અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હાલમાં જ કહ્યું કે ઈરાન ડીલ કરવા માંગે છે. પરંતુ બીજી તરફ ઈરાનમાંથી બિલકુલ અલગ અવાજ આવ્યો છે. ઈરાનના એક મોટા સૈન્ય સલાહકાર મોહસીન રઝાઈએ સાફ-સાફ કહ્યું છે કે જંગ આવી રીતે ખતમ નહીં થાય. 23 માર્ચે ટીવી પર આપેલા નિવેદનમાં રઝાઈએ કહ્યું કે જ્યાં સુધી ઈરાનને તેના નુકસાનનું પૂરું વળતર નથી મળી જતું, તમામ આર્થિક પ્રતિબંધો ખતમ નથી થતા અને અમેરિકા તરફથી દખલ ન કરવાની કાનૂની ગેરંટી નથી મળતી, ત્યાં સુધી લડાઈ ચાલુ રહેશે. તેમના શબ્દોમાં જંગ ત્યાં સુધી ચાલશે જ્યાં સુધી અમને પૂરો હિસાબ નથી મળી જતો.
રઝાઈનો અંદાજ ઘણો સખત દેખાયો. ઈન્ડિયા ટુડેના રિપોર્ટ મુજબ તેમણે કહ્યું કે આ વખતે જવાબ ‘જેવા સાથે તેવા’ જેવો નહીં હોય પરંતુ તેનાથી પણ આગળ જશે. તેમણે ચેતવણી આપતા કહ્યું કે આ વખતે આંખના બદલે આંખ નહીં પણ માથાના બદલે માથું હશે અને તમારે ખાડી છોડવી પડશે. એટલે કે સાફ ઈશારો કે ઈરાન આ વખતે પાછળ હટવાના મૂડમાં નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાની સેના સતત અને મજબૂતી સાથે ઓપરેશન ચલાવી રહી છે. મતલબ કે ઘણા અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી આ લડાઈમાં ઈરાન દબાણ બનાવી રાખવાની કોશિશ કરી રહ્યું છે. રઝાઈએ એક દાવો એવો પણ કર્યો
કે તેમના મતે આ જંગ તો એક અઠવાડિયા પહેલા જ ખતમ થઈ શકતી હતી. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા સીઝ ફાયર માટે તૈયાર હતું. પરંતુ ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ લડાઈ ચાલુ રાખવા પર ભાર મૂક્યો. રઝાઈનું કહેવું છે કે શરૂઆતના તબક્કા પછી અમેરિકાને સમજાઈ ગયું હતું કે જીતવાનો કોઈ રસ્તો નથી. બીજી તરફ ટ્રમ્પનો દાવો કંઈક અલગ છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા એક ઈરાની નેતાના સંપર્કમાં છે અને વાતચીત પણ થઈ છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર તેમના રાજદૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને તેમના જમાઈ જેરેડ કુશ્નરે 22 માર્ચે એક ઈરાની નેતા સાથે વાત કરી. જોકે તેમણે તે નેતાનું નામ નથી જણાવ્યું. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે અમેરિકાએ ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા મુસ્તફા ખામનેઈ સાથે સીધી વાત નથી કરી.
વળી બીજી તરફ ગઈકાલે એટલે કે 23 માર્ચે લેબનાની મીડિયા અલ મયાદીન તરફથી એક સમાચાર આવ્યા કે ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સામે છ શરતો મૂકી છે. અલ મયાદીને આ જાણકારી ઈરાનના એક અધિકારીના હવાલેથી આપી હતી. હવે જરા સમજો કે ઈરાને કઈ છ શરતો રાખી હતી. પહેલી શરત, જંગ ફરીથી નહીં થાય તેની પાકી અને નક્કર ગેરંટી જોઈએ, માત્ર કાગળ પરના વાયદા નહીં. બીજી શરત એ હતી કે આખા વિસ્તારમાં અમેરિકાના સૈન્ય મથકો બંધ કરવામાં આવે, એટલે કે સીધેસીધી અમેરિકાની હાજરીને પડકાર. ત્રીજી શરત, જંગમાં જે નુકસાન થયું છે તેનું વળતર હુમલો કરનાર દેશોએ આપવું પડશે. ચોથી શરત, માત્ર આ જંગ નહીં પણ વિસ્તારમાં ચાલી રહેલી બાકીની જંગ પણ ખતમ થાય.
