આજના બોલિવૂડ નોવલમાં આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ ભારતીય હિન્દી સિનેમાની એવી મહાન ગાયિકા વિશે, જેણે પોતાની મધુર અને ભાવસભર અવાજથી 80, 90 અને 2000ના દાયકામાં સમગ્ર દુનિયાને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધી.
બાળપણમાં જ સંગીતના ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરીને તેણે લતા મંગેશકર અને આશા ભોસલે જેવી દિગ્ગજ ગાયિકાઓના પ્રભુત્વને પડકાર આપ્યો અને પોતાની અલગ ઓળખ બનાવી.આ ગાયિકા હતી અલ્કા યાગ્નિક. 90ના દાયકામાં તેમની અવાજ સફળ સંગીતની ગેરંટી બની ગઈ હતી. ફિલ્મોની નાયિકાઓ અને દિગ્દર્શકો ખાસ તેમની પાસેથી ગીત ગવડાવવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરતા. ધીમે ધીમે અલ્કા યાગ્નિક દરેક મોટી અભિનેત્રીની અવાજ બની ગઈ.અલ્કા યાગ્નિકનો જન્મ 20 માર્ચ 1966ના રોજ કોલકાતામાં એક સાદા ગુજરાતી પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા ધર્મેન્દ્ર શંકર સરકારી કર્મચારી હતા અને માતા શુભા શાસ્ત્રીય સંગીતમાં પારંગત હતી.
માતાને સંગીતનો અભ્યાસ કરતા જોઈને અલ્કાને પણ બાળપણથી જ સંગીત પ્રત્યે આકર્ષણ થયું. માત્ર છ વર્ષની ઉંમરે તેમણે ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો કોલકાતા માટે ગીતો ગાવા શરૂ કર્યા.આઠ વર્ષની ઉંમરે તેમના માતા-પિતા તેમને મુંબઈ લઈ જઈને વિવિધ સંગીતકારો પાસે અવાજ સંભળાવતા. આ સમયગાળામાં રાજ કપૂરે અલ્કાની અવાજ સાંભળી અને તેમને લક્ષ્મીકાંત પાસે મોકલ્યા.
લક્ષ્મીકાંતે કહ્યું કે અવાજ ખૂબ સરસ છે પરંતુ ઉંમર નાની હોવાથી થોડો સમય રાહ જોવી યોગ્ય રહેશે.1980માં ફિલ્મ પાયલ કી ઝનકારમાં તેમને પહેલી વાર ગાવાનો મોકો મળ્યો. ત્યારબાદ 1981માં ફિલ્મ લાવારિસના ગીત મારા અંગણે મેં થી તેમને ઓળખ મળી અને ફિલ્મફેર એવોર્ડ પણ મળ્યો. જોકે શરૂઆતના વર્ષોમાં ખૂબ મહેનત છતાં મોટી સફળતા મળતી નહોતી.1988માં ફિલ્મ કયામત સે કયામત તકના ગીતોએ અલ્કાની કિસ્મત બદલી નાખી. આ ફિલ્મથી તેઓ લતા અને આશા બાદ સૌથી વધુ માંગવાળી ગાયિકા બની.
આ ફિલ્મ દરમિયાન એક રમૂજી ઘટના બની જેમાં સ્ટુડિયોમાં બેઠેલા એક યુવકને અલ્કાએ બહાર કાઢી મૂક્યો હતો, અને પછી ખબર પડી કે તે તો ફિલ્મનો નાયક આમિર ખાન હતો.ત્યારબાદ તેજાબ ફિલ્મના ગીત એક દો તીનએ અલ્કાને સુપરસ્ટાર ગાયિકા બનાવી દીધી. 90ના દાયકામાં તેમણે દર વર્ષે ડઝનો ફિલ્મોમાં ગીતો ગાયા. માધુરી દીક્ષિત, જુહી ચાવલા, કાજોલ, રવિના ટંડન જેવી તમામ અભિનેત્રીઓની અવાજ અલ્કા બની ગઈ.ખલનાયક ફિલ્મના ચોલી કે પીછે ક્યા હૈ ગીતને લઈને ભારે વિવાદ થયો, છતાં ગીત અમર બની ગયું.
હમ હૈ રાહિ પ્યાર કેના ગીત માટે તેમને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો. પછી કુછ કુછ હોતા હૈ માટે ફરી એકવાર નેશનલ એવોર્ડ મળ્યો.અલ્કાએ એ આર રહેમાનની ફિલ્મ રોજા માટે ગીત ગાવાનો મોકો નકારી દીધો હતો, જેનો તેમને આજે પણ અફસોસ છે. આ ફિલ્મનું સંગીત પછી એવોર્ડ વિનિંગ બન્યું.વ્યક્તિગત જીવનમાં અલ્કાએ નીરજ કપૂર સાથે લગ્ન કર્યા. બંને અલગ શહેરોમાં રહેતા હોવા છતાં લગભગ 28 વર્ષ સુધી સંબંધ નિભાવ્યો. એક સમયે તણાવ આવ્યો પરંતુ અંતે લગ્ન બચાવી લીધા. તેમની એક દીકરી છે.આજના બદલાયેલા સંગીત ટ્રેન્ડને કારણે અલ્કા યાગ્નિકે ધીમે ધીમે ગાવું બંધ કર્યું. તેમનું માનવું છે કે આજના સંગીતમાં મીઠાસ અને સંવેદના ઓછી થઈ ગઈ છે.
અલ્કા યાગ્નિકે 1000થી વધુ ફિલ્મોમાં લગભગ 2600 ગીતો ગાયા છે. તેઓ દુનિયામાં સૌથી વધુ સાંભળવામાં આવતી ભારતીય ગાયિકા બની. દરરોજ અંદાજે 4 કરોડ 20 લાખ વખત તેમની અવાજ સાંભળવામાં આવતી હતી. તેમનું નામ ગિનીઝ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં પણ નોંધાયેલું છે.2024માં અલ્કાએ ખુલાસો કર્યો કે તેઓ એક દુર્લભ બિમારીને કારણે સાંભળવાની શક્તિ ગુમાવી બેઠા છે. વાયરલ એટેકથી તેમને સેન્સરી નર્વ હિયરિંગ લોસ થયો છે. વધુ તેજ અવાજ અને હેડફોનનો વધારે ઉપયોગ પણ તેનું કારણ બની શકે છે.આજ ભલે અલ્કા યાગ્નિક ગાઈ ન શકતી હોય, પરંતુ તેમની અવાજ, ગીતો અને વારસો હંમેશા અમર રહેશે. ભારતીય હિન્દી સિનેમાની આ મેલોડી ક્વીન હંમેશા દિલોમાં જીવતી રહેશે.
