બધાને માફ કરતા અને બધાની માફી માંગતા વિદાય લો. બરાબર? બધાને માફ કરતા અને સૌથી માફી માંગતા હવે જાઓ. આ શબ્દો હરીશ રાણાની અંતિમ વિદાય દરમિયાન કહેવામાં આવ્યા છે, જેમને સુપ્રીમ કોર્ટે ઈચ્છા મૃત્યુની પરવાનગી આપી દીધી છે. હરીશ છેલ્લા 13 વર્ષથી વેજિટેટિવ સ્ટેટમાં છે. એટલે કે તે જીવિત છે પરંતુ તેમનામાં ચેતના નથી અને શરીર પણ તેમના કાબૂમાં નથી. તેઓ મશીન અને દવાઓના સહારે જીવિત છે. તેમની તબિયતમાં કોઈ સુધારો થઈ રહ્યો નથી અને ભવિષ્યમાં પણ કોઈ સુધારાની આશા નથી. તેથી તેમનો પરિવાર ઈચ્છા મૃત્યુની પરવાનગી માટે સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યો હતો.
કોર્ટ પાસેથી આદેશ મળ્યા બાદ હરીશને દિલ્હી એમ્સમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા. અહીં ડોક્ટરોની દેખરેખ હેઠળ ધીરે ધીરે લાઈફ સપોર્ટ હટાવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. જે સમયે હરીશને આ વાક્ય કહેવામાં આવી રહ્યું હતું, ત્યારે તેમની પાંપણો ઝબકી રહી હતી, હોઠમાં હિલચાલ હતી. પરિવારની સાથે એ તમામ લોકો માટે આ અત્યંત ભાવુક ક્ષણ હતી જેમણે સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયો જોયો. ઘણા લોકોએ એ પણ સવાલ કર્યા કે જે મહિલા હરીશની સાથે દેખાઈ રહ્યા છે તે કોણ છે? આજતક સાથે જોડાયેલા સંવાદદાતા મયંક ગઢના રિપોર્ટ મુજબ, વીડિયોમાં દેખાઈ રહેલા મહિલા બ્રહ્માકુમારી સંસ્થા સાથે જોડાયેલા સાધિકા સિસ્ટર કુમારી લવલી છે. તેઓ સાહિબાબાદના મોહન નગરમાં આવેલા બ્રહ્માકુમારી સેન્ટર પ્રભુ મિલન ભવન સાથે જોડાયેલા છે. હરીશ રાણાનો પરિવાર આ સંસ્થા સાથે 18 વર્ષથી જોડાયેલો છે. આજથી 13 વર્ષ પહેલા એટલે કે વર્ષ 2013માં હરીશ રાણા બિલ્ડિંગના ચોથા માળેથી પડી ગયા હતા.
તે સમયે તેમની ઉંમર 20 વર્ષ હતી. પડવાને કારણે તેમના આખા શરીરમાં લકવો થઈ ગયો હતો. તેઓ વેજિટેટિવ સ્ટેટમાં જતા રહ્યા હતા. તેમના શરીરે હલનચલન કરવાનું બંધ કરી દીધું હતું. ત્યારથી પરિવાર તેમની સારવાર કરાવી રહ્યો છે. આ દરમિયાન સંસ્થા સાથે જોડાયેલા લોકો સમયાંતરે હરીશને મળવા આવતા હતા, પરિવાર સાથે પ્રાર્થના કરતા, ધ્યાન કરતા અને તેમને હિંમત આપતા. 13 માર્ચ 2026ના રોજ જ્યારે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે હરીશને ઈચ્છા મૃત્યુ આપવામાં આવશે, ત્યારે આ સંસ્થામાંથી સિસ્ટર કુમારી લવલી હરીશને છેલ્લી વાર મળવા આવ્યા હતા. તેમણે હરીશના કપાળ પર ચંદનનું તિલક લગાવ્યું, પ્રાર્થના કરી અને કહ્યું કે બધાને માફ કરતા અને સૌથી માફી માંગતા હવે જાઓ. સિસ્ટર કુમારી લવલીએ જણાવ્યું કે પરિવાર પહેલા દિલ્હી રહેતો હતો પરંતુ બાદમાં તેઓ ગાઝિયાબાદ શિફ્ટ થઈ ગયા. મારું નામ લવલી છે, હું છેલ્લા 30 વર્ષથી બ્રહ્માકુમારીઝમાં સમર્પિત રીતે જીવન જીવી રહી છું
