૧૯૭૯થી ઈરાનની તકદીર લખનારા આયાતુલ્લા અલી ખામેનીનો યુગ સમાપ્ત થઈ ગયો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના મિસાઈલ હુમલાએ ન માત્ર ઈરાનના રડારને ધ્વસ્ત કર્યા પરંતુ સુપ્રીમ લીડરની સત્તાનો પણ અંત લાવી દીધો. પરંતુ આ મૃત્યુનો ગુંજ તેહરાન કરતા વધારે દિલ્હીના રાજકીય ગલિયારાઓમાં સંભળાઈ રહ્યો છે. ભીમ આર્મી ચીફ અને નગીના સાંસદ ચંદ્રશેખર આઝાદે એક એવું નિવેદન આપી દીધું છે જેણે ભારતીય રાજકારણમાં ભૂકંપ લાવી દીધો છે.
ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાના દાવાઓ બાદ હવે ખુદ ઈરાની મીડિયાએ પણ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી દીધી છે. ઈરાનના રક્ષા મંત્રી અને અનેક ટોચના અધિકારીઓ સાથે ખામેની હવે આ દુનિયામાં રહ્યા નથી. સમગ્ર ઈરાનમાં ૪૦ દિવસના રાજકીય શોકની જાહેરાત પણ કરી દેવામાં આવી છે. રસ્તાઓ માતમમાં ડૂબેલા છે. પરંતુ ભારતમાં આ મૃત્યુ પર શહાદત અને મિત્રતાની નવી ચર્ચા છેડાઈ ગઈ છે.નગીના સાંસદ ચંદ્રશેખર આઝાદે ખામેનીને ભારતના વફાદાર દોસ્ત ગણાવતા એક લાંબી પોસ્ટ લખી. આઝાદે અમેરિકાને વૈશ્વિક સરમુખત્યાર ગણાવતા કહ્યું કે આ હુમલો સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ચાર્ટરનું ખુલ્લું ઉલ્લંઘન છે. આઝાદે પોતાના એક્સ (ટ્વિટર) હેન્ડલ પર લખ્યું કે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અને ભારતના મિત્ર આયાતુલ્લા અલી ખામેનીના નિધનના સમાચાર એક યુગના અંતનો સંકેત છે. ભારત-ઈરાન સંબંધો સદીઓ જૂના સાંસ્કૃતિક, વ્યાપારી અને વ્યૂહાત્મક વિશ્વાસ પર આધારિત છે. ઉર્જા સુરક્ષાથી લઈને પ્રાદેશિક સ્થિરતા સુધી આ સંબંધ મહત્વનો રહ્યો છે.
પાકિસ્તાન સાથે તણાવના સમયમાં પણ ઈરાને ભારત સાથે સહયોગ અને સંતુલનનો રસ્તો પસંદ કર્યો. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતું યુદ્ધ ચિંતાજનક છે. દુનિયા ક્યાં સુધી તથાકथित વૈશ્વિક સરમુખત્યારોની દખલગીરી સહન કરશે? શું સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા દરેક સહમતીનો જવાબ પ્રતિબંધ અને યુદ્ધથી આપશે? અમેરિકાની આ કાર્યવાહી આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરની કલમ ૨(૪)નું ખુલ્લું ઉલ્લંઘન છે, જે કોઈ પણ સાર્વભૌમ રાષ્ટ્રની પ્રાદેશિક અખંડિતતાના સન્માનનો નિર્દેશ આપે છે. કોઈ પણ દેશના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષને તેમના પોતાના દેશની સીમાની અંદર વિના કોઈ યુદ્ધની જાહેરાત કે કાયદાકીય પ્રક્રિયા વગર નિશાન બનાવવા એ એક ગંભીર ગુનો છે. આ ડગલું વૈશ્વિક શાંતિ અને સુરક્ષા માટે અત્યંત ઘાતક છે. હવે વડાપ્રધાનજીએ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે ભારત યુદ્ધની રાજનીતિ સાથે ઉભું છે કે બુદ્ધની કરુણા અને સ્વતંત્ર કૂટનીતિ સાથે. ભારતનો અવાજ શાંતિ, ન્યાય અને બહુધ્રુવીય વિશ્વ વ્યવસ્થાના પક્ષમાં બુલંદ થવો જોઈએ. આવા યોદ્ધાની શહાદતને અમે નમન કરીએ છીએ અને તેને શાંતિ, સદ્ભાવના અને માનવતાના સંદેશમાં બદલીએ. અલવિદા ભારતના વફાદાર દોસ્ત, યુદ્ધ ઉકેલ નથી વિનાશ છે.બીજી તરફ AIMIM ચીફ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ તેને એક અનૈતિક કૃત્ય ગણાવ્યું.
