મંત્રીડેપ્યુટી સીએમનું વિમાન અકસ્માતમાં અવસાન થવું એક અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટના છે. અત્યાર સુધી જાહેરમાં જે દૃશ્યો અને માહિતી ઉપલબ્ધ છે, તે પરથી હું માત્ર અંદાજ લગાવી શકું છું કે તે સમયે દૃશ્યતા ખૂબ નબળી હતી. જાન્યુઆરી મહિનો હોવાથી દૃશ્યતા સામાન્ય રીતે ઓછી રહે છે. આ એરફિલ્ડ પર ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ લેન્ડિંગ સિસ્ટમ કે ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ અસિસ્ટેડ સિસ્ટમ ઉપલબ્ધ નથી, એટલે અહીં સંપૂર્ણપણે વિઝ્યુઅલ લેન્ડિંગ થાય છે. ધુમ્મસ હોવાના કારણે અને તે સમયે ધુમ્મસ હટ્યું ન હોવાથી દૃશ્યતા નબળી હતી.
પહેલી વખત પાયલટને રનવે દેખાયો નહીં. બીજી વખત પણ પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ લાગે છે કે વિમાન રનવેની જમણી બાજુ હતું. રનવે સાથે વિમાનને સરખું કરવા માટે પાયલટે વળાંક લીધો અને એ સમયે વિમાન વધારે ઝૂકી ગયું. વધારે ઝૂકવાને કારણે વિમાન સ્ટોલ થયું. એટલું વધારે વળાંક લેતાં લિફ્ટ ફોર્સ ઉપર તરફ રહેતી નથી, ડ્રેગ વધી જાય છે અને વિમાન નીચે ખેંચાઈ જાય છે. પરિણામે વિમાન સીધું નીચે પડ્યું. દૃશ્યો પરથી હું એટલું કહી શકું છું, પરંતુ બ્લેક બોક્સ મળી ગયું છે. તપાસ બાદ ચોક્કસ ખબર પડશે કે મશીનમાં ખામી હતી કે માનવ ભૂલ હતી. દૃશ્યો પરથી તો મોટા ભાગે પાયલટની ભૂલ જ લાગે છે. ખૂબ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. આવા બનાવો ત્યારે બને છે જ્યારે પાછળ કોઈ મોટો અધિકારી બેઠો હોય. થોડાં વર્ષો પહેલા પણ આર્મી ચીફનું હેલિકોપ્ટર અકસ્માતમાં અવસાન થયું હતું,
કારણ કે તેમને બેઠકમાં હાજર રહેવું હતું. એ જ રીતે અહીં પણ થયું. ડેપ્યુટી સીએમ પાછળ હતા, પરંતુ પાયલટે સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજરનું પાલન કરવું જોઈએ હતું. પાયલટે સ્પષ્ટ કહી દેવું જોઈએ હતું કે દૃશ્યતા નબળી છે, લેન્ડિંગ શક્ય નથી, નજીકના એરફિલ્ડ નાગપુરમાં ડાયવર્ટ કરીએ અને દૃશ્યતા સારી થાય પછી પાછા આવીએ. દબાણમાં આવીને નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. માત્ર મોટા સાહેબ પાછળ બેઠા છે એટલા માટે જોખમ લેવો ખોટું છે. હંમેશા એસઓપીનું પાલન કરવું જોઈએ. સત્ય કહેવાની હિંમત રાખવી જોઈએ. શોર્ટકટ લેતા અકસ્માત થાય છે. આજે કોઈ જીવતું નથી.
એક જ ભૂલ, માત્ર એટલું કહેવું કે હમણાં લેન્ડિંગ શક્ય નથી, એક બે કલાક પછી પાછા આવીશું, તો બધાના જીવ બચી શક્યા હોત. આ દરેક પાયલટને શીખવવામાં આવે છે અને પાયલટ ઇન કમાન્ડ અનુભવી હતો. પરંતુ તેણે શોર્ટકટ લીધો અને અકસ્માત થયો.તેના વિશાળ અનુભવના કારણે કદાચ તેને વધારે આત્મવિશ્વાસ આવી ગયો અને તેણે સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજરનું પાલન ન કર્યું. એસઓપી મુજબ દૃશ્યતા નબળી હોય ત્યારે લેન્ડિંગ કરવાની મંજૂરી નથી. દૃશ્યતા નબળી હતી છતાં તેણે લેન્ડિંગ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. રનવે દેખાયો નહીં, છેલ્લી ક્ષણે દેખાયો ત્યારે તેણે વળાંક લીધો અને એ વળાંકમાં વિમાન ઉલટાયું. સંતુલન બગડ્યું અને વિમાન સીધું નીચે પડ્યું અને વિસ્ફોટ થયો. આઘાત એટલો તીવ્ર હતો કે કોઈના બચવાની શક્યતા જ નહોતી.
આશા છે કે આપણે આમાંથી પાઠ શીખીશું. અજિત પવાર જેવી પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિ, જેમનું મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં મોટું ભવિષ્ય હતું, તેમનો આ બહુ મોટો અને સંપૂર્ણપણે અનાવશ્યક નુકસાન છે.દૃશ્યતા સવારે 8:45 વાગ્યે નબળી હતી.શિયાળાનો સમય હોવાથી અને બારામતી વિસ્તારમાં નાની ટેકરીઓ અને જંગલ વિસ્તાર હોવાથી ધુમ્મસ રહે છે. ધુમ્મસ હટવા માટે તાપમાન વધવું પડે છે, સામાન્ય રીતે 9:00 કે 10:00 પછી રનવે સ્પષ્ટ દેખાય. આ વિઝ્યુઅલ લેન્ડિંગ એરફિલ્ડ છે. તેથી આ સંપૂર્ણપણે માનવ ભૂલ છે. તેની કિંમત જુઓ, બધા જીવ ગયા.
મારી માહિતી મુજબ આ અકસ્માત માટે પાયલટ ઇન કમાન્ડ જવાબદાર છે. નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે સમિતિ બનાવી છે.કોઈ પણ અકસ્માત થાય ત્યારે તપાસ સમિતિ બનાવવી એ સામાન્ય પ્રક્રિયા છે. એઆઇબી એટલે કે એક્સિડન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો દ્વારા તપાસ થાય છે. અજિત પવાર ન હોત અને કોઈ અન્ય હોત, તો પણ તપાસ થાત. અહીં વીવીઆઇપી હોવાના કારણે કાર્યવાહી તરત શરૂ થઈ છે. બ્લેક બોક્સ મળી ગયું છે, એટલે સંપૂર્ણ વિગતો બહાર આવશે.આ નાનું વિમાન છે અને બ્લેક બોક્સ ઉપલબ્ધ છે, એટલે તમામ ડેટા મળશે. ઉતાવળ કરવાની જરૂર નથી. વિગતવાર રિપોર્ટ આવશે. દુઃખદ વાત એ છે કે બધા જીવ ગયા. તપાસ બાદ સ્પષ્ટ થશે, પરંતુ દૃશ્યો પરથી તો 99 ટકા પાયલટની ભૂલ જ લાગે છે. એક ટકા શક્યતા અન્ય કારણોની હોઈ શકે, જેમ કે મશીનમાં ખામી, પરંતુ એવું લાગતું નથી.
