અને ઝારખંડ જેવા રાજ્યોમાં ગેસ એજન્સીઓ બહાર લોકોની લાંબી લાઈનો જોવા મળી રહી છે. લોકો ઓફિસ છોડીને લાઈનમાં ઊભા છે કારણ કે હોમ ડિલિવરી બંધ થઈ ગઈ છે. સરકારે હવે બે સિલિન્ડર બુક કરવા વચ્ચેનો સમયગાળો ૨૧ દિવસથી વધારીને ૨૫ દિવસ કરી દીધો છે.આ સંકટ માત્ર રસોડા પૂરતું સીમિત નથી. ગુજરાતના મોરબીમાં આવેલી સિરામિક ઇન્ડસ્ટ્રી પર પણ આની માઠી અસર પડી છે. દેશની ૯૦% ટાઇલ્સ મોરબીમાં બને છે અને તે નેચરલ ગેસ તેમજ પ્રોપેન ગેસ પર ચાલે છે. ગેસની સપ્લાયમાં ૫૦% નો કાપ મુકાતા ઘણી યુનિટ્સ બંધ થઈ ગઈ છે, જેનાથી લાખો લોકોની રોજગારી પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.વધુમાં, લોકસભામાં સ્પીકર ઓમ બિરલા વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે અને સરકારે પડોશી દેશોમાંથી આવતા વિદેશી રોકાણના નિયમોમાં ઢીલ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે.જો તમને આ એલપીજી કટોકટી અથવા ગેસના નવા નિયમો વિશે વધુ માહિતી જોઈતી હોય, તો તમે પૂછી શકો છો. શું મારે તમને ભારતની મુખ્ય રિફાઈનરીઓ વિશે જણાવવું જોઈએ?