ઓવૈસીએ જીનીવા શાંતિ વાટાઘાટો વચ્ચે છોકરીઓની શાળા પર થયેલા બોમ્બમારો અને ૧૦૮ વિદ્યાર્થિનીઓના મોત પર ઊંડું દુઃખ વ્યક્ત કર્યું. તેમણે ઈઝરાયેલ અને પાકિસ્તાન બંનેને તોફાની શક્તિઓ કહી. સૌથી પહેલી વાત તો એ છે કે ટ્રમ્પ અને બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ રમઝાનના મુબારક મહિનામાં, જ્યાં આખી દુનિયાના મુસ્લિમો રમઝાનમાં રોઝા રાખે છે, ઈબાદત કરે છે, રાતોમાં જાગે છે – આવા મુબારક મહિનામાં તેમણે મળીને ઈરાન પર હુમલો કર્યો છે. તેમણે એ પણ ન સમજ્યું કે મુબારક મહિનો રમઝાનનો છે, પણ ખેર તે તો માનવતાને નથી માનનારા. ઈરાન પર જે હુમલો થયો અમે તેની નિંદા કરીએ છીએ અને ખાસ કરીને જ્યારે જીનીવામાં વાતચીત દ્વારા એક બ્રેકથ્રૂ થયો હતો અને શક્ય હતું કે જો તે વાતચીત માની લેત તો ઈરાન પાસે જે ન્યુક્લિયર સ્ટોકપાઈલ હતા તે કદાચ વપરાત નહીં. પણ હવે તેમણે મળીને ઈરાન પર હુમલો કર્યો જેના કારણે ૨૦૦થી વધુ લોકોના મોત થયા છે અને એક છોકરીઓની શાળામાં ૧૦૮ જે બાળકીઓ ભણતી હતી તેમના મોત થયા. આયાતુલ્લા ખામેનીનું મોત થયું છે અને હું આને અનૈતિક અને ગેરકાયદેસર કૃત્ય માનું છું. મારી તરફથી, અમારી પાર્ટી તરફથી ન માત્ર શિયા વિશ્વને પણ એવા તમામ લોકોને જે તેમને પોતાના રહેબર માનતા હતા, શિયા કોમ તેમને પોતાના રહેબર માનતી હતી. અમે માંગ કરીએ છીએ કે આ જંગ ખતમ થવો જોઈએ. ભારત સરકારે આમાં પોતાની ભૂમિકા ભજવવાની જરૂર છે અને અમે આશા રાખીએ છીએ કે વર્તમાન ભાજપ સરકાર આયાતુલ્લા ખામેનીના મોતની નિંદા કરશે અને આ જંગ રોકવાની પૂરી કોશિશ કરશે. કારણ કે યાદ રાખો કે ૧ કરોડની આસપાસ ભારતીય નાગરિકો ગલ્ફ દેશોમાં કામ કરે છે. હમણાં સમાચાર આવ્યા કે ઓમાનના પોર્ટ પર કદાચ આપણા એક ભારતીય વર્કર જખમી પણ થયા છે. જો આ જંગ નહીં રોકાય તો તે ખૂબ આગળ વધશે, આખા વિસ્તારમાં અશાંતિ ફેલાશે. તમને અંદાજ પણ નથી કે કેટલાય ભારતીયો જે ઉમરાહ કરવા ગયા છે, ટ્રાવેલ એજન્ટ દ્વારા જાય છે, પૈસા આપે છે, હવે તેમની પાસે પૈસા નથી અને ત્યાં ફ્લાઈટ પણ ઉડી રહી નથી,