અને ગાઝિયાબાદમાં હાલ સેવા આપી રહી છું. અહીં મોહન નગર અને રાજનગર એક્સ્ટેન્શનની સેવાઓમાં હું મારી બહેનો સાથે તત્પર છું. હરીશ રાણાજીના ઘરે તમારો એક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જે હાલ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચામાં છે, તેમાં હરીશ રાણાને શું કહેવામાં આવી રહ્યું છે? જી, હકીકતમાં આ એક ભાવુક સમય હોય છે જ્યારે પણ કોઈ થોડા સમય માટે પણ ક્યાંક જાય છે. અને અમે સમજીએ છીએ કે જ્યારે આત્મા શરીર છોડીને જાય છે અને તે તેમના પરિવારના સભ્ય છે, જેમની સાથે આટલો નજીકનો આત્મીય સંબંધ છે, છતાં પણ એક સત્ય એ છે કે પરમાત્મા પિતા છે અને પિતા પાસેથી જ આપણે બધા મળીને અહીં આવ્યા છીએ અને અહીં આપણે પોતપોતાના રોલ ભજવી લીધા છે. પરંતુ એક ને એક દિવસે આપણે બધાએ પણ અહીંથી જવાનું છે. તો તે તૈયારી કોઈએ થોડી વહેલી તો કોઈએ થોડી મોડી કરવી જ પડે છે. કોઈની સામે તે પરિસ્થિતિ વહેલી આવી જાય છે, તેથી એ જ છે કે તૈયારી રાખવાની છે. બાકી બધું સારું. મેમ, પરિવાર તમારી સાથે કેટલા સમયથી જોડાયેલો છે? અહીં 5 વર્ષથી તેઓ આવ્યા કારણ કે તેમણે દિલ્હીનું મકાન વેચી દીધું હતું.
ત્યાં આવી પીડા સાથે ઉપરથી નીચે દિલ્હીમાં આવવું અને એમ્બ્યુલન્સમાં લઈ જવામાં મુશ્કેલી પડતી હશે. તેથી તેમણે વિચાર્યું કે આપણે એવા સ્થાને શિફ્ટ થઈએ જ્યાં નાનું ઘર હોય પણ ફ્લેટમાં લિફ્ટની સુવિધા હોય તો તેને લઈ જવામાં સરળતા રહે. તેથી પહેલા તેઓ દિલ્હીના સેન્ટર સાથે જોડાયેલા હતા, અત્યારે ચાર-પાંચ વર્ષથી રાજનગર એક્સ્ટેન્શનમાં છે. લગભગ કેટલા વર્ષોથી જોડાયેલા છે? 18 વર્ષ. વેજિટેટિવ સ્ટેટ શું હોય છે? તે કોમાથી કેટલું અલગ છે? શું હરીશને આસપાસના અવાજો પરથી જરા પણ અહેસાસ થતો હશે કે તેમની સાથે શું થવાનું છે? આ તમામ સવાલોને લઈને અમે ડોક્ટરો સાથે વાત કરી, સાંભળો તેમણે શું જણાવ્યું. આ જેને વેજિટેટિવ સ્ટેટ કહીએ છીએ તે ‘વેજિટેબલ’ શબ્દ પરથી લેવામાં આવ્યો છે. વેજિટેબલ એટલે શાકભાજી. તો આ વેજિટેટિવ સ્ટેટ એવી સ્થિતિ છે જેમાં માણસને આસપાસ શું થઈ રહ્યું છે તેની કંઈ જ ખબર હોતી નથી. તે માત્ર એક જીવતી લાશ જેવો છે. તેનું શરીર જીવતું છે પરંતુ તે જોઈ શકતો હોય તો પણ તેને સમજાતું નથી કે તે શું જોઈ રહ્યો છે. તેનું મગજ તેની