આ સ્ત્રી તેહરાનમાં હતી અને તેહરાનને તેની જાણ સુધ્ધાં નહોતી. વર્ષ 2025 અને 26માં જ્યારે ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે જંગ છેડાયો ત્યારે દુનિયાએ એક અજીબ દ્રશ્ય જોયું. ઈઝરાયેલી મિસાઈલો સીધી એવા ઠેકાણાઓ પર પડી રહી હતી જ્યાં પહોંચવું સેટેલાઈટ માટે પણ આસાન નહોતું. મિસાઈલ બેઝ, ડ્રોન ફેક્ટરી, ન્યુક્લિયર સાઈટ્સ. દરેક ટાર્ગેટ એવી રીતે હિટ થયો જાણે કોઈએ નકશો બનાવીને આપ્યો હોય. એવું લાગતું હતું જાણે કોઈએ અંદરથી રસ્તો બતાવ્યો હોય. આ પૂરી તબાહીનો પાયો 7 વર્ષ પહેલાં તે એક સ્ત્રીના એક જૂઠ દ્વારા નંખાયો હતો. એક એવી સ્ત્રી જેને ઈરાન પોતાનો દોસ્ત સમજતું હતું, તે ઈઝરાયેલની સૌથી ખતરનાક જાસૂસ નીકળી.
તેણે એક એવા મિશનને અંજામ આપ્યો જે ઇતિહાસનું સૌથી મોટું હ્યુમન ઇન્ટેલિજન્સ ઓપરેશન બની ગયું.પરંતુ એક દિવસ એવો વખત આવ્યો જ્યારે તેનો ચહેરો સફેદ પડી ગયો. તે ડરથી કાંપી રહી હતી. તે પકડાઈ ગઈ હતી. “અમારી પાસે તારો અવાજ છે, તારો મેસેજ અને તારું અસલી નામ.” IRGCના ઇન્ટરોગેશન રૂમમાં તેની સામે તેના દ્વારા મોકલવામાં આવેલા એન્ક્રિપ્ટેડ મેસેજીસની પ્રિન્ટ આઉટ હતી અને બહાર નીકળવાનો ફક્ત એક જ રસ્તો હતો – એ જૂઠ જે તેણે છેલ્લા 7 વર્ષોમાં ખૂબ જ બારીકાઈથી વણ્યું હતું. આ મુશ્કેલીમાંથી તે કેવી રીતે બહાર આવી? આખરે એ જૂઠ શું હતું? સવાલ એ નથી કે તે કોણ હતી? સવાલ એ છે કે ઈરાન જેવા દેશમાં જ્યાં દરેકને શંકાની નજરે જોવામાં આવે છે, જ્યાં ડગલે ને પગલે IRGCના કેમેરા છે, ત્યાં તે 7 વર્ષ સુધી કેવી રીતે બચી રહી? કેથરીન પેરેઝ શકદમ તેનું પૂરું નામ. આ હેરતંગેજ કહાની ફક્ત એક જાસૂસની દાસ્તાન નથી, આ સાયકોલોજિકલ વોરફેરનો માસ્ટર ક્લાસ છે. આ છે જાસૂસ-એ-તેહરાન.આ વાર્તા સત્ય ઘટનાઓ અને પાત્રો પર આધારિત છે, પરંતુ કાર્યક્રમને રોચક બનાવવા માટે ક્યાંક કાલ્પનિકતાનો સહારો લેવામાં આવ્યો છે.
કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય કોઈની લાગણી દુભાવવાનો નથી.કેથરીન ફ્રાન્સમાં જન્મેલી એક યહૂદી છોકરી હતી, જેના પરિવારે ઇતિહાસનો સૌથી મોટો નરસંહાર જોયો હતો. જેના દાદા હોલોકોસ્ટના ચુંગાલમાંથી બચીને નીકળ્યા હતા, નાનાએ હિટલરની ફોજ સામે લડાઈ લડી હતી. તે મોટી થઈ પોતાના લોહીમાં દફન એ દર્દની સાથે. “હું ઇતિહાસ દોહરાવવા નહીં દઉં.” તેણે લંડનથી અભ્યાસ કર્યો, પત્રકાર બની, વિશ્લેષક બની. પરંતુ તેની અસલી ઓળખ કંઈક અલગ હતી. મિડલ ઈસ્ટમાં સત્તાનો એક જ નિયમ છે – ભરોસો, અને ભરોસાનો સૌથી સરળ રસ્તો છે ધર્મ. કેથરીને આજ રસ્તો પસંદ કર્યો. તે યમનમાં હુતી નેટવર્કમાં ઘૂસી. એક મુસ્લિમ યુવક સાથે લગ્ન કર્યા, સુન્ની ઈસ્લામ કબૂલ કર્યો, બે બાળકો પેદા કર્યા, મુસ્લિમ પતિથી છૂટાછેડા લીધા. પરંતુ અસલી ટાર્ગેટ હજુ બાકી હતો. પછી તેણે એક વધુ મોટું પગલું ભર્યું. તેણે શિયા ઈસ્લામ અપનાવવાની જાહેરાત કરી. શિયા બનવાનો આ નિર્ણય ફક્ત ધાર્મિક નહોતો, આ ઈરાનના દરવાજા ખોલવા માટેનો પાસપોર્ટ હતો.હવે તે એક પશ્ચિમી પત્રકાર હતી જે ઈરાનનું સમર્થન કરતી હતી. ઈરાનને એવા લોકો ખૂબ ગમતા જે પશ્ચિમની આલોચના કરે, અને કેથરીન આ કામ ખૂબ જ સુંદરતાથી કરી રહી હતી. ટૂંક સમયમાં જ તેના લેખો ઈરાનના સૌથી શક્તિશાળી મંચ પર છપાવા લાગ્યા. સુપ્રીમ લીડર અલી ખામનેઈની ઓફિશિયલ વેબસાઈટ પર તે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ ઈબ્રાહિમ રાયસીનો ઈન્ટરવ્યુ લઈ રહી હતી. ઈન્ટરવ્યુ વખતે ટેબલ પર તેનું પર્સ ખુલ્લું છે. પર્સની અંદર એક લાલ પેન છે. એ પેનમાં શાહી નહીં પણ એક હાઈટેક જીપીએસ ટ્રેકર હતું. રાયસી જે રૂમમાં બેઠા હતા, કેથરીન પોતાની એ પેન ત્યાં જ ભૂલી ગઈ હતી. ઈઝરાયેલની ગુપ્તચર એજન્સી મોસાદને સીધું જ પ્રાઈવેટ મીટિંગ રૂમનું લાઈવ ઓડિયો ફીડ મળી રહ્યું હતું. દરેક શબ્દ એક કોડ હતો, દરેક મીટિંગ એક તક.કેથરીન જાણતી હતી કે ઈરાનમાં ઘૂસવાનો રસ્તો નફરતથી નહીં પણ આસ્થાથી થઈને પસાર થાય છે અને તેની અસલી રમત કેમેરા બંધ થયા પછી શરૂ થતી હતી. તેને ધીરે ધીરે ઈરાનની સત્તાના સૌથી ઊંડા રહસ્યો સુધી પહોંચવું હતું. ઈરાનમાં અસલી વાતો ક્યારેય મીટિંગ રૂમમાં નથી થતી, તે ડ્રોઈંગ રૂમમાં ચાની ટેબલ પર થાય છે. અને કેથરીને આ જ રસ્તો પસંદ કર્યો. તેણે સાંભળ્યું કે કેવી રીતે જનરલો રાત્રે નતાન્ઝના ગેસ્ટ હાઉસમાં રહે છે. સાંભળ્યું કે સુલેમાનીનો ટ્રાવેલ પ્લાન શું છે? સાંભળ્યું કે ખામનેઈનું ઇનર સર્કલ કેવી રીતે કામ કરે છે. “મારા પતિ તો અવારનવાર નતાન્ઝના ગેસ્ટ હાઉસમાં રહે છે. કામ બહુ વધી ગયું છે ને.” નતાન્ઝ?
