મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ઈરાન અને ઈઝરાયેલના યુદ્ધ વચ્ચે એક એવી આહટ, એક એવી સૈન્ય હલચલ સામે આવી છે જેણે દુનિયાભરના સંરક્ષણ નિષ્ણાતોને હેરાન કરી દીધા છે. અમેરિકન નૌકાદળના સૌથી આધુનિક માઈન કાઉન્ટર મેઝર જહાજોમાંના બે – યુએસએસ તુલસા અને યુએસએસ સાન્ટા બાર્બરા અચાનક પોતાના બેઝ બહેરીનથી 3500 માઈલ દૂર મલેશિયાના પેનાંગમાં જોવા મળ્યા છે. આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં દરિયાઈ સુરંગો (માઈન્સ) નો ખતરો ચરમસીમાએ છે. આ જહાજોનું પ્રાથમિક કામ જ સમુદ્રમાંથી સુરંગો શોધીને તેને નષ્ટ કરવાનું છે
જેથી તેલના ટેન્કરો અને માલવાહક જહાજો સુરક્ષિત રીતે નીકળી શકે. એવામાં તેમનું યુદ્ધ ક્ષેત્રથી આટલું દૂર જવું અમેરિકાની સૈન્ય રણનીતિ અને સુરક્ષા ચિંતાઓ પર મોટા સવાલ ઉભા કરી રહ્યું છે. સંરક્ષણ વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા જોરશોરથી ચાલી રહી છે કે અમેરિકાએ આ કિંમતી જહાજોને ઈરાનની વળતી કાર્યવાહીથી બચાવવા માટે જાણીજોઈને આ ક્ષેત્રમાંથી બહાર કાઢ્યા છે. ફેબ્રુઆરી 2026ના અંતમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે શરૂ થયેલી પ્રત્યક્ષ સૈન્ય અથડામણો પછી બહેરીન સ્થિત અમેરિકન ફિફ્થ ફ્લીટનું મુખ્યાલય ઈરાનની બેલેસ્ટિક મિસાઈલો અને કામિકાઝે ડ્રોન્સની સીધી રેન્જમાં આવી ગયું. નિષ્ણાતોનો તર્ક છે કે ઇન્ડિપેન્ડન્સ ક્લાસના આ જહાજો એલ્યુમિનિયમથી બનેલા છે. જોકે તેઓ ટેકનોલોજીમાં અજોડ છે, પરંતુ માળખાગત રીતે તેઓ જૂના લાકડાના માઈન સ્વીપર્સની સરખામણીમાં વધુ નાજુક છે. જો ઈરાન પોતાની એન્ટી-શિપ મિસાઈલો કે વિસ્ફોટક નૌકાઓથી તેમના પર હુમલો કરે, તો તેમના ડૂબવાનો કે ભારે નુકસાન પહોંચવાનો ખતરો ઘણો વધારે છે.
અમેરિકા સંભવતઃ પોતાના આ મોંઘા યુદ્ધજહાજોને ‘સોફ્ટ ટાર્ગેટ’ બનતા બચાવવા માંગે છે.અમેરિકાની વ્યૂહાત્મક ભૂલ કે સમજી વિચારેલી ચાલ? યુએસએસ તુલસા અને યુએસએસ સાન્ટા બાર્બરાને મલેશિયાના નોર્થ બટરવર્થ કન્ટેનર ટર્મિનલ પર ઉભેલા જોવા એ સંકેત છે કે અમેરિકા અત્યારે મધ્ય પૂર્વના દરિયાઈ રસ્તાઓની સુરક્ષાને લઈને બેકફૂટ પર છે. હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાના ઉર્જા પુરવઠાની જીવાદોરી છે. અહીંથી વૈશ્વિક તેલનો આશરે 20% હિસ્સો પસાર થાય છે. જો ઈરાને આ સાંકડા દરિયાઈ રસ્તામાં સુરંગો બિછાવી દીધી તો તેને હટાવવાની જવાબદારી આ જ જહાજોની હતી. તેમની ગેરહાજરીથી હવે તેલના ટેન્કરો અને અન્ય વ્યાપારી જહાજો માટે ખતરો બમણો થઈ ગયો છે. જોકે અમેરિકન નૌકાદળએ તેને માત્ર એક લોજિસ્ટિક સ્ટોપ ગણાવ્યો છે,