સાથે તાલમેલ બેસાડી શકતું નથી અને તે પ્રતિસાદ પણ આપી શકતો નથી. મૂળભૂત રીતે તે અનરિસ્પોન્સિવ છે, તેને મળ-મૂત્રની પણ ખબર પડતી નથી. ઘરના સભ્યોએ જ સમયસર દવાઓ અને બધું આપવું પડે છે. ઇતિહાસમાં અને છાપામાં એવા કિસ્સા છે કે લોકો 20-25 વર્ષ સુધી આવી સ્થિતિમાં રહ્યા અને હજારોમાંથી કોઈ એક સાજો થયો, પરંતુ વેજિટેટિવ સ્ટેટમાંથી કોઈ પાછું ઠીક થાય તે અત્યંત મુશ્કેલ છે. આ સ્થિતિ મોટાભાગે માથાની એવી ઈજામાં થાય છે જેમાં આખું મગજ પ્રભાવિત થયું હોય. જેમ કે કોઈ ગંભીર ઈજા કે હાઈ સ્પીડ એક્સિડન્ટ થયો હોય, જેમાં ઓપરેશન કરવા જેવું કંઈ બચતું નથી. મગજની અંદરની બધી જ બારીક નસો તૂટી જાય છે અને તેના કારણે બધા કનેક્શન ખતમ થઈ જાય છે. મગજ જોવામાં અંગ તરીકે સાજું દેખાઈ શકે છે, પરંતુ તે કાર્યાત્મક નથી હોતું. જેમ આપણે કહીએ છીએ ને કે ‘બ્રેઈન’ (મગજ) અને ‘માઈન્ડ’ (મન) માં શું તફાવત છે? તો બ્રેઈન એ ભૌતિક અંગ છે જે દેખાય છે, જ્યારે માઈન્ડ તેનું કાર્ય છે. તેનું બ્રેઈન સાજું છે જો એમઆરઆઈ કરાવીએ તો, પણ તે કામ નથી કરી રહ્યું એટલે કે તેમાં માઈન્ડ બચ્યું નથી. હરીશની સોસાયટીના લોકોએ પણ પરિવાર પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી છે કે એક માતા-પિતા પોતાના બાળક માટે મોત માંગી રહ્યા છે,
અને આ ઈચ્છા મૃત્યુની માંગ તેમણે માત્ર પોતાના બાળકને એ કષ્ટમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે કરી છે જે તે 13 વર્ષથી ભોગવી રહ્યો છે. આખી સોસાયટીના રહીશોની સંવેદના તેમની સાથે છે અને અમે દરેક રીતે તેમની સાથે ઊભા છીએ. હું એ જ કહું છું અને મેં પહેલા પણ કહ્યું છે કે અશોક રાણા સર પોતે એક ટાઈગર છે, જેમણે છેલ્લા 13 વર્ષનો આ સંઘર્ષ વેઠ્યો છે. જેનો દીકરો ઘરે પથારીવશ હોય તે સ્થિતિમાં પણ તેઓ જે રીતે સેવા કરી રહ્યા છે તે બહુ મોટી વાત છે. અશોક રાણા અંકલ હોય કે હરીશનો નાનો ભાઈ આશિષ રાણા, બંને સવારે 4 વાગ્યાથી ઉઠીને તેની ફિઝિયોથેરાપી કરવી, બોડી ઓઈલિંગ કરવું, ડાયપર બદલવું – બધું જ સાથે મળીને કરે છે. બ્રહ્માકુમારી સંસ્થાના શિક્ષણમાં ક્ષમા અને આત્મિક શાંતિનું મોટું મહત્વ છે. જીવનની અંતિમ ક્ષણે મનને પૂરેપૂરું હળવું અને શાંત રાખવું સૌથી જરૂરી હોય છે. આ જ વિચાર વ્યક્ત કરતા સિસ્ટર લવલીએ હરીશ રાણાને આ વાક્ય કહ્યું હતું. આ પૂરા કેસ પર દર્શકો પોતાના વિચારો કોમેન્ટ સેક્શનમાં જણાવી શકે છે. મારું નામ પ્રગતિ છે, જોતા રહો ધ લલ્લનટોપ. આભાર.શું તમે આ ઘટના અથવા વેજિટેટિવ સ્ટેટ વિશે વધુ વિગતો જાણવા માંગો છો?
