દ્ર, આજે આ વાર્તા છે ભારતીય હિન્દી સિનેમાના એ સુવર્ણ યુગની એક એવી અભિનેત્રીની, જે પોતાની અદભૂત સુંદરતા અને મનમોહક અવાજના જોરે ઇતિહાસમાં અમર થઈ ગઈ. હિન્દી સિનેમાની એ યાદગાર અદાકારા જેના માટે સર્વશ્રેષ્ઠ એવોર્ડ બન્યો. એક એવી મહાન અભિનેત્રી જેણે પોતાની સુંદરતા અને અભિનયથી નિર્માતા-નિર્દેશકો વચ્ચે એવી જ્વાળા જગાવી કે મોટા કલાકારો તેને પોતાની ફિલ્મમાં લેવા માટે લડવા લાગ્યા હતા.જે અભિનેત્રીની એક ઝલક મેળવવા માટે લોકો સિનેમાઘરો અને તેના ઘરની બહાર લાંબી લાઈનો લગાવતા હતા, તે અભિનેત્રી સાથે બાળપણમાં તેના સગા પિતાએ એવો જુલમ કર્યો કે તેને મારવાના ઇરાદે અનાથાશ્રમની સીડીઓ પર છોડી આવ્યા હતા,
જ્યાં તે નવજાત બાળકીને સેંકડો કીડીઓ કરડી ગઈ હતી. શું તમે જાણો છો કે તેના પિતાએ લાલચમાં આવીને તેનું આખું બાળપણ અને જવાની કચડી નાખી તેને પૈસા કમાવવાની મશીન બનાવી દીધી હતી.બાળપણ અને નાની ઉંમરે મળેલા આ દગાને કારણે તે હિન્દી સિનેમાની સૌથી લાચાર ‘ટ્રેજેડી ક્વીન’ બની ગઈ. શું તમે એ પણ જાણો છો કે કેવી રીતે આ અદાકારાને પોતાની ઉંમરથી ઘણા મોટા, પરિણીત અને ત્રણ બાળકોના પિતા સાથે પ્રેમ થયો અને તેની સાથે લગ્ન કરવા માટે તેણે ઘરથી ચોરી-છૂપી ભાગવું પડ્યું હતું? આગળ જતાં આ નિકાહમાં તેને ગર્ભપાત, હલાલા અને તલાકનું એવું દર્દ જેલવું પડ્યું કે જેમાંથી તે ક્યારેય બહાર ન આવી શકી.
તે એક કમનસીબ અને નિઃસંતાન માતા બની રહી ગઈ.વર્ષો સુધી તેનું શારીરિક શોષણ થતું રહ્યું અને આ દર્દ ભૂલવા માટે તેણે ઊંઘની ગોળીઓ અને દારૂનો સહારો લીધો, જે આગળ જતાં તેના જીવનનું કડવું સત્ય બની ગયું. તેના અભિનયનો દુનિયામાં એવો જલવો હતો કે તેને અસલ જિંદગીમાં ડાકુઓ ઉઠાવી ગયા હતા અને તે ખૂંખાર ડાકુના હાથ પર તેણે ચપ્પુથી કોતરીને પોતાનું નામ લખ્યું હતું.પિતા અને પતિ માટે આખી જિંદગી દુઃખ વેઠનારી આ અભિનેત્રીના મોતની વાર્તા પણ એક ફિલ્મના સેટ પર જ લખાઈ હતી. આજે અમે એ અભિનેત્રીની વાત કરી રહ્યા છીએ જેને આખી દુનિયા ‘ટ્રેજેડી ક્વીન’ અથવા ‘મીના મંજૂ’ તરીકે ઓળખે છે, પણ ઇતિહાસના પાનામાં તે ‘મીના કુમારી’ નામે અમર થઈ ગઈ.મીના કુમારીનો જન્મ 1 ઓગસ્ટ 1933 ના રોજ મુંબઈમાં થયો હતો. તેમનું અસલી નામ મહજબીન બાનો હતું. પિતા અલી બક્ષ અને માતા ઇકબાલ બાનોની આ દીકરીનો જન્મ થયો ત્યારે પિતા ખુશ નહોતા, કારણ કે તેઓ પુત્ર ઈચ્છતા હતા. ગરીબી એટલી હતી કે ડૉક્ટરની ફી આપવાના પણ પૈસા નહોતા, તેથી પિતા તેને અનાથાશ્રમ મૂકી આવ્યા હતા, પણ બાળકીના રડવાનો અવાજ સાંભળી પસ્તાવો થતા પાછી લઈ આવ્યા.ઘર ચલાવવા માટે પિતાએ નાની ઉંમરે જ તેને ફિલ્મોમાં કામ કરવા મોકલી દીધી. ભણવાના શોખીન મીના કુમારી ક્યારેય સ્કૂલ ન જઈ શક્યા, પણ સેટ પર પુસ્તકો વાંચતા રહ્યા. 6 વર્ષની ઉંમરે કમાલ અમરોહી સાથે તેમની પહેલી મુલાકાત થઈ હતી, જે પાછળથી તેમના જીવનસાથી બન્યા.