પાંચમી શરતની વાત કરીએ તો તે હતી કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ માટે નવી કાનૂની વ્યવસ્થા બને. જણાવી દઈએ કે આ એ જ રસ્તો છે જ્યાંથી દુનિયાનો મોટો તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે અને જ્યાં ઈરાનનો ખાસ પ્રભાવ છે. છઠ્ઠી શરત એ હતી કે ઈરાન વિરુદ્ધ કામ કરી રહેલા મીડિયા નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા લોકો પર કાર્યવાહી થાય અને તેમને સોંપવામાં આવે. મતલબ કે આ માત્ર યુદ્ધવિરામની શરતો નથી, ઈરાન તરફથી આ આખા વિસ્તારમાં નવા નિયમો નક્કી કરવાની કોશિશ છે. વળી પડદા પાછળ એક બીજી વાર્તા ચાલી રહી છે. એક યુરોપિયન અધિકારીએ ‘ધ ગાર્ડિયન’ ને જણાવ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીધી વાતચીત તો નથી થઈ પરંતુ ઇજિપ્ત, પાકિસ્તાન અને ખાડી દેશો બંને વચ્ચે સંદેશ પહોંચાડવાનું કામ કરી રહ્યા છે. રોયટર્સ મુજબ પાકિસ્તાનમાં આ અઠવાડિયે સીધી વાતચીત પણ થઈ શકે છે.
સમાચાર છે કે અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સ, સ્ટીવ વિટકોફ અને જેરેડ કુશ્નર આ અઠવાડિયે ઈસ્લામાબાદમાં ઈરાની અધિકારીઓને મળી શકે છે. આ બધું તે ફોન કોલ પછી થયું જે ટ્રમ્પ અને પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ આસિમ મુનીર વચ્ચે થઈ હતી. વ્હાઈટ હાઉસે આ કોલની પુષ્ટિ તો કરી છે પરંતુ બાકીની બેઠકો અંગે સ્પષ્ટ જવાબ નથી આપ્યો. પ્રવક્તા કેરોલિન લેવિટે કહ્યું કે આ અત્યંત સંવેદનશીલ વાતચીત છે અને જ્યાં સુધી સત્તાવાર જાહેરાત ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ પણ બેઠકને નક્કી માનવી યોગ્ય નથી. અહીં ઓમાન, તુર્કી, ઇજિપ્ત અને પાકિસ્તાન જેવા દેશો પણ આ જંગ ખતમ કરાવવાના પ્રયાસોમાં લાગેલા છે. પરંતુ આ કોશિશ કેટલી આગળ વધી છે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી. ઓમાનના વિદેશ મંત્રીએ પણ કહ્યું કે તેઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતત કામ કરી રહ્યા છે. એટલે કે સામે જંગ છે, પરંતુ પાછળથી વાતચીતની કોશિશો પણ તેજ થઈ રહી છે. હવે જોવાનું એ છે કે આ કોશિશો સફળ થાય છે કે નહીં. અત્યારે આ સમાચારમાં આટલું જ. આ સમાચાર પર તમારો શું અભિપ્રાય છે? અમને કોમેન્ટ કરીને જરૂર જણાવો. મારું નામ આસિફ છે. આ વીડિયો રેકોર્ડ કર્યો છે અમારા સાથી રાહુલે. જોતા રહો ધ લલ્લનટોપ. આભાર.