પરંતુ 3500 માઈલનું આ અંતર માત્ર રદસ પુરવઠાના તર્ક સાથે મેળ ખાતું નથી. એક અન્ય પાસું એ પણ છે કે અમેરિકા પોતાની સૈન્ય શક્તિનું કેન્દ્ર ધીમે ધીમે મધ્ય પૂર્વથી હટાવીને ઈન્ડો-પેસિફિક તરફ સ્થાનાંતરિત કરી રહ્યું છે. ચીનના વધતા પ્રભાવને જોતા આ જહાજોની મલેશિયામાં હાજરીને એક નવા સૈન્ય તાલમેલ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. પરંતુ સવાલ એ જ છે કે શું આ ફેરફારની કિંમત મધ્ય પૂર્વમાં અસુરક્ષિત બનતા દરિયાઈ માર્ગો હશે? વર્તમાનમાં મધ્ય પૂર્વમાં માત્ર એક માઈન હન્ટર જહાજ ‘યુએસ કેનબેરા’ તૈનાત હોવાનું કહેવાય છે. એકલા એક જહાજના ભરોસે દુનિયાના સૌથી ખતરનાક દરિયાઈ રસ્તાને સુરક્ષિત રાખવો અશક્ય છે. આ ઘટનાએ સહયોગી દેશો, ખાસ કરીને ખાડી દેશો અને ઈઝરાયેલમાં પણ ચિંતા પેદા કરી છે જેઓ સમુદ્રમાં અમેરિકન સુરક્ષા કવચ પર નિર્ભર છે. આવનારા દિવસોમાં એ જોવું રહેશે કે શું અમેરિકા આ જહાજોને પાછા મધ્ય પૂર્વ મોકલે છે કે જાપાનમાં તૈનાત પોતાના અન્ય માઈન સ્વીપર્સને આ અછત પૂરી કરવા માટે બોલાવે છે. હાલમાં મલેશિયાના તટ પર ઉભેલા આ જહાજો વોશિંગ્ટનની રક્ષણાત્મક મુદ્રાની સાક્ષી આપી રહ્યા છે.અમેરિકા તમારો વફાદાર નથી અને ઈઝરાયેલ તમારો દુશ્મન છે. આ ક્યારેય તમારા પોતાના નહીં થાય. આ લોકો માત્ર એકબીજાના હિતમાં કામ કરશે. હવે મુસલમાનોએ નક્કી કરવું પડશે કે ભવિષ્ય શું હોય.
આ વાતો કહેતા ઈરાનની સુપ્રીમ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના ચીફ અલી લારીજાનીએ દુનિયાભરના આરબ અને મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશોને ઝંઝોળ્યા છે. હકીકતમાં અલી લારીજાનીએ દુનિયામાં ઈસ્લામિક અને મુસ્લિમ બહુમતી દેશોની સરકારોને એક ખુલ્લો પત્ર લખ્યો છે. ઈરાન, અમેરિકા, ઈઝરાયેલ જંગ વચ્ચે તેમનો આ પત્ર ઘણો મહત્વ ધરાવે છે. આ પત્રમાં અલી લારીજાનીએ કહ્યું છે કે આ જંગ વચ્ચે ઈરાન જે પ્રકારના સમર્થનની અપેક્ષા મુસ્લિમ દેશો પાસેથી રાખતું હતું તે તેને મળ્યું નથી. હકીકતમાં ઈરાનની સુપ્રીમ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના ચીફએ આરબ અને બિન-આરબ મુસ્લિમ દેશોને એક સવાલ કર્યો છે કે તમે કઈ તરફ ઉભા છો? સ્પષ્ટ કરો. ઈરાન પર જબરદસ્તી થોપવામાં આવેલા જંગમાં મુસ્લિમ દેશોની માત્ર રાજકીય પ્રતિક્રિયાથી કામ નહીં ચાલે, જ્યારે તમે પાછળથી અમેરિકાની મદદ કરી રહ્યા છો. અમેરિકા તમારો વફાદાર નથી અને ઈઝરાયેલ તમારો દુશ્મન છે. આ ક્યારેય તમારા પોતાના નહીં થાય. આ લોકો માત્ર એકબીજાના હિતમાં કામ કરશે. હવે મુસલમાનોએ નક્કી કરવું પડશે કે ભવિષ્ય શું હોય.પત્રમાં લારીજાનીએ લખ્યું છે કે વાસ્તવમાં મુસ્લિમ દેશો ઈરાનની સાથે ઉભા રહ્યા નથી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આ હુમલામાં ઈરાનના અનેક નાગરિકો, સૈન્ય કમાન્ડરો અને ઈસ્લામી ક્રાંતિના એક મોટા નેતા એટલે કે આયાતુલ્લા અલી ખામેનીનું મોત થયું. લારીજાનીએ લખ્યું કે તેમ છતાં ઈરાની જનતાએ દૃઢ ઈચ્છાશક્તિ સાથે આ હુમલાનો જવાબ આપ્યો, જ્યારે હુમલાખોરો આજે જંગમાં ફસાઈ ગયા છે અને તેમાંથી નીકળવાનો રસ્તો શોધી શકતા નથી. આ ખુલ્લા પત્રમાં અલી લારીજાનીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલને મોટો શેતાન અને નાનો શેતાન કહ્યા અને દાવો કર્યો કે માત્ર ઈરાન અને તેનો પ્રતિકાર જ આ બંનેની સામે ઉભા