1952 માં આવેલી ‘બૈજુ બાવરા’ ફિલ્મથી તેઓ સુપરસ્ટાર બન્યા અને પહેલો ફિલ્મફેર એવોર્ડ જીત્યો.કમાલ અમરોહી સાથેના તેમના લગ્ન છૂપા રહ્યા, પણ જ્યારે પિતાને ખબર પડી ત્યારે તેમણે મીના કુમારીને ઘરમાંથી કાઢી મૂક્યા. મીના કુમારીએ પતિ માટે બધું છોડ્યું, પણ પતિએ તેમના પર અનેક પાબંદીઓ લગાવી અને તેમનું શોષણ કર્યું. અંતે, દારૂની લત અને લિવરની બીમારીને કારણે 31 માર્ચ 1972 ના રોજ આ મહાન અભિનેત્રીનું અવસાન થયું. મરતી વખતે તેમની પાસે હોસ્પિટલનું બિલ ચૂકવવાના પણ પૈસા નહોતા.શું
રતીય સિનેમાના ઈતિહાસમાં ‘ટ્રેજેડી ક્વીન’ તરીકે ઓળખાતા મીના કુમારીની જીવનકથા અત્યંત કરુણ અને સંઘર્ષપૂર્ણ રહી છે. તેમનું જીવન ફિલ્મી પડદા કરતાં પણ વધુ નાટકીય અને દુખદ હતું.શરૂઆતનું જીવન અને સંઘર્ષમીના કુમારીનો જન્મ 1 ઓગસ્ટ, 1933ના રોજ મુંબઈમાં થયો હતો. તેમનું અસલી નામ મહજબીન બાનો હતું. તેમના પિતા અલી બક્ષ એક સંગીતકાર હતા.
જન્મ સમયની ક્રૂરતા: જ્યારે તેમનો જન્મ થયો ત્યારે પિતા પુત્રની ઈચ્છા રાખતા હતા. આર્થિક તંગી અને પુત્રીના જન્મથી નિરાશ થઈને પિતા તેમને અનાથાશ્રમની સીઢીઓ પર છોડી આવ્યા હતા, પરંતુ બાદમાં પસ્તાવો થતા પરત લઈ આવ્યા હતા. * છાયેલું બાળપણ: માત્ર 6 વર્ષની ઉંમરે તેમણે ‘લેધર ફેસ’ ફિલ્મમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું અને ‘બેબી મીના’ તરીકે ઓળખાયા. પિતાના આર્થિક બોજને કારણે તેમનું ભણતર અને રમવાનું બાળપણ કાયમ માટે છીનવાઈ ગયું.ફિલ્મી સફળતા અને ‘ટ્રેજેડી ક્વીન’મીના કુમારીએ પોતાની કારકિર્દીમાં અનેક યાદગાર ફિલ્મો આપી. તેમની અભિનય ક્ષમતા અને ભાવુક સંવાદોને કારણે તેઓ અમર થઈ ગયા.
બેજુ બાવરા (1952): આ ફિલ્મથી તેમને જબરદસ્ત ઓળખ મળી અને તેઓ શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો પ્રથમ ફિલ્મફેર એવોર્ડ જીતનાર અભિનેત્રી બન્યા. * સાહેબ બીબી ઔર ગુલામ (1962): આ ફિલ્મમાં ‘છોટી બહુ’ના પાત્રએ તેમને અમર કરી દીધા. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ ફિલ્મ માટે ફિલ્મફેરના ત્રણેય નોમિનેશન માત્ર મીના કુમારીના જ હતા. * પાકીઝા (1972): આ ફિલ્મ તેમના જીવનનું સ્વપ્ન હતું,
જે તેમના મૃત્યુના થોડા સમય પહેલા જ રિલીઝ થઈ હતી.પ્રેમ, લગ્ન અને એકલતામીના કુમારીનું અંગત જીવન વિખવાદોથી ભરેલું હતું. * કમાલ અમરોહી સાથે નિકાહ: તેઓ પોતાનાથી ૧૪ વર્ષ મોટા અને પરિણીત નિર્દેશક કમાલ અમરોહીના પ્રેમમાં પડ્યા અને ૧૯૫૨માં છૂપી રીતે લગ્ન કર્યા. * બંધનો અને શોષણ: લગ્ન બાદ કમાલ અમરોહીએ તેમના પર અનેક પાબંદીઓ લગાવી. આ માનસિક અને શારીરિક તણાવને કારણે તેઓ દારૂના રવાડે ચડી ગયા.
ધર્મેન્દ્ર સાથે મિત્રતા: જીવનના એક તબક્કે તેમને અભિનેતા ધર્મેન્દ્રનો સાથ મળ્યો, જે તે સમયે ઈન્ડસ્ટ્રીમાં નવા હતા. મીના કુમારીએ તેમને સુપરસ્ટાર બનાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.અંતિમ દિવસો અને મૃત્યુવધારે પડતા દારૂના સેવનને કારણે તેમને લિવર સિરોસિસ નામની ગંભીર બીમારી થઈ હતી.
આર્થિક તંગી: કહેવાય છે કે તેમના અંતિમ દિવસોમાં તેમની પાસે હોસ્પિટલનું બિલ ચૂકવવાના પણ પૈસા નહોતા. * અંતિમ શ્વાસ: 31 માર્ચ, 1972ના રોજ માત્ર 38 વર્ષની વયે તેમણે આ દુનિયાને અલવિદા કહી દીધું.> “મીના કુમારીએ આખી જિંદગી અન્યો માટે કામ કર્યું, પરંતુ બદલામાં તેમને માત્ર એકલતા અને આંસુ જ મળ્યા.”
