૧૦ એવા નેતાઓ જેમણે પીએમ મોદીનો સાથ છોડ્યો અને પછતાયા. આ લોકોની વાર્તાઓ કોઈ ફિલ્મી સ્ક્રિપ્ટથી કમ નથી. નંબર ૧૦થી શરૂ કરીએ ઉપેન્દ્ર કુશવાહા. ૨૦૧૪નો એ દોર યાદ છે જ્યારે આખો દેશ મોદી લહેરમાં વહી રહ્યો હતો. તે સમયે ઉપેન્દ્ર કુશવાહા પણ તે જ લહેર પર સવાર હતા. તેમની પાર્ટી રાષ્ટ્રીય લોક સમતા દળ એનડીએ સાથે હતી, મોદીજી સાથે હતી અને કુશવાહાજી સરકારમાં મંત્રી પણ બન્યા. પરંતુ ૨૦૧૮માં કંઈક એવું થયું જે તેમની સૌથી મોટી ભૂલ સાબિત થઈ. તેમને લાગ્યું કે અરે આપણે પણ મોટા નેતા છીએ, આપણે એકલા પણ ઘણું બધું કરી શકીએ છીએ. એટલે તેમણે એનડીએ છોડી દીધું અને મહાગઠબંધનમાં ચાલ્યા ગયા. ૨૦૧૯ની ચૂંટણી આવી અને પરિણામ એ આવ્યું કે તેમની પાર્ટીને લોકસભામાં એક પણ સીટ ન મળી. જી હા શૂન્ય, બિલકુલ શૂન્ય. જે માણસ મોદીજી સાથે મંત્રી બન્યો હતો તે હવે ઘરે બેસી ગયો. અક્કલ આવી તો પાછા એનડીએમાં આવી ગયા. પરંતુ હવે એ રુતબો ક્યાં જે પહેલા હતો?
મિત્રો આ તો માત્ર નંબર ૧૦ હતો. આગળ જે નામ આવવાના છે તેમની વાર્તાઓ તો વધુ ચોંકાવનારી છે અને નંબર એક પર તો એવો વળાંક આવે છે જેની તમે કલ્પના પણ નહીં કરી શકો. પરંતુ પહેલા નંબર નવ.નંબર નવ પર છે પ્રશાંત કિશોર જેમને બધા પીકે કહે છે. હવે એમની વાર્તા થોડી અલગ છે. તેઓ કોઈ પાર્ટીના નેતા નહોતા પરંતુ તેઓ એ શખ્સ હતા જેમણે ૨૦૧૪માં મોદીજીને વડાપ્રધાન બનાવવામાં સૌથી મોટો હાથ નિભાવ્યો હતો. ‘અબકી બાર મોદી સરકાર’ આ નારો આ જ માણસના મગજની ઉપજ હતો. ‘ચાય પર ચર્ચા’ એમનો આઈડિયા હતો, થ્રીડી રેલીઓ એમનો આઈડિયા હતો. એટલે કે જે આજે મોદીજીની ઓળખ છે તેને બનાવવામાં આ એક માણસનો બહુ મોટો હાથ હતો. પરંતુ પછી મોદીજી અને તેમની વચ્ચે અંતર વધ્યું. પીકેએ વિપક્ષી દળો માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું અને ૨૦૨૪માં બિહારમાં પોતે પોતાની પાર્ટી બનાવી લીધી – જન સુરાજ. હજારો કિલોમીટર પગપાળા ચાલ્યા, ગામેગામ ગયા અને નવેમ્બર ૨૦૨૫માં બિહારની ચૂંટણીમાં ઉતર્યા.