હા, એ જ ન્યુક્લિયર સાઈટ. એ પળે કેથરીને કંઈ ન કહ્યું પણ તેની ઘડિયાળમાં લાગેલો માઈક્રો કેમેરા બધું જ રેકોર્ડ કરી રહ્યો હતો. ગણતરીની સેકન્ડોમાં તેણે એ જાણકારી મેળવી લીધી જે ઈઝરાયેલના સેટેલાઈટ પણ નહોતા જોઈ શકતા – ફોર્ડો પ્લાન્ટનો અન્ડરગ્રાઉન્ડ મેપ. કેથરીને વાતો વાતોમાં વૈજ્ઞાનિકના ફોનનો પાસવર્ડ જોઈ લીધો અને તેને સીધો મોસાદના સર્વર પર ક્લોન કરી દીધો. આ હની ટ્રેપ નહોતું, આ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ ટ્રેપ હતું. તેણે હથિયાર નહોતા ઉઠાવ્યા, તેણે ભરોસો જીત્યો હતો અને આ ભરોસો ઈરાનના દરેક રાજ સુધી પહોંચી ગયો હતો. તેની ઓળખને લઈને ઈરાનના નેતાઓ અને જનરલો છેતરાઈ ચૂક્યા હતા.ટાર્ગેટ કન્ફર્મ. દરેક રાત્રે કેટલાય રહસ્યો તેહરાનથી તેલ અવીવ સુધી પહોંચી રહ્યા હતા. આ ફક્ત જાસૂસી નહોતી, આ ટાર્ગેટેડ એલિમિનેશનની તૈયારી હતી. અજીબ છે, જ્યાં જ્યાં આ સ્ત્રી જાય છે, થોડા મહિનાઓ પછી ત્યાં અકસ્માત થઈ જાય છે. સંયોગ નહીં, તે કેથરીન નહોતી પણ આ એક ચેતવણી જરૂર હતી. ઈરાનને શંકા થઈ ગઈ હતી અને રમત હવે વધુ ખતરનાક બનવાની હતી. કેથરીનની આંખો ભરાઈ આવે છે, પછી ઘડિયાળ પર નજર જાય છે અને તે ઊભી થઈ જાય છે. ઈરાનમાં તેના સૌથી મોટા ઈન્ટરવ્યુનો વખત થઈ ગયો હતો. તે ઈરાનના શિખર પુરુષને મળી રહી હતી. “શું તને ખબર છે ડેથ ઓફ ઈઝરાયેલનો મતલબ શું છે?” “જી હા, આ એ લોકોની વિરુદ્ધ છે જે આપણી ઉમ્મતને નબળી પાડે છે. આપણે ખૂબ જ જલ્દી યહૂદીઓને મિટાવી દઈશું.” તે રાત્રે મોસાદે સીધેસીધું સાંભળી લીધું ઈરાનના શાસનનો મકસદ.પછી એ જ રાત્રે કેથરીને દરવાજા પર ટકોરા સાંભળ્યા. કેથરીનનું દિલ ધડકી ઉઠ્યું. પછી ફોન ચેક થયો તો બધું ખતમ. “તમારી અમુક ફાઈલો ચેક કરવાની છે.” “આ સમયે રાત્રે 2 વાગ્યે?” કેથરીનનું દિલ ધડકી રહ્યું હતું. તેણે કેઝ્યુઅલી વાત કરવાનું શરૂ કર્યું. “તમને મારા પર શંકા છે?” “ના, બસ રૂટિન ચેકઅપ છે, પણ તમે સિસ્ટમની ખૂબ નજીક આવી ગયા છો.” ઓફિસરના ગયા પછી કેથરીને ભલે રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો, પણ સત્ય એ હતું કે ઓફિસરને કંઈક તો ગંધ આવી ગઈ હતી. કેથરીનને પણ ખતરાની ગંભીરતાનો પૂરો અહેસાસ થઈ ચૂક્યો હતો.