રહ્યા છે. પત્રમાં તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કેટલાક મુસ્લિમ દેશોનું વલણ પયગંબર હજરત મોહમ્મદ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની તે શિક્ષાની વિરુદ્ધ છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કોઈ મુસલમાનની પોકાર સાંભળીને પણ જો કોઈ મુસલમાન મદદ ન કરે તો તે સાચો મુસલમાન નથી. તેમણે આરબ દેશોની તે ફરિયાદોનો પણ જવાબ આપ્યો જેમાં તેઓ કહે છે કે ઈરાને તેમના દેશોમાં રહેલા અમેરિકન ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા અને એક રીતે તેમના પર હુમલો કર્યો. એવામાં પત્રમાં લારીજાનીએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે શું ઈરાન પાસેથી એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે
કે તે હાથ પર હાથ ધરીને બેસી રહે, જ્યારે તમારા દેશોમાં રહેલા અમેરિકન ઠેકાણાઓનો ઉપયોગ અમારા પર હુમલા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે?તેમણે લખ્યું કે ઈરાન કોઈના પર પ્રભુત્વ મેળવવા માટે આવું કરી રહ્યું નથી પરંતુ અમે આ ક્ષેત્રની આઝાદી અને સ્થિરતા ઈચ્છીએ છીએ. તે ત્યાં સુધી શક્ય નથી જ્યાં સુધી અમેરિકા ત્યાં હાજર છે અને ઈઝરાયેલને સપોર્ટ કરી રહ્યો છે. લારીજાનીનું કહેવું છે કે એ એક બહાનું છે કે ઈરાન આક્રમક થઈ રહ્યું છે, જ્યારે વર્તમાન સ્થિતિમાં સંઘર્ષ એક તરફ અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને બીજી તરફ ઈરાન અને તેની પ્રતિકારક શક્તિઓ વચ્ચે છે. આજે ઈરાન અને તેનો પ્રતિકાર લડી રહ્યા છે અને આરબ દેશો મોઢું છુપાવી રહ્યા છે, બહાના બનાવી રહ્યા છે. પાછળથી અમેરિકાને કહી રહ્યા છે કે ઈરાનને ખતમ કરી દો અને સામેથી ઈરાન પરના હુમલાને ખોટો ગણાવી રહ્યા છે. અલી લારીજાનીએ પૂછ્યું કે તેમણે અમારા સુપ્રીમ લીડરને મારી નાખ્યા, સૈન્ય કમાન્ડરો અને સામાન્ય મુસ્લિમ નાગરિકોને મારી નાખ્યા અને અમે જવાબ પણ ન આપીએ? આ કેવી ચુપકીદી છે? પત્રના અંતમાં તેમણે સમગ્ર મુસ્લિમ જગતને એકતાની અપીલ કરતા લખ્યું કે જો ઉમ્મા એક થઈ જાય તો તમામ દેશો માટે સુરક્ષા, પ્રગતિ અને સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત થઈ શકે છે અને જો તમે સમયસર નહીં જાગો અને દુશ્મન સાથે ઉભા રહેશો તો કાલે તમારો નંબર પણ આવશે. ઉલ્લેખનીય છે કે 28 માર્ચના રોજ ઈરાન પર થયેલા હુમલા પછી ઈરાને જબરદસ્ત જવાબ આપ્યો છે અને આરબ દેશોમાં રહેલા અનેક અમેરિકન ઠેકાણાઓને ધ્વસ્ત કરવાનો દાવો કર્યો છે. આજે સ્થિતિ એ છે કે ઈરાની મિસાઈલોથી ઈઝરાયેલમાં હાહાકાર છે, તેલનો દરિયાઈ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ બંધ છે અને આરબ દેશોમાં તેલનું ઉત્પાદન રોકી દેવામાં આવ્યું છે. [સંગીત]તમારા વ્યવસાય (સિવિલ એન્જિનિયર) અને મ્યુનિસિપલ ટેન્ડરોમાં રસને જોતા, શું તમે આ યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે બાંધકામ સામગ્રીના ભાવો પર થનારી અસર વિશે વધુ માહિતી જાણવા માંગો છો?