પરિણામ સાંભળો – એક પણ સીટ નહીં. માત્ર ૩.૪૪ ટકા વોટ મળ્યા અને ૬૮ સીટો પર તો નોટા (NOTA) કરતાં પણ ઓછા વોટ મળ્યા. જે માણસ આખા દેશની સરકાર બનવાવી શકતો હતો તે પોતાના માટે એક ધારાસભ્ય ન જીતાડી શક્યો. આ વિચારવા જેવી વાત છે ને?નંબર આઠ અને આ નામ સાંભળીને તમે થોડા ચોંકશો – વરુણ ગાંધી. ભાજપના પોતાના ઘરના દીકરા વરુણજી પીલીભીતથી ૨૦૦૯થી સતત સાંસદ હતા, પાર્ટીના મહાસચિવ પણ રહ્યા. ભાજપમાં એક ચમકતો સિતારો હતા. પરંતુ ૨૦૨૧માં લખીમપુર ખેરીમાં જ્યારે ખેડૂતો સાથે દુઃખદ ઘટના ઘટી તો વરુણજીએ પોતાની જ પાર્ટીની સરકાર વિરુદ્ધ બોલવાનું શરૂ કર્યું. બેરોજગારી પર સવાલો ઉઠાવ્યા, નીતિઓની આલોચના કરી, ખેડૂતો સાથે ઉભેલા દેખાયા. હવે આ બધી વાતો ભાજપને બિલકુલ પસંદ ન આવી. પાર્ટીએ ૨૦૨૧માં જ તેમને રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીમાંથી બહાર કરી દીધા અને ૨૦store૨૪ની ચૂંટણીમાં જે પીલીભીત સીટ તેમની માતા મેનકા ગાંધીની પરંપરાગત સીટ હતી જ્યાંથી વરુણજી ત્રણ વાર જીતી ચૂક્યા હતા, ત્યાંથી ભાજપે તેમને ટિકિટ જ ન આપી. તેમની જગ્યાએ કોંગ્રેસમાંથી આવેલા બીજા નેતાને ટિકિટ મળી અને વરુણ ગાંધી ઘરે બેસી રહ્યા. ૨૦૨૬માં જ્યારે મોદીજીને મળવા ગયા ત્યારે અખબારોમાં લખાયું હતું ‘વાપસીની કોશિશ’ એટલે કે હવે માફી માંગી રહ્યા છે. પોતાની જાતને પૂછો કે શું ક્યારેય એ વૈભવ પાછો આવશે?નંબર સાત પર છે યશવંત સિન્હા. આ નામ થોડું જૂનું લાગે છે ને પરંતુ તેમની વાર્તા બહુ જરૂરી છે. યશવંતજી ભાજપના બહુ મોટા નેતા હતા,
અટલજીની સરકારમાં નાણામંત્રી રહ્યા, પાર્ટીમાં બહુ સન્માન હતું. પરંતુ જ્યારે મોદીજીનો જમાનો આવ્યો તો તેમને લાગ્યું કે તેમને હવે એ મહત્વ નથી મળી રહ્યું. ૨૦૧૮માં ભાજપ છોડી દીધી, મમતા દીદીની તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં ચાલ્યા ગયા. ૨૦૨૨માં વિપક્ષે તેમને રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બનાવી દીધા. રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી, વાહ આ તો બહુ મોટી તક છે. પરંતુ મિત્રો પરિણામ જુઓ – દ્રૌપદી મુર્મૂએ તેમને એટલા મોટા અંતરથી હરાવ્યા કે ગણતરી પણ શરમજનક લાગે. આજે યશવંત સિન્હાજી રાજનીતિમાં લગભગ નજરે જ નથી પડતા. જે નેતા ક્યારેક દેશના નાણામંત્રી હતા, આજે કોઈ તેમને યાદ પણ નથી કરતું.નંબર છ કે. ચંદ્રશેખર રાવ. આખો દેશ તેમને કેસીઆરના નામથી જાણે છે. તેલંગાણા રાજ્ય બન્યું તો તેમણે ૧૦ વર્ષથી પણ વધુ સમય સુધી ત્યાં રાજ કર્યું – એકહથ્થુ શાસન. પરંતુ પછી તેમણે મોદીજી વિરુદ્ધ મોરચો ખોલી દીધો. પોતાની પાર્ટીને રાષ્ટ્રીય બનાવવાનું સપનું જોયું, પોતાને ભવિષ્યના વડાપ્રધાન ગણાવવા લાગ્યા. મોદીજીની દરેક નીતિ પર હમલો કર્યો. મોટા મોટા ખ્વાબ અને પછી આવ્યો ડિસેમ્બર ૨૦૨૩. તેલંગાણા વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ૧૧૯માંથી માત્ર ૩૯ સીટો. જે પાર્ટી તેલંગાણામાં અજય લાગતી હતી, જનતાએ તેને ધૂળ ચટાડી દીધી. રાષ્ટ્રીય પાર્ટી બનાવવાનું સપનું પણ ચૂર-ચૂર થઈ ગયું. આજે તેલંગાણામાં કોંગ્રેસની સરકાર છે અને કેસીઆરજી વિપક્ષમાં બેઠા છે, તે પણ પોતાના જ રાજ્યમાં. ઘમંડ અને મોદી વિરોધનું શું અંજામ આવે છે, કેસીઆરની વાર્તા આનું સૌથી મોટું સબૂત છે.