વર્ષ 2025માં ઈરાનની અંદર એક પછી એક રહસ્યમય હુમલાઓ થવા લાગ્યા. ઈઝરાયેલના સ્ટ્રાઈક્સ ખૂબ જ સચોટ હતા, અને દરેક હુમલાની સચોટતા ઈરાની સુરક્ષા એજન્સીઓની શંકાને ખાતરીમાં બદલી રહી હતી કે ચોક્કસ કોઈ અંદરથી આ બધું કરાવી રહ્યું છે. દરેક અધિકારીની તપાસ, દરેક ફોન ટેપ, દરેક વિદેશી પત્રકારની ફાઈલ ખોલવામાં આવી રહી હતી. તપાસમાં એક નામ વારંવાર સામે આવી રહ્યું હતું – કેથરીન પેરેઝ શકદમ. “મિસ કેથરીન, તમારે અમારી સાથે આવવું પડશે.” “શું વાત છે?” “થોડા સવાલ છે. આ પેગામ કોને મોકલવામાં આવ્યો છે? અમે જાણીએ છીએ કે તું મોસાદ માટે કામ કરે છે.” “જો હું મોસાદ એજન્ટ હોત તો શું સુપ્રીમ લીડરની વેબસાઈટ પર લખતી હોત?” “તું બહુ ચાલાક છે. પણ આ તેહરાન છે. અહીં જાસૂસ બહુ લાંબુ નથી જીવતા અને અહીં જૂઠ પણ જલ્દી પકડાઈ જાય છે.” “તો જણાવો મારું જૂઠ શું છે?” “તારો પાર્ટનર અમે પકડી લીધો છે.” રાહુલ પુનીત દસ્તૂર… કેથરીન રૂમની બહાર નીકળે છે, તેના ચહેરા પર તણાવ દેખાય છે. તે બચી ગઈ હતી પણ રમત અહીં ખતમ નહોતી થઈ, કારણ કે ઈરાન જ્યારે શંકા કરે છે ત્યારે શિકારને બહુ સમય નથી મળતો. IRGC ઓફિસરને જે વ્યક્તિનો કોલ આવ્યો તે કોણ હતો? શું કેથરીને પોતે જ કોઈને સેટ કરીને રાખ્યો હતો?
મોસાદના અધિકારીઓને સમજાઈ ગયું હતું કે ખતરો વધી ગયો છે. તેહરાનમાં હવે દરેક રસ્તા પર જોખમ હતું.જાસૂસની અસલી તાકાત તેની બંદૂક નથી હોતી, તેની ઓળખ હોય છે અને કેથરીન પાસે ઘણી ઓળખ હતી. ક્યારેક ઇતિહાસ બસ એક સિક્કાથી બદલાઈ જાય છે. ચેકિંગ કરનારાઓને ક્યાં ખબર હતી કે તેમણે હમણાં જ ઈરાનની સૌથી મોટી જાસૂસને દેશની બહાર જવા દીધી છે. “વેલકમ હોમ.” થોડા અઠવાડિયા પછી દુનિયાએ એક ચોંકાવનારો લેખ વાંચ્યો. લેખકે પોતે પોતાની ઓળખ જાહેર કરી – કેથરીન પેરેઝ શકદમ. “હું ના સુન્ની છું ના શિયા. હું એક યહૂદી છું જેણે ઈરાનના દિલમાં 7 વર્ષ વિતાવ્યા છે અને તેમના સૌથી મોટા રહસ્યો દુનિયાની સામે લાવી દીધા છે.” ઈરાનનું સિસ્ટમ હલી ગયું હતું પણ ત્યાં સુધીમાં બહુ મોડું થઈ ગયું હતું. કેથરીન જઈ ચૂકી હતી.પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ હજુ પણ એ જ છે – શું કેથરીન ખરેખર મોસાદની એજન્ટ હતી કે આ ફક્ત એક રાજકીય વાર્તા હતી? આજે કેથરીન પેરેઝ ક્યાં છે, કઈ ઓળખમાં છે, તે કોઈ જાણતું નથી. તે ફરી કોઈ નવી ઓળખ, નવા ચહેરા સાથે કોઈ નવા મિશન પર હોઈ શકે છે. જાસૂસીની દુનિયામાં ક્યારેક ગોળીઓ નથી ચાલતી, બસ વાર્તાઓ લખાય છે અને જ્યારે વાર્તા પૂરી થાય છે ત્યારે આખો દેશ બદલાઈ ચૂક્યો હોય છે. “શાસને મને પોતે આમંત્રિત કરી હતી. જ્યારે માછલી પકડવાની હોય ત્યારે જાળ બિછાવવામાં આવે છે. મેં જાળ બિછાવી અને માછલીઓ ફસાવવાની રાહ જોઈ. તેઓ વિચારતા હતા કે મારો ઉપયોગ કરી શકાય છે, પણ ઊલટું થઈ ગયું. મેં તેમના બેડરૂમ સુધી પહોંચ બનાવી લીધી.”