તો કેટલી પરેશાની થઈ રહી છે. સાથે જ તમે એ પણ જાણો છો કે આપણા પાડોશી દેશ અને ઈઝરાયેલ – આ બંને દેશો પોતાના પાડોશીઓને ચેનથી જીવવા નથી દઈ રહ્યા. અફઘાનિસ્તાનમાં હુમલો અને પછી ઈઝરાયેલ જે વારંવાર ઈરાન પર હુમલો કરે છે. નેતન્યાહૂએ ૭૦ હજારથી વધુ પેલેસ્ટાઈનીઓનો નરસંહાર કર્યો છે. આ એક નરસંહાર કરનારી શાસન વ્યવસ્થા છે જે હંમેશા તોફાન કરતી રહે છે. આ મારી અને મારી પાર્ટીની લાગણીઓ છે અને હું આશા રાખું છું કે ભારત સરકાર ખામેનીના મોતની નિંદા કરશે.બીજી તરફ કોંગ્રેસ સાંસદ ઈમરાન મસૂદે પણ અત્યંત આકરી ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે સિંહને દગાથી મારવામાં આવ્યો. આજે અત્યંત અફસોસનો વિષય છે કે દુનિયાએ એક બહાદુર નેતા ગુમાવ્યો જે ક્યારેય ઝૂક્યો નથી અને ન તો તેને કોઈ ઝુકાવી શક્યું. પોતાની જાનની કિંમતે પણ પોતાના દેશની રક્ષા કરવાનું વ્રત લેનાર વ્યક્તિને ઇતિહાસ એક બહાદુર નેતા તરીકે યાદ કરશે. તમામ પ્રતિબંધો છતાં જેણે દેશ બનાવવાનું કામ કર્યું અને દેશને આખી દુનિયા સામે બતાવવાનું કામ કર્યું. આજે તેમનું જવું એ વ્યક્તિગત રીતે મને ખૂબ જ આઘાત પહોંચાડનારો છે. તેમનું જવું આખી દુનિયા માટે અને ખાસ કરીને ઇસ્લામિક વિશ્વ માટે એક બહાદુર નેતાનું જવું છે. એવો બહાદુર નેતા જે અલ્લાહ સિવાય કોઈનાથી ન ડરવાનું વ્રત લીધું હોય, એવા માણસનું જવું નિશ્ચિતપણે ખૂબ જ તકલીફદાયક છે.
સોશિયલ મીડિયા પર કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે સિંહને દગાથી મારવામાં આવ્યો. હવે સિંહને તો દગાથી જ મારી શકાય છે, આમને-સામને લડાઈમાં આવવાની ઓકાત ન તો ઈઝરાયેલની છે કે ન તો અમેરિકાની. ઈરાનની અંદર જમીન પર ઉતરીને લડીને બતાવે. ટેકનોલોજીથી મારી રહ્યા છો ને દગાથી? જમીન પર લડવાની તેમની ઓકાત નથી.ખામેનીના મોતથી મિડલ ઈસ્ટની સાથે ભારતની આંતરિક રાજનીતિમાં પણ ગરમાવો આવી ગયો છે. એક તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના ઉલ્લંઘનની વાત થઈ રહી છે તો બીજી તરફ ભારતના વ્યૂહાત્મક હિતોની. શું ચંદ્રશેખર આઝાદની આ ‘વફાદાર દોસ્ત’ વાળી ટિપ્પણી ભારતની વિદેશ નીતિ પર કોઈ દબાણ લાવશે અને શું સરકાર આના પર કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા આપશે?શું તમારે આ વિષયને લગતી કોઈ વધુ માહિતી જાણવી છે?