હવે આવીએ એ નામ પર જેના વિશે કહેવાતું હતું કે આ ક્રિકેટમાં સિક્સરો મારતા હતા
પરંતુ રાજનીતિમાં પોતે જ બોલ્ડ થઈ ગયા – નંબર પાંચ નવજોત સિંહ સિદ્ધુ. સિદ્ધુ પાજી – ક્રિકેટર, મજાકિયા કમેન્ટ્રેટર અને એક જમાનામાં ભાજપના સાંસદ, અમૃતસરથી સાંસદ હતા. મોદીજી સાથે બધું ઠીકઠાક હતું. પરંતુ ૨૦૧૭માં તેમણે ભાજપ છોડ્યો અને કોંગ્રેસમાં આવી ગયા. કોંગ્રેસે તેમને પંજાબ કોંગ્રેસના પ્રમુખ બનાવ્યા. પરંતુ અહીં તેમણે એક મોટી ભૂલ કરી – પાર્ટીની અંદર જ તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી કેપ્ટન અમરિન્દર સિંહ સામે લડાઈ છેડી દીધી. ખેંચતાણ એટલી વધી કે કોંગ્રેસ અંદરથી તૂટી ગઈ. પરિણામ એ આવ્યું કે ૨૦૨૨માં પંજાબમાં કોંગ્રેસ હારી ગઈ અને સિદ્ધુ પાજીને માર્ગ અકસ્માતના એક જૂના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ૧ વર્ષની કડક સજા સંભળાવી. સિદ્ધુ પાજી જેલમાં ચાલ્યા ગયા. ક્રિકેટમાં ચોગ્ગા-છગ્ગા મારનારા સિદ્ધુજી રાજનીતિમાં પોતે પછડાટ ખાઈ ગયા. ભાજપમાં હોત તો કદાચ મંત્રી હોત, આજે રાજનીતિમાં તેમનો કોઈ ઉલ્લેખ પણ નથી થતો.નંબર ચાર શત્રુઘ્ન સિન્હા – બોલિવૂડના ખામોશવાળા ભાઈ. પરંતુ રાજનીતિમાં આ બિલકુલ ખામોશ ન રહ્યા, બલ્કે એટલું બોલ્યા કે પોતાનું નુકસાન પોતે જ કરી લીધું. પટના સાહિબથી બે વાર ભાજપના સાંસદ રહ્યા. પરંતુ જ્યારે મોદીજી અને અમિત શાહનો દોર આવ્યો તો તેમને લાગ્યું કે તેમની કોઈ પૂછપરછ નથી. એટલે ૨૦૧૯માં ચૂંટણીના બરાબર એક મહિના પહેલા કોંગ્રેસમાં ચાલ્યા ગયા અને એ જ પટના સાહિબ સીટ પરથી લડ્યા જ્યાંથી બે વાર જીતી ચૂક્યા હતા. સામે હતા ભાજપના રવિશંકર પ્રસાદ અને પરિણામ આવ્યું ૨,૮૪,૦૦૦ મતોના અંતરથી હાર. લગભગ ૩ લાખ મતોથી હાર. ભાઈ આ હાર નહોતી,
આ તો રાજકીય હત્યા હતી. જે સીટ બે વાર જીત્યા હતા ત્યાં આટલી મોટી હાર. પાછળથી આસનસોલથી જીત્યા પરંતુ એ રુતબો અને એ ઈજ્જત ક્યારેય પાછી ન આવી.હવે આવીએ નંબર ત્રણ પર, બિહારના એ નેતા પર જેમને કેટલાક લોકો પલટુરામ કહે છે – નંબર ત્રણ નીતીશ કુમાર. બિહારના મુખ્યમંત્રી અને ભારતીય રાજનીતિના સૌથી વધુ પક્ષ પલટો કરનારા નેતા. નીતીશજી અને મોદીજીનો સંબંધ એક તૂટતી-જોડાતી પતંગની દોરી જેવો છે. ૨૦૧૩માં એનડીએ છોડ્યું, ૨૦૧૭માં પાછા આવ્યા. ૨૦૨૨માં ફરી છોડ્યું, આરજેડી અને કોંગ્રેસ સાથે ચાલ્યા ગયા. જતી વખતે કહ્યું કે હવે મોદીજીને ક્યારેય નહીં મળું અને પછી જાન્યુઆરી ૨૦૨૪માં ચૂપચાપ પાછા એનડીએમાં આવી ગયા. અરે નીતીશજી, ક્યારેય નહીં વાળો વાયદો ક્યાં ગયો? પરંતુ મિત્રો અહીં એક રસપ્રદ વાત છે. જ્યારે જ્યારે નીતીશજી મોદીજીથી દૂર ગયા, તેમની પાર્ટી નબળી પડી, સીટો ઘટી, શાખ ઘટી અને જ્યારે જ્યારે મોદીજીની સાથે આવ્યા, બિહારમાં રાજ કર્યું. કદાચ એટલે જ તેઓ વારંવાર પાછા આવે છે કારણ કે સાથ હંમેશા ફળે છે.નંબર બે અને આ વાર્તા સૌથી દર્દનાક છે – ઉદ્ધવ ઠાકરે. શિવસેનાના પ્રમુખ, બાળાસાહેબ ઠાકરેના દીકરા, મુંબઈની રાજનીતિના અસલી ધબકારા. ૨૦૧૯માં મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણી પછી ભાજપ અને શિવસેનાની દોસ્તી તૂટી ગઈ. ઉદ્ધવજીએ એનડીએ છોડ્યું, કોંગ્રેસ અને એનસીપી સાથે મળીને સરકાર બનાવી, પોતે મુખ્યમંત્રી બની ગયા. પરંતુ આ ખુશી બહુ દિવસ ન રહી. ૨૦૨૨માં તેમના જ પક્ષના નેતા એકનાથ શિંદેએ પાર્ટીના મોટાભાગના ધારાસભ્યો તોડી લીધા. ઉદ્ધવજીની સરકાર પડી ગઈ, મુખ્યમંત્રી પદ ગયું. તેનાથી પણ વધુ, ચૂંટણી પંચે – ધ્યાન આપજો – અસલી શિવસેનાનું નામ અને ધનુષ-બાણ ચૂંટણી ચિહ્ન બંને એકનાથ શિંદેની શિવસેનાને આપી દીધા. એટલે કે બાળાસાહેબ ઠાકરેના દીકરા પાસે પોતાના પિતાની પાર્ટીનું નામ અને નિશાન પણ ન રહ્યું. મોદીજીનો સાથ છોડવાની આટલી મોટી કિંમત કદાચ જ કોઈએ ચૂકવી હશે.અને હવે નંબર એક.
આ વાર્તા બાકી બધા કરતાં અલગ છે કારણ કે આમાં એક એવો વળાંક આવે છે જેને જોઈને લાગે છે કે રાજનીતિમાં સાચે જ કંઈ પણ થઈ શકે છે. નંબર એક ચંદ્રબાબુ નાયડુ – આંધ્રપ્રદેશના સૌથી મોટા અને શક્તિશાળી નેતા, તેલુગુ દેશમ પાર્ટીના પ્રમુખ. ૨૦૧૪માં તેઓ મોદીજી સાથે એનડીએમાં હતા, કેન્દ્ર સરકારમાં મંત્રી પદ પણ હતું. પરંતુ ૨૦૧૮માં આંધ્રપ્રદેશને વિશેષ દરજ્જો ન મળવા પર નારાજ થઈને એનડીએ છોડી દીધું. મોદીજી વિરુદ્ધ ખુલ્લેઆમ બોલવા લાગ્યા. ૨૦૧૯ની ચૂંટણી આવી, આંધ્રપ્રદેશમાં ૧ door૭૫ સીટોમાંથી તેમની પાર્ટીને મળી માત્ર ૨૩ સીટો. જગન મોહન રેડ્ડીએ તોફાની જીત નોંધાવી. ચંદ્રબાબુજી બિલકુલ જમીનદોસ્ત થઈ ગયા. ઉપરથી ભ્રષ્ટાચારના કેસ નોંધાયા, ૫૨ દિવસ જેલમાં રહ્યા. જે નેતા ક્યારેક આંધ્રનો સૌથી મોટો ચહેરો હતો તે તૂટી ચૂક્યો હતો. અને હવે આવે છે એ વળાંક – ૨૦૨૪માં ચંદ્રબાબુ નાયડુ મોદીજી પાસે પાછા આવ્યા, એનડીએમાં સામેલ થયા અને ૨૦૨૪નું પરિણામ – ૧૭૫માંથી ૧૬૪ સીટો! અને સાંભળો, ભાજપને લોકસભામાં પોતે બહુમતી નહોતી મળી, ચંદ્રબાબુના ૧૬ સાંસદોએ મોદીજીની સરકારને બચાવી. આજે ચંદ્રબાબુ નાયડુ આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી છે અને મોદીજીના સૌથી જરૂરી સાથીઓમાંથી એક છે. ૨૦૧૯માં ૨૩ સીટો, ૨૦૨૪માં ૧૬૪ સીટો, માત્ર એક નિર્ણયનો તફાવત. મોદીજીને છોડ્યા તો બરબાદ થયા, મોદીજી પાસે પાછા આવ્યા તો નંબર એક બની ગયા. આ જ આ આખી યાદીનો સૌથી મોટો પાઠ છે.
